fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Umorzenie odsetek spółce osobowej jest przychodem jej wspólnika

123RF
Nieodpłatne przysporzenie dla spółki komandytowej, które odbywa się kosztem jej wspólnika, jest kwalifikowane jako stanowiące przychód nieodpłatne świadczenie po jego stronie.

Tak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 18 lipca 2018 r. (III SA/Wa 2764/17).

We wniosku o interpretację spółka prawa irlandzkiego wskazała, że jest wspólnikiem polskiej spółki komandytowej. Spółka zamierza zwolnić spółkę komandytową z długu, tzn. z obowiązku zapłaty odsetek naliczonych z tytułu pożyczki, której spółka irlandzka jako pożyczkodawca udzieliła spółce komandytowej.

W wyniku zwolnienia z długu, odsetki od tej pożyczki zostaną umorzone. W opinii spółki, w takiej sytuacji umorzenie odsetek nie skutkuje powstaniem u niej przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Zdaniem spółki, w części, w jakiej ma ona prawo do udziału w zyskach spółki komandytowej, będzie nieodpłatnie wykonywać świadczenie samej sobie. Tym samym spółka, jako wspólnik spółki komandytowej, nie będzie ustalać przychodu z tytułu umorzenia odsetek od udzielonej pożyczki.

Organ podatkowy nie zgodził się z tym stanowiskiem. W jego opinii, w wyniku umorzenia odsetek spółka komandytowa uzyska świadczenie, które należy kwalifikować jako otrzymanie przez nią nieodpłatnego świadczenia. Jego wartością jest wysokość odsetek naliczonych. Korzyść uzyskana z tego nieodpłatnego świadczenia będzie dla spółki osobowej (komandytowej) przychodem, a w konsekwencji także przychodem wspólników tej spółki. Organ zaznaczył bowiem, że w ustawie o CIT nie ma przepisów wyłączających spod opodatkowania wartość nieodpłatnego świadczenia uzyskanego przez spółkę osobową w części przypadającej na wspólnika, który wykonał świadczenie.

Spółka wniosła skargę na interpretację do WSA w Warszawie. Sąd nie zgodził się jednak ze stanowiskiem spółki i oddalił skargę. Zdaniem sądu, spółka komandytowa, jako podmiot odrębny, może nabywać od wspólników prawa i zaciągać zobowiązania. Jeżeli spółka komandytowa uzyska kosztem swojego wspólnika przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy, niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, to stanowić to będzie dostateczną i adekwatną podstawę do subsumcji przytoczonego stanu faktycznego pod podatkowe pojęcie nieodpłatnego świadczenia. Tym samym spółka otrzyma nieodpłatne świadczenie stanowiące dla niej przychód, co z kolei oznacza zaistnienie zdarzenia powodującego powstanie przychodu po stronie wspólnika spółki komandytowej. WSA zaznaczył, że przychód ten powinien zostać uwzględniony przy opodatkowaniu wspólnika spółki komandytowej zgodnie z ustawą o CIT. Dodatkowo, na poparcie swojego rozstrzygnięcia WSA w  Warszawie wskazał na wyrok NSA z 18 kwietnia 2007 r. (II FSK 539/06).

—Kinga Piotrowska

współpracowniczka zespołu zarządzania wiedzą podatkową Deloitte

Komentarz eksperta

Romuald Rzeszutko, konsultant w dziale Doradztwa Podatkowego Deloitte

Przytoczony wyżej spór między podatnikiem a fiskusem dotyka istoty modelu opodatkowania spółek osobowych (z wyjątkiem spółek komandytowo-akcyjnych), który został przyjęty przez polskiego ustawodawcę. Tzw. model wielości przedsiębiorców zakłada określenie przychodów takiej spółki na poziomie jej wspólników, proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku każdego ze wspólników. Jego emanacją ustawową jest odpowiednio art. 8 ustawy o PIT oraz art. 5 ustawy o CIT. Regulacje ustawowe nie rozstrzygają przy tym wielu wątpliwości stanowiących konsekwencję przyjętego modelu. Bardzo dobrym przykładem takich rozterek jest opisywany w komentowanej sprawie ciąg świadczeń między wspólnikiem a spółką, w wyniku którego dochodzi do quasi-konfuzji zobowiązania istniejącego między tymi podmiotami i finalnie pewnego rodzaju świadczenia wykonanego przez wspólnika na rzecz samego siebie.

Zasadniczo, z uwagi na reżim nieodpłatnych świadczeń, trudno kwestionować fakt powstania przychodu z tytułu umorzenia odsetek od pożyczki. Przejście na poziom wspólników, zgodnie z modelem, przynosi jednak znacznie więcej wątpliwości. O ile przepisy dotyczące nieodpłatnych świadczeń dostarczają argumentów za powstaniem przychodu u innych wspólników niż udzielający pożyczki, o tyle w przypadku tego ostatniego ich automatyczne zastosowanie wydaje się prowadzić do wątpliwych rezultatów. Trudno odmówić logiki wywodom podatników, którzy wskazują na brak powstania w takiej sytuacji faktycznego i definitywnego przysporzenia, spełniającego definicję przychodu (por. interpretację dyrektora KIS z 14 czerwca 2017 r., 0114-KDIP2-3.4010.65.2017.2.PS).

Przytoczone rozterki nie są obce również samym organom, które dotychczas nie wypracowały jednolitej linii interpretacyjnej w kwestii powstania przychodu u wspólnika spółki komandytowej z tytułu umorzenia spółce odsetek od udzielonej pożyczki. W niektórych interpretacjach indywidualnych fiskus zgadza się z argumentacją podatników i uznaje brak powstania przychodu u takiego wspólnika (np. interpretacje DIS w Poznaniu z 2 stycznia 2015 r., ILPB1/415-1165/14-4/AP oraz z 24 grudnia 2014 r., ILPB1/415-1135/14-2/IM), słusznie zauważając, że w takiej sytuacji „w sensie podatkowym wspólnik ten świadczy bowiem samemu sobie" (interpretacja DIS w Katowicach z 3 marca 2011 r., IBPBI/1/415-1240/10/AB). W innych z kolei dopatruje się powstania przychodu u wspólnika spółki komandytowej (interpretacja DIS w Warszawie z 7 lutego 2011 r., IPPB1/415-1000/10-3/EC), niekiedy zasłaniając się brakiem wyraźnej podstawy prawnej wyłączającej w takim przypadku stosowanie przepisów o nieodpłatnym świadczeniu (przytaczana wyżej interpretacja z 14 czerwca 2017 r.).

Orzeczenie sądu administracyjnego aprobujące profiskalną argumentację organów podatkowych należy przyjąć z rezerwą. Może ono zachęcić organy podatkowe do ugruntowania niekorzystnego dla podatników stanowiska na poziomie interpretacji indywidualnych. Dodatkowo fiskus, ośmielony korzystnym wyrokiem w komentowanej sprawie, może usztywnić swoje niejednolite stanowisko w innych podobnych stanach faktycznych, jak choćby w kwestii powstania przychodu u wspólnika spółki komandytowej z tytułu umorzenia pożyczki udzielonej spółce czy też z tytułu udzielenia spółce nieoprocentowanej pożyczki. Niewykluczone, że jedynym skutecznym remedium na sygnalizowane wątpliwości byłaby interwencja ustawodawcy w formie ustawowego doprecyzowania braku powstania przychodu po stronie wspólnika spółki w przytoczonych stanach faktycznych.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA