fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

PCC

Czy można złożyć zbiorczą deklarację PCC-4

123RF
W celu rozliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, od 1 lipca podatnicy mają prawo wykazać zawarte umowy pożyczki i sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych na jednym wspólnym druku.

Podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych według ustalonego wzoru (tj. PCC-3). Muszą także obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (zob. art. 10 ust. 1 in principio ustawy o PCC).

Kto musi zapłacić

Obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na podatnikach tego podatku (art. 5 ust. 1 ustawy o PCC). Podatnikami PCC mogą być m.in. osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, przedsiębiorcy, osoby prawne (m.in. spółki kapitałowe) oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (np. spółki osobowe, a niekiedy wspólnicy).

Czytaj także: Opłata PCC – kiedy wystąpi i w jaki sposób zapłacić

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, to zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej (art. 5 ust. 2 ustawy o PCC).

Stosownie do art. 4 ustawy o PCC, co do zasady obowiązek podatkowy ciąży:

1)

przy umowie sprzedaży – na kupującym;

2)

przy umowie zamiany – na stronach czynności;

3)

przy umowie darowizny – na obdarowanym;

4)

przy umowie dożywocia – na nabywcy własności nieruchomości;

5)

przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności;

6)

przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności;

7)

przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy;

8)

przy ustanowieniu hipoteki – na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki;

9)

przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce.

Przykład 1.

Przedsiębiorca zawarł jako pożyczkobiorca trzy umowy pożyczki pieniędzy w dniach: 18 czerwca 2019 r., 20 czerwca 2019 r. i 25 czerwca 2019 r. Przedsiębiorca powinien złożyć trzy deklaracje PCC-3 odpowiednio w terminach do: 2 lipca 2019 r., 4 lipca 2019 r. oraz 9 lipca 2019 r.

Wyjątkiem są tu przypadki, gdy podatek jest pobierany przez płatnika (zob. art. 10 ust. 1 in fine ustawy o PCC). Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego (art. 10 ust. 2 ustawy o PCC).

Przykład 2.

W przypadku umów sprzedaży nieruchomości, które muszą mieć formę aktu notarialnego, kupujący nie składa deklaracji PCC-3.

Nowelizacja

Od 1 lipca 2019 r. w przypadku zawarcia w danym miesiącu większej liczby umów pożyczek oraz umów sprzedaży rzeczy ruchomych, można zamiast deklaracji PCC-3 złożyć zbiorczą deklarację PCC-4.

Obecnie podatnicy mogą bowiem złożyć za dany miesiąc zbiorczą deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru (formularz PCC-4) oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie do siódmego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Warunkiem jest przeprowadzenie w danym miesiącu co najmniej trzech czynności cywilnoprawnych obejmujących umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych, przy czym ostatnia z tych czynności musi mieć miejsce przed upływem 14 dni od dnia dokonania pierwszej z nich.

Co najmniej trzy czynności...

Możliwość składania zbiorczych deklaracji PCC-4 jest jednak warunkowa. Jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji „(...) Możliwość ta będzie dotyczyła przypadków, gdy w danym miesiącu dokonują wielu transakcji podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Podatnicy będą mieli możliwość jednorazowej zapłaty podatku z tytułu wszystkich umów zawartych w okresie miesiąca. (...) Projektowane przepisy przewidują, że do składania zbiorczej deklaracji uprawnieni są podatnicy, którzy dokonają co najmniej 3 czynności obejmujących umowę pożyczki albo umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych i co najmniej 3 czynności cywilnoprawne obejmujące umowę pożyczki lub umowę sprzedaży w danym miesiącu dokonają przed upływem 14 dni od dnia zawarcia pierwszej z nich. (...)".

Przyjrzyjmy się temu na przykładach.

Przykład 3.

Spółka jako kupujący zawarła w lipcu dwie mowy sprzedaży rzeczy ruchomych (10 i 17 lipca 2019 r.). Spółka nie może złożyć zbiorczej deklaracji PCC-4, gdyż wymagane jest zawarcie minimum trzech umów. Powinna zatem złożyć dwie deklaracje PCC-3 odpowiednio w terminach do 24 i 31 lipca 2019 r.

Załóżmy, że 11 lipca spółka zawarła jeszcze jedną umowę pożyczki. W tej sytuacji spółka może wedle swego wyboru złożyć trzy deklaracje PCC-3 dla każdej z tych umów odpowiednio w terminach do 24, 25 i 31 lipca 2019 r. albo jedną zbiorczą deklarację PCC-4 w terminie do 7 sierpnia 2019 r.

Do składania zbiorczej deklaracji uprawnieni są podatnicy, którzy dokonają co najmniej trzech czynności obejmujących umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych.

Przykład 4

Spółka jako kupujący zawarła w lipcu 2019 r. dwie mowy sprzedaży rzeczy ruchomych (10 i 17 lipca 2019 r.) oraz jako pożyczkobiorca dwie umowy pożyczki 11 i 12 lipca 2019 r. Spółka może złożyć zbiorczą deklarację PCC-4, gdyż wykonała wymagane co najmniej trzy czynności. Zamiast tego może wedle swego wyboru złożyć trzy deklaracje PCC-3 wstosunku do każdej z tych umów odpowiednio w terminach:

? do 24 i 31 lipca 2019 r. w przypadku umów sprzedaży oraz

? 25 i 26 lipca 2019 r. w przypadku umów pożyczek.

...w ciągu 14 dni

Deklaracje zbiorcze PCC-4, jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji, dotyczą przypadków, gdy w danym miesiącu podatnicy przeprowadzają wiele transakcji podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Z uwagi jednak na warunek, że co najmniej trzy czynności cywilnoprawne obejmujące umowę pożyczki lub umowę sprzedaży w danym miesiącu muszą być dokonane przed upływem 14 dni od dnia zawarcia pierwszej z nich, nie zawsze możliwe będzie złożenie za dany miesiąc zbiorczej deklaracji PCC-4 pomimo, iż w danym miesiącu będą przeprowadzone co najmniej trzy czynności cywilnoprawne obejmujące umowę pożyczki lub umowę sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych. Jeżeli bowiem ostatnia (trzecia) z tych czynności zostanie wykonana po upływie 14 dni od pierwszej, to nie będzie możliwe złożenie zbiorczej deklaracji PCC-4.

Przykład 5

Osoba fizyczna nieprowadzącą działalności gospodarczej zawarła jako pożyczkobiorca trzy umowy pożyczki w dniach 1, 17 i 31 lipca 2019 r. Osoba ta nie może złożyć zbiorczej deklaracji PCC-4, lecz musi złożyć oddzielne deklaracje PCC-3 odpowiednio w terminach do 15 i 31 lipca oraz do 14 sierpnia 2019 r.

Możliwość składania zbiorczych deklaracji PCC-4 dotyczy wyłącznie umów pożyczek oraz umów sprzedaży rzeczy ruchomych lub praw majątkowych. Nie obejmuje zatem wszystkich czynności opodatkowanych PCC, np. umów zamiany czy umów depozytu nieprawidłowego. Pełen katalog czynności cywilnoprawnych zawiera art. 1 ust. 1 pkt 1–3 ustawy o PCC.

Artykuł 10 ust. 1a ustawy o PCC odnosi się ogólnie do umów pożyczek. Wydaje się zatem, że zbiorcze deklaracje mogą dotyczyć zarówno umów pożyczek pieniędzy, jak i umów potyczek rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Prawo, ale nie obowiązek

Podatnicy mogą złożyć za dany miesiąc zbiorczą deklarację PCC-4, ale nie muszą tego robić. Mogą w stosunku do poszczególnych umów potyczek lub sprzedaży rzeczy ruchomych, które miałyby być objęte tą zbiorczą deklaracją PCC-4, złożyć indywidualne deklaracje PCC-3.

Na podstawie przepisu przejściowego zawartego w art. 44 nowelizacji, do opodatkowania czynności cywilnoprawnych, dokonanych na podstawie przepisów ustawy o PCC, z tytułu których obowiązek podatkowy powstał przed 1 lipca 2019 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem w przykładzie nr 1, chociaż spełnione są wszystkie warunki określone w art. 10 ust. 1a ustawy o PCC, nie jest możliwe złożenie w stosunku do tych umów pożyczek zbiorczej deklaracji PCC-4.

Podstawa prawna:ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1150 ze zm.)

ustawa z 9 listopada 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu wprowadzenia uproszczeń dla przedsiębiorców w prawie podatkowym i gospodarczym (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1150 ze zm.)

rozporządzenie ministra finansów z 27 maja 2019 r. w sprawie wzoru zbiorczej deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych (DzU z 2019 r., poz. 1069)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA