fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Płace

PIT/CIT/VAT: Kiedy prezentem mikołajkowym trzeba się podzielić z urzędem skarbowym

123RF
Świąteczne upominki dla pracowników mogą być kupione albo ze środków obrotowych firmy, albo z pieniędzy z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Pochodzenie wydatkowanych kwot decyduje o sposobie opodatkowania i oskładkowania przekazanych podarunków.

W zbliżającym się okresie świąteczno – noworocznym wielu pracodawców daje swoim pracownikom prezenty. Wśród upominków przekazywanych z okazji świąt najczęściej pojawiają się paczki żywnościowe, bony i talony, karty przedpłacone, ale także środki finansowe wypłacane w gotówce. Dodatkowo, część pracodawców przekazuje dzieciom pracowników paczki mikołajkowe.

Z punktu widzenia przepisów podatkowych, działania te mogą powodować różnego rodzaju konsekwencje zarówno w PIT i CIT, jak również w VAT.

Liczy się źródło finansowania

Świąteczne prezenty dla pracowników mogą być co do zasady finansowane w dwojaki sposób. Pracodawca może je sfinansować albo ze środków obrotowych firmy, albo z pieniędzy pochodzących z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej: zfśs). Należy mieć na uwadze, że każde z tych dwóch rozwiązań ma wpływ na sposób opodatkowania oraz oskładkowania przekazywanych świadczeń.

Zwolnienie do limitu 380 zł

W celu sfinansowania świadczeń udzielanych zatrudnionym osobom w okresie przedświątecznym większość pracodawców korzysta ze środków zgromadzonych w zakładowym funduszu świadczeń socjalnych >patrz ramka.

W zależności od tego, jaką postać będzie miało dane świadczenie, różne będą tego konsekwencje w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne.

Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT, zwolniona z podatku jest wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zfśs lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwot 380 zł. Rzeczowymi świadczeniami nie są: bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi.

Bony towarowe

Jeśli pracownik otrzyma bony towarowe, których zakup zostanie sfinansowany z zfśs, to wówczas – jak wynika to wprost z ww. przepisu – nie ma do nich zastosowania omówione zwolnienie. Tym samym, cała wartość bonów jest przychodem pracownika podlegającym opodatkowaniu.

Przykład

Firma A przekazała pracownikowi bon towarowy. Jego wartość to 250 zł. Zapłaciła za bon pieniędzmi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Ponieważ wartość otrzymanych bonów towarowych nie podlega zwolnieniu od podatku zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT, firma A musi doliczyć do przychodu pracownika i opodatkować całą wartość bonu, czyli 250 zł.

Karta przedpłacona

Można zauważyć, że w ostatnich latach wielu pracodawców rezygnuje z przekazywania bonów towarowych na rzecz kart przedpłaconych. Wynika to m.in. z korzystniejszych podatkowo rozwiązań w przypadku przekazania tego rodzaju świadczenia. Karta przedpłacona jest rodzajem karty płatniczej, która jest zbliżona do karty debetowej. W konsekwencji, kartę tę należy uznać za świadczenie pieniężne, które w przypadku sfinansowania z zakładowego funduszu w związku z finansowaniem działalności socjalnej, podlega zwolnieniu do wysokości 380 zł rocznie zgodnie z przepisami ustawy o PIT. Stanowisko to zostało potwierdzone w licznych orzeczeniach i interpretacjach organów podatkowych.

Przykład

Firma A przekazała pracownikowi kartę przedpłaconą. Jej wartość wyniosła 400 zł. Zapłaciła za nią pieniędzmi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jako że wartość otrzymanych świadczeń pieniężnych podlega zwolnieniu od podatku zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT do wysokości 380 zł rocznie, firma A musi doliczyć do przychodu pracownika i opodatkować tylko różnicę wartości karty, czyli kwotę 20 zł (400 zł – 380 zł).

Paczki pod choinkę

Paczki świąteczne finansowe ze środków zfśs, w ramach finansowania działalności socjalnej, są zwolnione z opodatkowania do kwoty 380 zł. Wielu pracodawców przekazuje paczki mikołajkowe również dzieciom pracowników. Organy podatkowe wskazują, że w takiej sytuacji to pracownik osiąga przychód, gdyż dziecko nie otrzymałoby paczki świątecznej, gdyby nie łączący pracownika z pracodawcą stosunek pracy. Tym samym, przekazując paczkę dziecku pracownika, można zastosować zwolnienie od podatku dochodowego przewidziane dla pracowników. W takim przypadku należy uznać, że limit 380 zł będzie miał również zastosowanie w omawianej sytuacji, tj. otrzymania paczek przez dzieci pracowników.

Przykład

Firma A przekazała dzieciom pracowników paczki mikołajkowe. Wartość każdej paczki to 150 zł. Firma A zapłaciła za nie pieniędzmi z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Jako że wartość otrzymanych świadczeń rzeczowych podlega zwolnieniu od podatku zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT do wysokości 380 zł rocznie, a było to jedyne świadczenie przekazane pracownikom z zakładowego funduszu w tym roku, pracodawca nie musi doliczać wartości paczki do przychodów pracowników.

Bez składki ZUS

Jeżeli pracownik otrzyma od pracodawcy świadczenie sfinansowane z zfśs, to od jego wartości nie zostaną naliczone składki na ubezpieczenia społeczne. Taki rodzaj świadczenia, tj. uzyskanego ze środków funduszu, korzysta bowiem ze zwolnienia ze składek ubezpieczeniowych (zarówno społecznych, jak i zdrowotnej).

Jak wynika z § 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej określającego szczegółowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawy tej nie stanowią świadczenia finansowane ze środków przeznaczonych na cele socjalne w ramach zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.

Warto nadmienić, że przepis wyłączający z podstawy wymiaru składek ubezpieczeniowych świadczenia sfinansowane ze środków zfśs nie wprowadza żadnego ograniczenia kwotowego zwolnienia ze składek. Nie określa też żadnych obostrzeń w kwestii momentu przekazania świadczenia oraz jego formy. Dlatego niezależnie od tego, jaką postać będą miały świadczenia sfinansowane z zfśs, a więc tego czy będą to paczki, bony towarowe, czy karty przedpłacone oraz tego, jaką będą miały wartość, nie podlegają one oskładkowaniu.

Z firmowej kasy

Pracodawcy, którzy nie posiadają w swojej strukturze zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, a zamierzają przekazać pracownikom różnego rodzaju prezenty świąteczne takie jak paczki, bony towarowe lub karty przedpłacone, mogą sfinansować je ze środków obrotowych firmy.

Jeżeli zakup zostanie sfinansowany w całości lub części ze środków obrotowych, to wartość prezentu jest przychodem ze stosunku pracy podlegającym opodatkowaniu. Przepisy podatkowe nie przewidują żadnego zwolnienia w tym zakresie. Co więcej, od tej wartości należy również naliczyć pracownikom zarówno składki na ubezpieczenia społeczne, jak i składkę zdrowotną. Świadczenia dla pracowników sfinansowane ze środków obrotowych firmy nie zostały bowiem wyłączone z podstawy wymiaru składek.

Przykład

Firma A dała pracownikowi świąteczną paczkę. Jej wartość wyniosła 100 zł. Firma zapłaciła za nią pieniędzmi ze środków obrotowych firmy. Ponieważ zarówno przepisy podatkowe, jak również przepisy składkowe nie przewidują żadnego zwolnienia w tym zakresie, firma musi doliczyć do przychodu pracownika i opodatkować kwotę 100 zł. Kwota ta będzie również podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Podarunki dla emerytów i rencistów

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o PIT, wolne od podatku są świadczenia otrzymywane przez emerytów lub rencistów w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł.

Oznacza to, że otrzymane przez emerytów i rencistów paczki, ale także bony towarowe korzystają ze zwolnienia od podatku bez względu na to, czy ich zakup zostanie sfinansowany z zfśs, czy ze środków obrotowych. Ich opodatkowanie wystąpi dopiero, gdy roczna wartość świadczeń przekroczy kwotę 2280 zł. Od nadwyżki ponad tę kwotę należy pobrać 10-proc. zryczałtowany podatek dochodowy zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT.

Przedsiębiorca ujmie w kosztach

Możliwość zaliczenia wartości prezentów przekazanych pracownikom do kosztów uzyskania przychodów zależy w głównej mierze od źródeł finansowania.

Jak stanowi art. 22 ust. 1 ustawy o PIT (art. 15 ust. 1 ustawy o CIT), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o PIT (art. 16 ust. 1 ustawy CIT). Tym samym, prezenty, bony, czy też karty przedpłacone przekazywane pracownikom z okazji świąt i zakupione ze środków obrotowych pracodawcy są w tej sytuacji kosztem uzyskania przychodów pracodawcy. Wydatki poniesione na ten cel, tak jak większość kosztów pracowniczych, mają związek z przychodami jednostki i nie zostały wymienione w katalogu kosztów niepodatkowych. Spełniają zatem warunki stawiane kosztom podatkowym przez przepisy ustaw podatkowych.

Inaczej jest gdy pracodawca finansuje prezenty dla pracowników ze środków pochodzących z zfśs. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 42 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków pracodawcy na działalność socjalną, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Kosztem uzyskania przychodów są jednak świadczenia urlopowe wypłacone zgodnie z przepisami o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz koszty, o których mowa w art. 22 ust. 1p pkt 2 tej ustawy.

Kosztem uzyskania przychodów są natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 7a ustawy o PIT podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne ustawy. Tym samym, wartość sfinansowanych z zfśs prezentów dla pracowników nie stanowi kosztu dla pracodawcy, natomiast kosztem jest sam odpis na ten fundusz.

Sprawiedliwie nie znaczy każdemu po równo

Aby prezenty świąteczne dla pracowników mogły być sfinansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, powinny zostać spełnione określone warunki.

Przede wszystkim, przekazywane przez pracodawcę prezenty świąteczne muszą stanowić element działalności socjalnej firmy. Zgodnie z przepisami ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, działalność socjalna może być realizowana m.in. w formie pomocy materialnej lub rzeczowej. Ponadto, prawo do wydatkowania środków funduszu na zakup prezentów dla pracowników powinno wynikać z regulaminu gospodarowania środkami zakładowego funduszu. Trzeba również pamiętać o tym, aby wartość wręczanych prezentów była zróżnicowana, w zależności od sytuacji życiowej i materialnej pracowników. Wynika to wprost z podstawowej zasady dysponowania środkami zakładowego funduszu, określonej w art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA