Film

Pi連udski na ekranie: Od komendanta do jowialnego dziadka

Jaros豉w Sosi雟ki/SF Kadr
J霩ef Pi連udski pojawi si w ekranowych opowieciach jeszcze za 篡cia, w latach 20. XX wieku.

畝den z tych niemych film闚 nie dotrwa do naszych czas闚. Mi這 przez ogie i krew polsko-niemiecka produkcja Jana Kucharskiego z 1924 roku przypomina nieco za這瞠nia 1920 Bitwy Warszawskiej Jerzego Hoffmana. Opowiada histori mi這sn rozgrywaj鉍 si na tle wydarze wojny polsko-bolszewickiej. Postaciami historycznymi byli Pi連udski grany przez Jerzego Jab這雟kiego, oraz Wincenty Witos i W這dzimierz Lenin, za fikcyjnym bohaterem nieszczliwie zakochanym w sanitariuszce muzyk weteran.

Powsta造 natomiast cztery lata pniej Komendant to w豉ciwie pierwsza biografia Marsza趾a. Niewiele o niej wiadomo poza tym, 瞠 zagra go Antoni Piekarski.

Historia lubi p豉ta figle, gdy pierwszym zachowanym filmem fabularnym, w kt鏎ym pojawia si posta Pi連udskiego, jest propagandowa produkcja radziecka Pierwsza konna z 1941 roku. Marsza貫k grany przez Jewgienija Ka逝skiego jest mrocznym bohaterem, zdecydowanym i nieznosz鉍ym sprzeciwu.

W czasach PRL Pi連udski przez lata by niemal na indeksie. Tym bardziej warto odnotowa, 瞠 pojawi si w 1977 roku w znacz鉍ym epizodzie w filmie mier prezydenta Jerzego Kawalerowicza. Pi連udski Jerzego Duszy雟kiego w czasie pogrzebu zamordowanego prezydenta w ciszy gabinetu uk豉da pasjansa. W obliczu kryzysu polskiej demokracji czeka, a jego polityczni przeciwnicy wyko鎍z si nawzajem.

Ryszard Filipski jako re篡ser filmu Zamach stanu (1981) ustawi siebie przede wszystkim w roli oskar篡ciela zamachu majowego. I z tej pozycji zaprezentowa wersj wydarze.

Dla Janusza Zakrze雟kiego po filmie Bohdana Por瑿y Polonia Restituta (1981) posta Pi連udskiego sta豉 si niemal znakiem firmowym. Mimo pe軟iejszej sylwetki tak mocno zr鏀 si ni, 瞠 wciela si w Pi連udskiego na akademiach patriotycznych, wieczornicach i historycznych rekonstrukcjach, a nawet przyjmowa defilady.

Serial Marsza貫k Pi連udski z 2001 roku wybitnego re篡sera Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego zosta zrealizowany z dba這ci o dok豉dno historyczn. W posta tytu這w wcieli這 si dw鏂h aktor闚. Mariusz Bonaszewski pokaza m這dego Pi連udskiego jako pe軟ego pasji idealist, a Zbigniew Zapasiewicz jako cz這wieka, kt鏎y ma poczucie osamotnienia i niedocenienia.

Maciej Migas w 13-odcinkowym historyczno-przygodowym serialu 1920. Wojna i mi這 ukaza pocz靖ki odradzania si polskiej pa雟twowoci. Miros豉w Baka graj鉍y tu marsza趾a Pi連udskiego w wywiadzie dla Dziennika Ba速yckiego przyzna: Pi連udski kojarzony przez nas z Januszem Zakrze雟kim to taki jowialny dziadek. Ja mam do zagrania cz這wieka, kt鏎emu do dziadka jeszcze daleko, kt鏎y jest w豉ciwie na pocz靖ku politycznej i pa雟twowej drogi. Cz這wieka jeszcze m這dego, energicznego. Stara貫m si zagra pana Pi連udskiego, a nie pana Zakrze雟kiego.

W 2011 roku Danielowi Olbrychskiemu propozycj z這篡 Jerzy Hoffman, kr璚鉍 pierwsz polsk produkcj w systemie 3 1920 Bitwa Warszawska. Film nie powt鏎zy sukces闚 wczeniejszych superprodukcji Hoffmana, ale Pi連udski Olbrychskiego mimo umiarkowanego podobie雟twa zyska uznanie.

Wiedzia貫m, 瞠 musz by jak najbardziej wiarygodny. Uzupe軟i貫m wiedz o spotkania z gronem wybitnych znawc闚 tej postaci m闚i aktor. Wa積a dla mnie by豉 te ostatnia scena z Wieniaw. Gratuluje on Marsza趾owi wielkiego zwyci瘰twa. Pi連udski patrzy z umiechem i m闚i: Prosz si nie martwi. Jak znam swoich rodak闚, przypisz je komu innemu.

Kolejne filmowe wcielenie Pi連udskiego tym razem granego przez Marcina Bosaka pojawi si w przygotowywanym przez Marka Brodzkiego cyklu 砰we obrazy historii. A jesieni 2019 roku do kin trafi Pi連udski Micha豉 Rosy. W tytu這wej roli zobaczymy Borysa Szyca. Na pierwszych zdj璚iach z planu aktor zaskakuje metamorfoz i ci篹ko go rozpozna.

r鏚這: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL