fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Podatek dochodowy

PIT: Należy odróżnić odszkodowanie od odprawy

123RF
Jednorazowe dodatkowe świadczenie, które jest wypłacone jako rekompensata za utratę wynagrodzenia, jest zwolnione z podatku dochodowego. Inaczej jest w przypadku odprawy pieniężnej, która stanowi opodatkowany przychód ze stosunku pracy.

Takie stanowisko zajęła Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 22 kwietnia 2016 r. (IPPB4/4511-262/16-4/IM).

Wnioskodawca pracował u swojego pracodawcy od 22 sierpnia 1974 r. do 2 marca 2015 roku. 1 grudnia 2014 roku pracodawca zawarł i podpisał ze związkami zawodowymi porozumienie zbiorowe w sprawie restrukturyzacji spółki. Proces ten wiązał się ze zwolnieniami grupowymi, które objęły wnioskodawcę. Zgodnie z porozumieniem zbiorowym ze związkami zawodowymi i porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę wnioskodawcy wypłacono dwa dodatkowe świadczenia pieniężne: dodatkowe jednorazowe świadczenie oraz odprawę pieniężną, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Od obu świadczeń pobrano zaliczkę na podatek dochodowy.

W związku z tym wnioskodawca zwrócił się do izby skarbowej o potwierdzenie, czy po nowelizacji ustawy o PIT z 2014 roku dodatkowe jednorazowe świadczenie jest zwolnione z podatku dochodowego, ponieważ jest to odszkodowanie za utratę pracy rekompensujące utratę wynagrodzenia, które wnioskodawca mógłby osiągnąć, pozostając w stosunku pracy do uzyskania ustawowego wieku emerytalnego. Wnioskodawca uważał także, że odprawa pieniężna podlega opodatkowaniu PIT.

Izba skarbowa przychyliła się do stanowiska wnioskodawcy, uznając, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszystkie dochody osiągnięte przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra finansów.

Według art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie porozumienia, o którym mowa w art. 9 § 1 kodeksu pracy, są wolne od podatku. Natomiast odprawy wypłacone na podstawie art. 8 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników nie korzystają ze zwolnienia. Tym samym odprawy stanowią przychód ze stosunku pracy, który podlega opodatkowaniu.

Komentarz eksperta

Aneta Zarzecka, starszy konsultant w dziale doradztwa podatkowego EY w zespole People Advisory Services

Nowe brzmienie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT obowiązuje od 4 października 2014 roku i ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2014 r. Nowelizacja ta miała za zadanie rozwiązać spory interpretacyjne dotyczące odszkodowań i odpraw wypłacanych na podstawie porozumień, w tym układów zbiorowych pracy, zawartych na podstawie art. 9 § 1 kodeksu pracy.

Przed wprowadzoną nowelizacją orzecznictwo dotyczące podatkowego traktowania odszkodowań i odpraw wypłacanych na podstawie ww. porozumień było niejednolite. Niestety od wprowadzenia przedmiotowej nowelizacji stanowisko fiskusa niewiele się zmieniło.

Omawiana interpretacja wpisuje się w przeważającą linię orzeczniczą, zgodnie z którą odszkodowania wypłacane pracownikom, z którymi stosunek pracy został rozwiązany na mocy porozumienia zbiorowego, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Praktyka organów podatkowych wskazuje, że ważna jest semantyka zastosowana w porozumieniu zbiorowym. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT ze zwolnienia od podatku korzystają odszkodowania lub zadośćuczynienia, natomiast z przedmiotowego zwolnienia nie korzystają odprawy i niektóre odszkodowania przewidziane przepisami prawa pracy, m.in. odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę.

Na wagę kwalifikacji tytułu, z którego dana płatność jest dokonywana, wskazuje również to, że organ podatkowy wezwał podatnika do doprecyzowania stanu faktycznego poprzez określenie, czy w dokumencie przyznającym przedmiotowe świadczenie pracodawca na jego określenie posłużył się pojęciem „odszkodowanie" lub „zadośćuczynienie". W swojej argumentacji organ powołał się na fakt rozłącznego stosowania w przepisach pojęć takich, jak: „odszkodowanie", „zadośćuczynienie", „odprawa" i „rekompensata", co oznacza, że wypłaty pod każdym z tych tytułów mogą powodować odmienne skutki prawno-podatkowe.

W argumentacji organów podatkowych pojawia się również argument, że „w przypadku ryczałtowych odszkodowań stwierdzić należy, że niesprecyzowanie (nienazwanie) w prawie pracy, że dane świadczenie jest odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem, wyłącza możliwość zastosowania wobec tego świadczenia zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 updof, choć nie determinuje jego charakteru. Nie każde jednak świadczenie o charakterze odszkodowawczym korzysta ze zwolnienia od podatku, niezależnie od jego »naprawczego« charakteru. W konsekwencji, mimo że zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN, synonimem odszkodowania jest kompensata, wynagrodzenie, rekompensata, wyrównanie lub restytucja, to żadne z wymienionych świadczeń nie mieści się w zakresie wprowadzenia do ww. zwolnienia, z uwagi na przyjęty w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowym zakaz wykładni synonimicznej".

Podsumowując, możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT zależy od łącznego spełnienia dwóch warunków: wypłata dokonywana jest jako odszkodowanie lub zadośćuczynienie oraz podstawą do wypłaty jest porozumienie w rozumieniu art. 9 § 1 kodeksu pracy. Ważne jest zatem odpowiednie ustrukturyzowanie porozumień w omawianym zakresie zawartych z pracownikiem, tak aby było możliwe zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA