fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Zmiany zasad pracy przed monitorem dla kobiet w ciąży

Fotolia.com
Od 1 maja br. zaczną obowiązywać przepisy regulujące nowe zasady pracy przy monitorze ekranowym pracownic w ciąży. Pracodawcy znacznie skorzystają na likwidacji obecnych ograniczeń.

W Dzienniku Ustaw z 2017 r., poz. 796 zostało opublikowane rozporządzenie Rady Ministrów z 3 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią. Wprowadza ono radykalne zmiany w porównaniu do dotychczas obowiązujących przepisów dotyczących pracy ciężarnych na stanowiskach z monitorami ekranowymi. Zmieniono również zasady tej pracy w porównaniu z poprzednio opublikowanym projektem z 3 listopada 2016 r.

Nie dłużej niż 4 godziny

Obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (tekst jedn. DzU z 2016 r., poz. 2057) miało obowiązywać przez 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2016 r., poz. 1053), czyli do 2 maja 2017 r. – co wynika z art. 4 ust. 1 ustawy nowelizującej. Dotychczasowe przepisy upatrują szkodliwości pracy na stanowisku z monitorem ekranowym w promieniowaniu emitowanym przez te urządzenia, co dziś odbierane jest jako anachronizm. Ponadto brak obowiązku zapewnienia dodatkowej przerwy i ograniczenie czasu pracy do 4 godzin dziennie jest oceniane zarówno jako niepraktyczne, jak i ograniczające prawa pracownika i pracodawcy. Dlatego słuszny jest kierunek przyjęty w rozporządzeniu, w którym prawodawca zdecydował się zakwalifikować pracę przy obsłudze monitora ekranowego jako pracę związaną z wymuszoną pozycją ciała.

Zasada 50 na 10

Nowe rozporządzenie w punkcie I.1.12 załącznika zawierającego wykaz prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią przewiduje, że ciężarne nie będą mogły pracować przed monitorami ekranowymi dłużej niż 8 godzin na dobę, a jednorazowo – dłużej niż 50 minut, po których powinno nastąpić 10 minut przerwy wliczonej do czasu pracy.

Zasada, iż 10-minutowa przerwa, którą ma zapewnić pracodawca, jest wliczana do czasu pracy, jest podobna do 5-minutowej przerwy po godzinie pracy przed monitorem wynikającej z § 7 pkt 2 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (DzU nr 148, poz. 973). Oznacza ona, że po 50 minutach nieprzerwanej pracy kobieta powinna rozpocząć 10-minutową przerwę. Ponieważ jest ona wliczana do czasu pracy, pracodawca nie może po tych 50 minutach polecić jej wykonywania innej pracy. Ten czas ma być odpoczynkiem dla ciężarnej od wymuszonej pozycji ciała.

Konieczna przerwa

To na pracodawcy spoczywa obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby zapewnić kobiecie w ciąży skorzystanie z przerwy lub żeby nie dochodziło do pracy przed monitorem trwającej 50 minut. Organizacja pracy może polegać np. na sztywnym ustaleniu, kiedy te przerwy mają trwać.

Z drugiej strony kobieta po przepracowaniu jednorazowo 50 minut przed monitorem nie będzie musiała zwracać się do pracodawcy o udzielenie jej 10-minutowej przerwy. Nie będzie nawet musiała wykonać polecenia służbowego, które prowadziłoby do przekroczenia 50-minutowego czas pracy przed monitorem. Takie polecenie będzie bowiem wprost sprzeczne z prawem (art. 100 § 1 k.p.).

Informacja o ryzyku

Przepisy wprost nie stanowią, że pracodawca ma obowiązek zapoznać pracownice z wykazem prac wzbronionych. Jednak na pracodawcy, który ma obowiązek wprowadzić regulamin pracy, ciąży powinność zawarcia w nim wykazu takich prac i informowania o ryzyku zawodowym (art. 104 § 1 pkt 6 i 8 k.p.), a w przypadku już obowiązujących regulaminów – dokonania ich zmiany (pracą wzbronioną nie będzie już bowiem praca powyżej 4 godzin na dobę). Pracodawca, który nie wprowadza regulaminu pracy, samodzielnie ustala sposób, w jaki poinformuje pracowników o ryzyku zawodowym (art. 226 pkt 2 k.p.).

Ponadto na mocy art. 304 § 1 k.p. w zw. z art. 207 § 2 pkt 1, 2 i 5 k.p. pracodawca ma obowiązek stosować się do wymogów wynikających z rozporządzenia także wobec osób fizycznych, które:

- wykonują pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,

- prowadzą w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą.

W rezultacie kobieta w ciąży wykonująca pracę na podstawie innej umowy niż umowa o pracę podlega takim samym ograniczeniom w zakresie pracy przy obsłudze monitora ekranowego, jak ciężarna na etacie.

Zdaniem autora

Robert Jezierski, prawnik, Sobczyk i Współpracownicy Kancelaria Prawna

Wprowadzane od 1 maja br. rozwiązanie dotyczące wliczania przerwy do czasu pracy jest istotną i korzystną zmianą w porównaniu do projektu w poprzednim brzmieniu. Ograniczał się on do stwierdzenia, że praca na stanowiskach z monitorami ekranowymi jest niedopuszczalna w łącznym czasie przekraczającym 8 godzin na dobę i 45 minut przy obsłudze monitora w każdej godzinie pracy, oraz do obecnego, pozbawionego uzasadnienia, zakazu pracy przed monitorem ekranowym powyżej 4 godzin na dobę. Natomiast aktualny do końca kwietnia br. stan rzeczy od lat budził frustrację zarówno po stronie pracodawcy (który nie mógł korzystać z pracy dostępnego pracownika zgodnie z jego kwalifikacjami i rodzajem pracy), jak i po stronie pracownic (które często chciały pracować powyżej 4 godzin i deklarowały taką gotowość, ale z powodu zakazu nie miały takiej możliwości). W myśl nowego rozporządzenia kobiecie w ciąży trzeba będzie zapewnić korzystną dla zdrowia przerwę od pracy, a pracodawca w sposób o wiele bardziej efektywny będzie mógł skorzystać z jej pracy przez dłuższy czas w ciągu doby.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA