fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

Gwarancja od podmiotu powiązanego daje korzyść w CIT - wyrok WSA

123RF
Udzielenie nieodpłatnego poręczenia przez spółkę zależną jest dla otrzymującego nieodpłatnym świadczeniem i skutkuje powstaniem przychodu z tego tytułu.

Przed ogłoszeniem upadłości likwidacyjnej firma uzyskała od spółki zależnej, której sama była jedynym wspólnikiem, oświadczenie o udzieleniu poręczenia. Chodziło o 20 mln zł za zobowiązania wobec innej spółki na taką samą kwotę. Podatniczka zapytała czy poręczenie udzielone przez spółkę zależną na rzecz dostawcy gazu do spółki dominującej, za jej zobowiązania, mimo braku obowiązku ustanowienia takiego zabezpieczenia w umowie kompleksowej dostawy paliwa, jest nieodpłatnym świadczeniem.

Sama uważała, że nie, ponieważ w umowie kompleksowej dostawy paliwa gazowego łączącej spółkę dominującą z dostawcą tego paliwa nie ma zapisów, na podstawie których można było żądać ustanowienia innych zabezpieczeń niż te, które zostały enumeratywnie wymienione w umowie. W ocenie podatniczki nie istniały żadne podstawy prawne (umowne), które powodowałyby konieczność udzielenia poręczenia celem zabezpieczenia zobowiązań spółki dominującej.

Fiskus nie podzielił tego stanowiska. Podkreślił, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT przychodem jest w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Ustawa nie definiuje pojęcia nieodpłatnego świadczenia, jednak ugruntowała się linia orzecznicza, zgodnie z którą pojęcie to ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku mające konkretny wymiar finansowy. Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu.

Fiskus uznał, że nieodpłatne udzielenie poręczenia nie jest zdarzeniem obojętnym gospodarczo zarówno dla podmiotu poręczającego, jak i tego, którego zobowiązanie jest zabezpieczane poręczeniem. Udzielenie poręczenia skutkuje przyjęciem przez poręczającego finansowego ryzyka niewywiązania się dłużnika ze swojego zobowiązania względem wierzyciela. Ryzyko to ma określoną wartość, tj. cenę, którą uzyskujący poręczenie w normalnych warunkach rynkowych musiałby zapłacić poręczycielowi.

W konsekwencji organ stwierdził, że udzielenie nieodpłatnego poręczenia przez spółkę zależną jest dla podmiotu otrzymującego poręczenie nieodpłatnym świadczeniem i skutkuje powstaniem przychodu z tego tytułu. Co więcej, już sama gotowość poręczyciela do zaangażowania własnych środków w przypadku zaistnienia wskazanych we wniosku okoliczności jest nieodpłatnym świadczeniem na rzecz wnioskodawcy.

WSA w Rzeszowie nie przyznał racji skarżącej. Sąd zgodził się, że nieodpłatne poręczenie pozwoliło zaoszczędzić na wydatku, jaki spółka musiałaby ponieść, gdyby starała się uzyskać je od podmiotu niepowiązanego. Przychodem z nieodpłatnego świadczenia jest wówczas równowartość rynkowego wynagrodzenia płaconego przez dłużnika za poręczenie (gwarancję) spłaty jego zobowiązań.

WSA podkreślił, że dla oceny, czy w spornym przypadku spółka otrzymała nieodpłatne świadczenie nie ma znaczenia brak umownych zapisów o przedstawieniu zabezpieczeń. Nie ulega bowiem wątpliwości, że spółka takie poręczenie faktycznie uzyskała. Bez znaczenia jest fakt, czy zobowiązanie, za które poręczono, zostało czy nie zostało wykonane przez poręczyciela. Istotą poręczenia jest bowiem sama obietnica zastępczego wykonania zobowiązania.

Zdaniem WSA poprzez poręczenie wykonania zobowiązań spółki dominującej wobec dostawcy gazu z tytułu umowy kompleksowej dostawy paliwa, mimo braku obowiązku ustanowienia takiego zabezpieczenia, powstał przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia spółki zależnej dla dominującej. I to mimo braku zrealizowania tego poręczenia przez spółkę zależną.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 7 czerwca 2016 r. (I SA/Rz 349/16).

Komentarz eksperta

Katarzyna Berej-Bartoszczyk, konsultant w Accreo sp. z o.o.

Definicja przychodu z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT wskazuje, że można do niego zakwalifikować m.in.:

- wartość otrzymanych rzeczy, praw, innych świadczeń,

- otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie. Tak określony zakres pojęciowy nie wskazuje na ograniczenie czasowe otrzymania świadczenia ani na przyszłe jego spełnienie, tudzież brak możliwości jego spełnienia. Zgadzając się ze stanowiskiem organu sąd uznał, że po stronie skarżącej spółki powstał przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Sąd słusznie zauważył, że uzyskanie poręczenia od spółki zależnej umożliwiło ograniczenie jej wydatków związanych ze spłatą zobowiązania, w sytuacji, gdyby zwróciła się do innego podmiotu, np. banku, o udzielenie takiego poręczenia. W ocenie WSA nie ma znaczenia, czy spółka była zobowiązana do zawarcia takich umów i należy przyjąć, że z pewnością miała w tym interes gospodarczy. Podobne stanowisko zostało wyrażone przez NSA m.in. w wyrokach z 19 kwietnia 2013 r. (II FSK 1689/11) i z 26 stycznia 2010 r. (II FSK 1417/08), w których stwierdzono, że przyjęcie przez poręczyciela ryzyka ma pewną wartość (cenę). W normalnych warunkach uzyskujący poręczenie musiałby za nie zapłacić. Tym samym można przyjąć, że ugruntowało się podejście, iż nieekwiwalentne uzyskanie poręczenia (gwarancji) od podmiotu powiązanego jest nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu przepisów ustawy o CIT. Ponadto, sąd prawidłowo wskazał, że sam moment przysporzenia nie ma znaczenia dla podatkowego traktowania otrzymanego świadczenia.

Na koniec sąd słusznie przypomniał, że wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego i własnego stanowiska powinno być spełnione już na etapie wniosku o interpretację, co wprost wynika z art. 14b § 3 ordynacji podatkowej. Tym samym, podnoszenie nowych zarzutów nie może być podstawą uchylenia wydanej interpretacji indywidualnej.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA