fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Firma

Czy przepływy między spółką a jej wspólnikami są neutralne podatkowo

123RF
Część organów twierdzi, że skoro tylko likwidacja i wycofanie się ze spółki osobowej są wymienione w przepisach jako czynności nieopodatkowane, to częściowy zwrot wkładu jest zdarzeniem powodującym obowiązek zapłaty daniny.

W kwestii powstania przychodu przy zwrocie części wkładu wniesionego do spółki osobowej nie wykształciło się dotychczas jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych i organów podatkowych. Kontrowersje dotyczące tego zagadnienia rozpoczęły się od wprowadzenia do ustawy o CIT art. 12 ust. 4 pkt 3a i 3b.

Przed 1 stycznia 2011 roku w ustawie o CIT istniał jedynie zapis, że wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych były przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej.

Obecnie ustawa o CIT przewiduje opodatkowanie zwrotu wkładu w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki osobowej lub jej likwidacji. Zasady opodatkowania różnią się w zależności od tego, czy zwrot następuje w formie pieniężnej czy niepieniężnej. Skutki podatkowe są określone w art. 12 ust. 4 pkt 3a i 3b ustawy o CIT. Zgodnie z jej art. 12 ust. 4 pkt 3c, do przychodów nie zalicza się przeniesienia własności składników majątku będących przedmiotem wkładu niepieniężnego wnoszonych do spółki niebędącej osobą prawną.

Zmniejszenie wartości udziału kapitałowego wspólnika spółki osobowej jest możliwe na podstawie art. 54 § 1 w związku z art. 103 kodeksu spółek handlowych.

Nie ma przysporzenia

Analizując tę kwestię z ekonomicznego punktu widzenia należy dojść do wniosku, że czynność ta nie powinna podlegać opodatkowaniu. Podatnik, zakładając spółkę osobową, wnosi do niej wkład pieniężny lub niepieniężny. Obniżając wkład w spółce osobowej, podatnik częściowo zwraca ten wkład. Wycofywany wkład nie jest przychodem, dochodem ani inną należnością wypłacaną przez spółkę osobową na rzecz jej wspólnika, ponieważ nie dochodzi do przysporzenia majątkowego po stronie wspólnika, a jest to jedynie odzyskanie części swojego majątku, który był wniesiony do spółki osobowej.

Ponadto przychody spółki osobowej opodatkowane są na poziomie jej wspólników, niezależnie od wypłaty ze spółki. W związku z tym, że przedmiotem opodatkowania jest przychód bądź dochód, który jest opodatkowany bezpośrednio na poziomie wspólników, faktyczne przepływy pomiędzy spółką osobową a jej wspólnikami powinny być neutralne podatkowo. Opodatkowanie faktycznych przepływów skutkowałoby bowiem ich podwójnym opodatkowaniem. Odstępstwa od tej reguły mogą być wprowadzane przez ustawodawcę wyjątkowo i muszą być wyraźnie wskazane w ustawie.

Czy tylko likwidacja i wycofanie

Organy podatkowe stają jednak czasem na stanowisku, że ustawodawca celowo wymienił w art. 12 ust. 4 pkt 3a i 3b ustawy o CIT tylko likwidację i wycofanie się ze spółki osobowej jako czynności nieopodatkowane. Brak w tym wyliczeniu częściowego wycofania wkładu należy uznać, według organów podatkowych, jako przejaw chęci opodatkowania tej czynności przez ustawodawcę. Takie stanowisko zajęła Izba Skarbowa w Poznaniu w interpretacji z 4 marca 2016 r. (ILPB1/4511-1-1714/15-2/KS) oraz Izba Skarbowa w Bydgoszczy w interpretacji z 1 marca 2016 r. (ITPB1/4511-1268/15/AK).

—Michał Szczech

podstawa prawna: art. 12 ust. 4 pkt 3a, 3b i 3c ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. DzU z 2014 r. poz. 851 ze zm.)

podstawa prawna: art. 54 § 1 w związku z art. 103 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. DzU z 2013 r. poz. 1030 ze zm.)

Michał Szczech, prawnik w Kancelarii Ożóg Tomczykowski

Nie można stosować analogii na niekorzyść podatnika

Stanowisko części organów podatkowych dotyczące opodatkowania wycofania wkładów ze spółki osobowej jest błędne. Oprócz argumentów przytoczonych w artykule, należy również odnieść się do ogólnych zasad prawa podatkowego. Zgodnie z przepisami mamy do czynienia z sytuacją, w której do przychodów nie zalicza się środków pieniężnych i wartości innych niż środki pieniężne otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej z tytułu likwidacji bądź wystąpienia ze spółki, natomiast częściowe wycofanie wkładu nie jest wyszczególnione w ustawie o CIT. Do czynności tej należy zastosować zasadę, zgodnie z którą, „milczenie" ustawodawcy, co do określonych zdarzeń faktycznych, należy traktować jako obszar wolny od opodatkowania oraz, że zakazane jest wobec takiej czynności stosowanie analogii na niekorzyść podatnika.

Wprowadzając do ustawy o CIT w 2011 roku art. 12 ust. 4 pkt 3a i 3b ustawodawca miał na celu neutralność wniesienia i wycofania wkładu do spółki osobowej. Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 3a lit. b tej ustawy, w przypadku całkowitego wystąpienia ze spółki, wyłączeniu z przychodów podlega nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania pomniejszona o wypłaty z tytułu udziału w tej spółce. Oznacza to, że wypłaty z tytułu udziału w spółce osobowej dokonane przed wystąpieniem z niej wspólnika efektywnie powiększają przychód do opodatkowania w momencie wystąpienia ze spółki. Należy uznać, że celem ustawodawcy było odroczenie opodatkowania wypłat z tytułu udziału w spółce osobowej do momentu całkowitego wycofania wspólnika ze spółki.

Stanowisko, zgodnie z którym czynność wycofania części wkładu ze spółki osobowej jest neutralna podatkowo, zostało w tym roku wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 29 czerwca 2016 r. (I SA/Wr 253/16) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z 19 maja 2016 r. (I SA/Gl 86/16). W tej kwestii wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 22 maja 2015 r. (II FSK 1471/12) również stanął na stanowisku, że czynność ta jest neutralna podatkowo.

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA

REDAKCJA POLECA

REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA