fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Kadry

Urlop bezpłatny pozbawia bezpłatnej opieki zdrowotnej

123RF
Jeśli podwładny zachoruje w czasie bezpłatnej przerwy w świadczeniu pracy, nie przysługuje mu wynagrodzenie ani zasiłek chorobowy. Po 30 dniach traci też dostęp do opieki zdrowotnej.

Pracownicy, którzy potrzebują wolnych dni, a nie mają lub nie chcą wykorzystać puli urlopu wypoczynkowego, mogą wystąpić do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego. Musi mieć on formę pisemną, ale nie trzeba podawać uzasadnienia. Cel takiego urlopu jest dowolny, szef nie musi go przyznać.

Czyja inicjatywa

Kodeks pracy przewiduje dwa rodzaje tego urlopu. Pierwszy, opisany wyżej, jest urlopem z inicjatywy pracownika, na który pracodawca nie musi przystać. To jedynie jego dobra wola, może, ale nie musi się zgodzić. Nie ma nawet obowiązku przedstawiania swojej decyzji na piśmie czy uzasadniania odmowy. Nie ma też przepisów odnoszących się do odwołania się pracownika od tej decyzji.

Drugi rodzaj to urlop bezpłatny w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy przez okres ustalony w zawartym w tej sprawie porozumieniu między pracodawcami. Zawiera się je za uprzednią zgodą pracownika i on też musi pisemnie wystąpić o to wolne.

Jak długo

Urlop bezpłatny z inicjatywy pracownika co do zasady powinien być udzielony na określony czas. Kodeks pracy nie wskazuje ani minimalnego, ani maksymalnego jego czasu. To podwładny, wnioskując do szefa o udzielenie wolnego, określa, ile tygodni czy miesięcy ma ono trwać. Pracodawca może zaakceptować cały okres, zakwestionować jego część lub odrzucić całość.

Przy udzielaniu urlopu bezpłatnego dłuższego niż trzy miesiące art. 174 § 3 k.p. dopuszcza porozumienie między stronami o odwołaniu pracownika z ważnych przyczyn. Ponieważ przepisy nie precyzują sformułowania „ważne przyczyny", nie da się jasno określić, kiedy pracodawca może skorzystać z tego porozumienia. Przyjmuje się jednak, że „ważnymi przyczynami" są te związane z reorganizacją pracy czy zmianami personalnymi, które bez powrotu urlopowicza zakłócą codzienny rytm pracy i negatywnie wpłyną na firmę.

Przywileje tylko przy pracy

Urlop bezpłatny udzielony przez szefa pracownikowi po to, aby pracował u innego pracodawcy, wlicza się do jego stażu. Traktowany jest bowiem jako szczególny rodzaj absencji, udzielanej w celu realizacji zadań na rzecz innej firmy.

Natomiast zupełnie inaczej klasyfikuje się urlop bezpłatny z inicjatywy pracownika. Decydując się na takie wolne, podwładny nadal pozostaje w stosunku pracy, ale nie świadczy obowiązków służbowych. Jak sama nazwa wskazuje, to rodzaj absencji, za którą pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 174 § 4 k.p. urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Trwająca w roku kalendarzowym łącznie 30-dniowa bezpłatna przerwa obniża wymiar urlopu wypoczynkowego. Powracającemu do dotychczasowego pracodawcy przysługują wtedy proporcjonalne wakacje.

Bez ubezpieczenia

30-dniowa ciągłość pobytu na urlopie bezpłatnym pozbawia też świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Dodatkowo zarówno pracownik, jak i członkowie jego rodziny zgłoszeni przez niego do ubezpieczenia zdrowotnego tracą prawo do korzystania z państwowej opieki zdrowotnej. Ich ubezpieczenie zostaje zawieszone. Aby nadal mieć prawo do tych świadczeń, przebywający na urlopie bezpłatnym etatowiec powinien zostać zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny albo przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. W tym celu należy wystąpić z pisemnym wnioskiem do oddziału NFZ oraz co miesiąc opłacać składkę zdrowotną w wysokości 9 proc. podstawy wymiaru. Podstawę jej wymiaru stanowi kwota deklarowanego miesięcznego dochodu, ale nie niższa niż przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw z poprzedniego kwartału. W razie choroby w czasie urlopu bezpłatnego, jeżeli minęło 30 dni od jego rozpoczęcia, pracownikowi nie przysługuje wynagrodzenie lub zasiłek chorobowy.

Jeżeli powracający z trwającego ponad 30 dni urlopu bezpłatnego ma ważne badania lekarskie, nie trzeba go kierować na te kontrolne.

Autorka jest ekspertką ds. zarządzania zasobami ludzkimi i administracji kadrowo-płacowej w dziale usług księgowych BDO

podstawa prawna: ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 1502 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 121 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. DzU z 2015 r., poz. 581 ze zm.)

podstawa prawna: ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. DzU z 2014 r., poz. 159 ze zm.)

Spokojnie o etat

Sam fakt przebywania na urlopie bezpłatnym nie rodzi obawy przed wypowiedzeniem umowy przez pracodawcę. Może tak się stać wyłącznie w razie likwidacji pracodawcy lub ogłoszenia upadłości.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA: automatycznie wyświetlimy artykuł za 15 sekund.
REKLAMA
REKLAMA