fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Obniżenie etatu zapewnia krótszą ochronę niż urlop wychowawczy

123RF
Urlop wychowawczy daje pracownikowi ochronę przed zwolnieniem i zmianą warunków zatrudnienia przez cały okres jego trwania. Obniżka etatu zapewnia ją tylko przez rok.

- W nawiązaniu do artykułu „Ochrona na wychowawczym tylko z pozoru" z Rzeczpospolitej chciałabym wyjaśnić pewną wątpliwość. Otóż pracuję w pewnej firmie od roku (pierwsza umowa o pracę – próbna na 3 miesiące od 1 marca do 31 maja, teraz druga umowa o pracę – na rok, która kończy się 31 maja). Od lutego zmniejszyłam etat do wymiaru 4/5 w związku z potrzebą opieki nad 2-letnim dzieckiem. Czy w sytuacji, gdy pracodawca da mi umowę na czas nieokreślony od 1 czerwca (cały etat lub mniejszy wymiar pracy) mogę spokojnie złożyć wniosek o urlop wychowawczy na to samo dziecko? Czy raczej nie mam do tego prawa, jeśli już zmniejszyłam podstawowy wymiar pracy z powodu opieki nad dzieckiem? Nigdy wcześniej nie brałam urlopu wychowawczego. Zastanawiam się nad 6-miesięcznym okresem urlopu wychowawczego. Czy pracodawca może mnie w jego trakcie zwolnić? I czy ja w czasie urlopu mogę złożyć wypowiedzenie? – pyta czytelniczka.

Czytelniczka może wnioskować we wskazanym okresie o urlop wychowawczy. Podczas jego wykorzystywania będzie podlegała ochronie przed zwolnieniem przez pracodawcę, ale sama swobodnie może złożyć wypowiedzenie.

Prawie trzy lata

Urlop wychowawczy można wykorzystywać łącznie przez 36 miesięcy w okresie niewykraczającym poza koniec roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. Nie trzeba go przy tym wykorzystać w całości od razu – można go dzielić na maksymalnie 5 części. W tym zakresie pracownik nie musi się jednak określać na początku. Może złożyć wniosek np. o 6 miesięcy urlopu, potem z niego nie korzystać, a po pewnym czasie wnioskować o kolejne 6, 8 czy 12 miesięcy itp.

Jeden z rodziców może jednak wykorzystać z tego maksymalnie 35 miesięcy. Jeden miesiąc (tzw. nieprzenaszalny) przypisany jest do drugiego z rodziców. Prawo do urlopu w wymiarze 36 miesięcy rodzic dziecka ma tylko wtedy, gdy:

1) drugi rodzic dziecka nie żyje,

2) drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska,

3) drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu,

4) dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna.

Alternatywa wolnego

Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może – zamiast wykorzystywać ten urlop – złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do poziomu nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy, w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu (art. 1867 k.p.).

Nie mówimy tutaj o wykorzystywaniu częściowo urlopu wychowawczego i częściowym świadczeniu pracy. Na skutek złożenia przez czytelniczkę wniosku nastąpiła okresowa zmiana wymiaru jej czasu pracy na 4/5 etatu. Ta zmiana obowiązuje do końca okresu wskazanego we wniosku (przy ograniczeniu jednak czasem wynikającym z wymiaru urlopu wychowawczego). Jest to krótsza praca zamiast urlopu, a nie w trakcie urlopu. Pracownica będzie pracować na 4/5 etatu w czasie, w którym mogłaby korzystać w wychowawczego, ale z niego nie korzysta.

Suma okresów

Praca w obniżonym wymiarze jest w tym przypadku „wycinkiem" okresu urlopu wychowawczego, tzn. że wchodzi w zakres maksymalnego okresu tego urlopu (36 miesięcy, przy czym zasadniczo jeden z rodziców może wykorzystać 35 miesięcy, poza wyjątkami wynikającymi z art. 186 § 9 k.p.). Inaczej mówiąc – okres pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy na podstawie art. 1867 k.p. skraca się o okres korzystania z urlopu wychowawczego i odwrotnie.

Przykład

Pracownica pracuje w obniżonym wymiarze przez 12 miesięcy. Do ewentualnego wykorzystania pozostało jej 26 miesięcy urlopu wychowawczego.

W przedstawionej w pytaniu sytuacji czytelniczka może zatem po okresie pracy w obniżonym wymiarze złożyć wiążący pracodawcę wniosek o urlop wychowawczy.

Ochrona rodzica

Według art. 1868 k.p., pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o:

1) udzielenie urlopu wychowawczego – do dnia zakończenia tego urlopu,

2) obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

W przypadku złożenia przez pracownika wniosku wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu wychowawczego albo obniżonego wymiaru czasu pracy, ochrona zaczyna obowiązywać na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu albo obniżonego wymiaru czasu pracy.

Rozwiązanie stosunku pracy przez pracodawcę jest dopuszczalne w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, jak również w przypadku zwolnień grupowych lub indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników, jeżeli urlop wychowawczy trwa co najmniej 3 miesiące, a pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników.

W żaden sposób nie ograniczono działań pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego zmierzających do zakończenia zatrudnienia. Czytelniczka może złożyć w okresie ochronnym ważne wypowiedzenie, może też zawrzeć z pracodawcą porozumienie o rozwiązaniu umowy. ?

—Marek Rotkiewicz, prawnik

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA