fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Firma

Spółka komandytowo-akcyjna: pozbawienie wspólnika prawa reprezentacji

123RF
Spółkę komandytowo-akcyjną (S.K.A.) reprezentują komplementariusze. Można jednak ich pozbawić tego uprawnienia.

Ewentualne ujęcie tego prawa może mieć charakter dobrowolny bądź przymusowy, a także pierwotny lub następczy. Z pierwotnym mamy do czynienia wówczas, gdy komplementariusz wyraził zgodę na odebranie mu tego uprawnienia w pierwszej wersji statutu. Jest zatem dobrowolne >patrz przykład 1. Następcze natomiast – czyli na późniejszym etapie trwania spółki – pociąga za sobą konieczność zmiany statutu podmiotu i wymaga zgody wszystkich pozostałych komplementariuszy. Jeżeli wspólnik zaakceptował pozbawienie go prawa reprezentacji, zmiana statutu jest skuteczna >patrz przykład 2. W przeciwnym razie powinien on zgłosić sprzeciw wobec podjętej uchwały do protokołu walnego zgromadzenia albo, gdy np. nie był na nim obecny, w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Przy czym, w tej drugiej opcji, na złożenie sprzeciwu ma maksymalnie 1 miesiąc od daty powzięcia uchwały >patrz przykład 3. Sprzeciw niweczy uchwałę o pozbawieniu komplementariusza prawa reprezentacji i zmianę statutu, chyba że spółka – w jego następstwie – wystąpi ze stosownym powództwem (o ujęcie komplementariuszowi prawa reprezentacji) do sądu rejonowego (przy wartości przedmiotu sporu do 75 tys. zł) lub okręgowego (jeżeli w.p.s. przekracza 75 tys. zł) - sądu gospodarczego właściwego dla siedziby podmiotu, a pozew zostanie uwzględniony.

Przykład 1

Panowie: Michał, Piotr i Paweł zamierzają zawrzeć umowę spółki komandytowo – akcyjnej. Dwaj ostatni mają być komplementariuszami, przy czym pan Piotr nie chce reprezentować S.K.A. Z uwagi na to, w statucie znalazł się zapis, że owo uprawnienie przysługuje wyłącznie panu Pawłowi. Zapis ten jest prawidłowy. Pan Piotr mógł zrezygnować z prawa reprezentacji podmiotu już na etapie podpisywania statutu.

Przykład 2

Sytuacja jak w przykładzie 1, z tą różnicą, że pan Piotr stwierdził, iż nie chce mieć prawa do reprezentowania spółki już po podpisaniu statutu. Jego decyzja pociągnie zatem za sobą obowiązek podjęcia przez walne zgromadzenie notarialnej uchwały w/s zmiany statutu, za zgodą wszystkich komplementariuszy, pod rygorem nieważności.

Przykład 3

Walne zgromadzenie S.K.A., za zgodą wszystkich pozostałych komplementariuszy, podjęło uchwałę o pozbawieniu pani Justyny (komplementariusza) prawa reprezentowania spółki. Pani Justyna nie zgadza się z decyzją. W tej sytuacji powinna zgłosić sprzeciw albo do protokołu walnego zgromadzenia, a jeżeli nie była na nim obecna bądź, już po jego odbyciu uznała, że owa decyzja jest dla niej krzywdząca, w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, pod warunkiem, że nie minął 1 miesiąc od daty powzięcia przedmiotowej uchwały. Zaniechanie zgłoszenia przez panią Justynę sprzeciwu będzie równoznaczne w skutkach z aprobatą decyzji o pozbawieniu jej prawa reprezentacji S.K.A. .

Jedyną drogą do odjęcia komplementariuszowi prawa reprezentacji, który się temu sprzeciwił, jest zatem prawomocne orzeczenie sądu gospodarczego. Przy czym, pozbawienie prawa reprezentacji na podstawie wyroku może nastąpić wyłącznie z ważnych powodów. Kodeks spółek handlowych nie definiuje jednak tego pojęcia ani nie zawiera choćby przykładowego wyliczenia owych istotnych przyczyn. Orzecznictwo także milczy na ten temat. Nie ma przeszkód, aby katalog tych przesłanek umieścić w statucie spółki. Nie jest on jednak wiążący dla sądu, który o tym, czy zaistniał w/w ważny powód rozstrzyga na podstawie okoliczności konkretnej sprawy.

Odebranie komplementariuszowi – z mocy prawomocnego judykatu – prawa reprezentacji podmiotu, wbrew jego sprzeciwowi, zwalnia tego wspólnika od odpowiedzialności osobistej za zobowiązania podmiotu powstałe od chwili wykreślenia go z KRS jako osoby umocowanej do dokonywania – w imieniu spółki – czynności prawnych >patrz przykład 4. Jeżeli zaś zgłoszono sprzeciw, który zniweczył uchwałę o zmianie statutu i pozbawieniu komplementariusza prawa do reprezentacji podmiotu albo, gdy wyraził on zgodę (w pierwotnym brzmieniu statutu bądź w wyniku jego zmiany) na ujęcie mu prawa reprezentacji, okoliczności te nie powodują żadnej zmiany w sferze jego odpowiedzialności za długi wobec osób trzecich, nadal jest więc ona osobista, nieograniczona, solidarna oraz subsydiarna >patrz przykład 5.

Przykład 4

Pani Aleksandra – prawomocnym wyrokiem sądu gospodarczego – została pozbawiona prawa reprezentacji S.K.A. Stosowny wpis pojawił się w KRS 17 listopada 2016 r. Pani Aleksandra ponosi zatem odpowiedzialność osobistą za ewentualne zaległości spółki istniejące na dzień 16 listopada 2016 r. Długi powstałe dopiero 17 listopada 2016 r. albo później nie będą już obciążać pani Aleksandry.

Przykład 5

Pani Weronika (komplementariusz), od początku istnienia S.K.A., nie była uprawniona do jej reprezentacji. Uważa ona, że fakt ten uwalnia ją od odpowiedzialności za ewentualne zaległości spółki. Nie jest to właściwy pogląd. Okoliczność ta nie powoduje żadnej zmiany w sferze jej odpowiedzialności za długi podmiotu wobec osób trzecich (ewentualnie może modyfikować zasady tej odpowiedzialności w relacjach wewnętrznych, a więc między komplementariuszami a spółką, pod warunkiem, że statut S.K.A. tak stanowi).

Uwaga! Postanowienia statutu kształtujące odmiennie - w stosunku do przepisu art. 137 k.s.h. - zasady pozbawienia komplementariusza prawa reprezentacji S.K.A., zwłaszcza wbrew jego sprzeciwowi, nie wywołują żadnych skutków prawnych wobec osób trzecich (czyli w stosunkach zewnętrznych).

Autorka jest adwokatem

podstawa prawna: art. 137 oraz 139 ustawy z 15 września 2000r. – Kodeks spółek handlowych (tj. DzU z 2016r. poz. 1202)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA