fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Czy polska spółka rozliczy stratę zagranicznego zakładu

123RF
Przy ustalaniu dochodu do opodatkowania w Polsce nie bierze się pod uwagę kosztów związanych z działalnością zakładu położonego w innym kraju, jeżeli jego dochody są zwolnione z opodatkowania nad Wisłą.

Podatnicy wykonujący działalność gospodarczą poza granicami kraju zobowiązani są co do zasady, zgodnie z postanowieniami właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO), opodatkować w państwie źródła te zyski, które zostały osiągnięte z działalności wykonywanej za pośrednictwem zakładu i które do tego zakładu mogą zostać przypisane. UPO uprawniają także podatników do potrącenia nakładów poniesionych na rzecz tego zakładu zagranicznego. W praktyce obrotu gospodarczego ekspansja zagraniczna przedsiębiorstwa w pierwszych latach może wiązać się z generowaniem strat, w związku z koniecznością ugruntowania pozycji na nowym rynku, bądź z przygotowaniem infrastruktury. Należy się więc zastanowić jak rozliczyć stratę podatkową zakładu zagranicznego w państwie rezydencji, jeżeli UPO, jako metodę unikania podwójnego opodatkowania, przewiduje metodę wyłączenia >patrz ramka.

Co mówią przepisy

W prawie krajowym zasada rozliczania strat podatkowych regulowana jest w art. 7 ust. 5 ustawy o CIT. Przepis ten stanowi, że o wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty (przepis w tym brzmieniu obowiązuje od 2018 r. i uwzględnia dwa źródła przychodów w ustawie o CIT). Ustawa o CIT nie ogranicza przy tym prawa do rozliczenia straty w czasie jedynie do rezydentów podatkowych. Jeżeli więc zagraniczny podatnik podejmuje działalność na terytorium Polski za pośrednictwem zakładu, a zakład ten generuje stratę, to możliwe jest jej rozliczenie.

Orzecznictwo TS UE

W kontekście rozliczania transgranicznych strat warto wskazać, że Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla zasadę niedyskryminacji, zgodnie z którą nie jest uprawnione różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów ze względu na ich właściwości (także ze względu na przynależność państwową). Trybunał opowiada się generalnie za „symetrycznym" traktowaniem dochodów i strat powstałych za granicą. Straty zagranicznych zakładów nie mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu dochodu (straty) przedsiębiorstwa macierzystego w kraju rezydencji, jeżeli dochody zakładu są wyłączone (zwolnione) od opodatkowania na mocy stosownej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (metoda wyłączenia) (por. wyrok TSUE z 28 lutego 2008 r. w sprawie C-293/06). Jednocześnie, zdaniem Trybunału, centrala ma prawo do potrącenia ostatecznych strat wynikających z działalności zakładu, tj. takich, które nie mogą zostać rozliczone w państwie położenia zakładu (wyrok TSUE z 23 października 2008 r. w sprawie C-157/07).

Zasady te zostały recypowane do krajowego orzecznictwa (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2016 r., II FSK 3305/13). Podkreśla się, że jeżeli podatnik nie ma prawnej możliwości rozliczenia straty w państwie źródła (przykładowo na skutek likwidacji zakładu), to strata ta powinna zostać rozliczona w państwie rezydencji.

Decydują postanowienia UPO

W odniesieniu do metody wyłączenia, należy zwrócić uwagę na treść art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, zgodnie z którym wolne od podatku są dochody osiągane poza terytorium Polski, jeżeli umowa międzynarodowa, której Polska jest stroną, tak stanowi. Jednocześnie art. 7 ust. 3 pkt 1 tej ustawy wskazuje, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Polski lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 3 ustawy o CIT, przy ustalaniu podstawy opodatkowania nie uwzględnia się kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w pkt 1 i 2 tego przepisu.

Analiza przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że przy ustalaniu dochodu do opodatkowania w Polsce nie należy brać pod uwagę kosztów związanych z działalnością zagranicznego zakładu, jeżeli zyski tego zakładu są zwolnione z opodatkowania w Polsce. Tym samym jedynie strata, która związana jest z przychodami niepodlegającymi zwolnieniu, może mieć wpływ na zakres opodatkowania. W konsekwencji, nie jest możliwe rozliczenie straty wynikającej z działalności zagranicznych zakładów, jeżeli umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują metodę wyłączenia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowo-administracyjnym (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., II FSK 2240/11).

Przykład:

Polska spółka A świadcząca usługi IT otworzyła biuro na terytorium Litwy, gdzie w ciągu roku podatkowego poniosła koszt związany z nabyciem niezbędnego sprzętu w wysokości 100 000 zł. W pierwszym roku funkcjonowania spółka osiągnęła za pośrednictwem zakładu (biura) przychód (zysk) w wysokości 40 000 zł. Zakład wygenerował zatem 60 000 zł straty. W UPO z Litwą przewidziana została metoda wyłączenia, dlatego spółka A nie będzie uprawniona do rozliczenia straty zakładu w Polsce.

—Tomasz Musialski jest kierownikiem Zespołu Podatków Bezpośrednich w ECDP Sp. z o.o.

—Kamil Stefaniak jest konsultantem podatkowym w ECDP Sp. z o.o.

www.ecdpgroup.pl

podstawa prawna: art. 7 ust. 3 i 5 oraz art. 17 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r., o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. DzU z 2018 r. poz. 1036 ze zm.)

Metoda wyłączenia

Istota metody wyłączenia sprowadza się do tego, że jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w określonym państwie osiąga dochód, który stosownie do postanowień UPO podlega opodatkowaniu w państwie źródła (tu: położenia zakładu), to państwo rezydencji podatnika wyłączy taki dochód od opodatkowania (metoda wyłączenia pełna). Państwo rezydencji przy obliczaniu podatku należnego od pozostałego dochodu tej osoby, może jednak zastosować stawkę podatku, jaka byłaby właściwa, gdyby dochód zwolniony z opodatkowania w powyższy sposób nie był zwolniony od opodatkowania (metoda wyłączenia z progresją). Tym samym, jeżeli polski podatnik prowadzi działalność gospodarczą za pośrednictwem zakładu i na podstawie UPO zastosowanie znajdzie metoda wyłączenia, to podatnik ten powinien wyłączyć z opodatkowania w Polsce dochody osiągnięte za pośrednictwem tego zakładu. Zważywszy na to, że według ustawy o CIT obowiązuje co do zasady jedna stawka podatkowa, w odniesieniu do podatników tego podatku metoda wyłączenia obowiązuje w pełnym zakresie.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA