fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Czy odsetki za zwłokę przy wypłacie odszkodowania są opodatkowane PIT

123RF
Otrzymane na podstawie wyroku sądowego odsetki mają charakter uboczny w stosunku do należności głównej. Dlatego nie są objęte przewidzianym dla niej zwolnieniem z podatku.

Tak wynika z interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 lipca 2018 r. (0113-KDIPT2-1.4011.284.2018.1.RK).

Sprawa dotyczyła podatnika, któremu towarzystwo ubezpieczeniowe nie wypłaciło odszkodowania. Po sześciu latach procesu sądowego odszkodowanie zostało przyznane. Sąd orzekł o wypłacie jednolitej kwoty, na którą składały się: odszkodowanie, zadośćuczynienie, zwrot kosztów sądowych i odsetki ustawowe za zwłokę w wypłacie od dnia wnioskowania o zapłatę. Sąd stwierdził, że kwota wypłaty nie podlega opodatkowaniu. Jednak pod koniec 2017 r. towarzystwo ubezpieczeniowe przysłało podatnikowi pocztą PIT-8C, zaliczając kwotę odsetek jako przychód.

Podatnik zapytał organ, czy od wypłaty odsetek za zwłokę od towarzystwa ubezpieczeniowego ma obowiązek zapłaty podatku. Zdaniem podatnika, stanowisko sądów administracyjnych skłania się ku traktowaniu odsetek od odszkodowania w przypadku zasądzenia ich wyrokiem sądu, jako zwolnionych od opodatkowania, ponieważ odsetki mają charakter akcesoryjny (dodatkowy) w stosunku do należności głównej.

Organ uznał to stanowisko za nieprawidłowe. W jego ocenie nie można zgodzić się z podatnikiem, że otrzymane na podstawie wyroku sądowego odsetki podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego. Przepisy ustawy o PIT takiego zwolnienia nie przewidują.

Komentarz eksperta

Patrycja Łukasiewicz, konsultant w dziale prawnopodatkowym PwC

Regulacje prawne dotyczące odsetek za zwłokę są zawarte w art. 481 § 1 i 2 kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności Odsetki są więc swoistą karą za zwłokę. Mają charakter uboczny, dlatego nie można utożsamiać ich ze świadczeniem głównym. Odsetki są oczywiście związane z kwotą długu głównego, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego.

Roszczenie odsetkowe nie jest częścią składową roszczenia głównego, gdyż opiera się na odrębnym stanie faktycznym oraz odrębnej podstawie materialnoprawnej. Roszczenie o odsetki za opóźnienie (art. 481 k.c.) jest więc roszczeniem innym niż roszczenie deliktowe. Odsetki za opóźnienie są skonstruowane przez ustawodawcę niezależnie od faktu poniesienia szkody przez wierzyciela. Są w pewnym sensie elementem waloryzacji, ale spełniają również rolę kompensacji tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej. Mając zatem na uwadze charakter odsetek, które pozostają w pewnym związku z należnością główną, ale zaspokajają odrębne roszczenie, którego podstawową przesłanką nie jest szkoda, trudno przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem (zadośćuczynieniem) sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem z PIT przewidzianym dla odszkodowań. Okoliczność, że odsetki mogą stanowić swoistą rekompensatę wynikającą z okresu, jaki upłynął pomiędzy zaistnieniem zdarzeń skutkujących wypłatą zadośćuczynienia czy odszkodowania a skonkretyzowaniem obowiązku naprawienia szkody, czy też krzywdy w wyroku sądu powszechnego, nie jest wystarczająca do przyjęcia, że wolą ustawodawcy było zwolnienie odsetek z opodatkowania.

Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów, m.in. Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 24 stycznia 2008 r. (II FSK 1629/06) stwierdził, że: „(...) Odsetki należne w razie uchybienia przez dłużnika terminowi świadczenia pieniężnego (art. 481 § 1 k.c.) należy traktować jako wynagrodzenie za przedłużone i pozbawione podstaw prawnych korzystanie z cudzego kapitału. Inaczej rzecz ujmując, jest to odszkodowanie za pozbawienie wierzyciela możliwości dysponowania kapitałem, a tym samym pozbawienie go spodziewanych z tego tytułu korzyści (np. przez korzystną lokatę) (...)". W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono z kolei, że głównym motywem legislacyjnym uregulowania takiego, jak w art. 481 § 1 k.c., jest uznanie, że wierzyciel ponosi przez opóźnienie co najmniej szkodę w postaci odsetek, na jakie mógłby ulokować otrzymaną w terminie sumę. Odsetki są zatem kompensatą tego, że wierzyciel nie mógł z pieniędzy skorzystać wcześniej. Prowadzi to do konkluzji, że odsetki otrzymane na podstawie wyroku z tytułu opóźnienia dłużnika ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, stanowią odszkodowanie dotyczące korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono i jako takie nie są wolne od podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b ustawy o PIT).

Stanowisko przyjęte przez organ podatkowy w komentowanej interpretacji jest więc prawidłowe. Należy przy tym pamiętać, że od przychodów z innych źródeł podmiot, który je wypłacił, nie pobiera zaliczki na podatek dochodowy. Oznacza to, że podatnik sam musi wykazać te przychody w zeznaniu rocznym i je opodatkować.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA