fbTrack
REKLAMA
REKLAMA

Firma

Nowacja: na czym polega i jakie są jej przesłanki

Fotolia
W jaki sposób można dokonać nowacji, jakie są jej przesłanki. Czy można dokonać nowacji pod warunkiem albo z zastrzeżeniem terminu – pyta pan Jerzy.

Jeżeli w celu umorzenia zobowiązania dłużnik zobowiązuje się, za zgodą wierzyciela, spełnić inne świadczenie albo nawet to samo świadczenie, lecz z innej podstawy prawnej, zobowiązanie dotychczasowe wygasa. Jest to właśnie nowacja (odnowienie). W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy wierzyciel otrzymuje od dłużnika weksel lub czek. Skutkiem nowacji jest wygaśnięcie dotychczasowego zobowiązania (również przedawnionego), w miejsce którego powstaje nowe.

Nowacja może przybrać dwojaką formę:

- umowy, na podstawie której dłużnik zobowiązuje się spełnić inne świadczenie, przy czym dopuszczalne jest jego wystąpienie jako alternatywa;

- umowy zobowiązującej dłużnika do spełnienia tego samego świadczenia, ale z innej podstawy prawnej.

Bez względu na postać, dotychczasowe zobowiązanie wygasa, natomiast obowiązek spełnienia świadczenia wynika już z nowego zobowiązania, innego od poprzedniego.

Do skorzystania z instytucji odnowienia niezbędne jest, aby istniejące zobowiązanie dłużnika było ważne. Koniecznym elementem jest wystąpienie animus novandi, czyli zamiaru stron co do umorzenia uprzedniego zobowiązania poprzez zawarcie nowego. Aby zatem przedsiębiorcy mogli uniknąć sporów, w umowie nowacyjnej powinni dokładnie sprecyzować pierwotne zobowiązanie, wskazując rodzaj zawartej umowy, datę jej zawarcia i rodzaj świadczenia należnego wierzycielowi.

Jeśli do nowacji dojdzie już po zasądzeniu istniejącego zobowiązania, jest to podstawa do wniesienia powództwa przeciwegzekucyjnego w oparciu o art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.

Samo wydanie dłużnikowi weksla lub czeku nie stanowi odnowienia. Istnieją wtedy dwa roszczenia, ale wierzyciel nie może dochodzić ich jednocześnie. Owo powiązanie nakłada konieczność realizacji zobowiązania wekslowego lub czekowego w pierwszej kolejności, a jego zaspokojenie prowadzi do umorzenia istniejącej już uprzednio wierzytelności.

Brak jest przeszkód, aby dokonać nowacji pod warunkiem albo z zastrzeżeniem terminu. O tym zaś, kiedy nastąpi jej skutek, tj. czy z chwilą zawarcia umowy, czy też, gdy ziści się warunek albo nadejdzie termin, zależy od woli stron. Jeżeli wierzyciel dokona odnowienia tylko z jednym z dłużników solidarnych, pozostali będą zwolnieni z zobowiązania. Wierzyciel może jedna zastrzec, że zachowuje przeciwko nim swoje prawa.

Odnowienie przerywa bieg przedawnienia. Przy nowacji obejmującej zmianę przedmiotu świadczenia, ale bez zmiany jego podstawy prawnej, nowe zobowiązanie przedawnia się w dotychczasowym terminie. Gdy jednak nastąpiła zmiana podstawy prawnej świadczenia, przyjmuje się termin przedawnienia dla tej nowej podstawy.

Autorka jest adwokatem

podstawa prawna: art. 506–507 ustawy z 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. DzU z 2019 r., poz. 80)

Źródło: Rzeczpospolita
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA
NAJNOWSZE Z RP.PL
REKLAMA
REKLAMA