Debata gospodarcza
Starszy pracownik poszukiwany
Chcąc dłużej utrzymać Polaków na rynku pracy, trzeba zadbać o świadomość dzisiejszych 40-, a nawet 30-latków
Wraz ze starzeniem się polskiego społeczeństwa rezerwy kadrowe firm zaczną się kurczyć. Częściej więc będą musiały sięgać po dojrzałych pracowników. O tym, jakich potrzebujemy rozwiązań, by uzyskać wzrost zatrudnienia osób w wieku 45 plus, rozmawiali eksperci podczas dyskusji zorganizowanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w redakcji „Rzeczpospolitej”.
– Możemy tworzyć zachęty do posiadania większej liczby dzieci, ale to nie rozwiąże problemu braków kadrowych w perspektywie dziesięciu lat. Trzeba więc uruchomić niewykorzystane zasoby: dojrzałych pracowników i kobiety – podkreślała Elwira Gross-Gołacka, dyrektor Departamentu Analiz i Prognoz w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, które w ramach przyjętego w 2008 roku programu „Solidarność pokoleń” przeprowadzi w tym roku kampanię społeczną promującą aktywność zawodową dojrzałych osób. Kampania ma pomóc osiągnąć strategiczny cel programu, czyli 50-proc. wskaźnik zatrudnienia w grupie osób 55 – 64 lata w 2020 roku.
Zachęty dla firm
Na razie statystyczny Polak znacznie wcześniej niż pracownicy w innych krajach UE rezygnuje z aktywności zawodowej. Po części jest to skutek dyskryminacji starszych pracowników na rynku pracy, choć coraz częściej walczą oni o swoje prawa. Maciej Wandzel z kancelarii prawnej Książek i Wspólnicy przypomniał uchwałę Sądu Najwyższego, która przesądza, że osiągnięcie wieku emerytalnego nie jest uzasadnionym powodem wypowiedzenia umowy o pracę.
Często jest to problem dla pracodawców – gdy mają w firmie osoby, które dawno osiągnęły wiek emerytalny, ale nie rezygnują ze stanowiska. Można je zwolnić, ale nie z racji wieku, ale np. z powodu braku potrzebnych kwalifikacji. Według mec. Wandzla przydałby się przepis pozwalający na rozwiązanie umowy o pracę z pracownikami w wieku emerytalnym – przy spełnieniu dodatkowych przesłanek, na które pozwala dyrektywa ramowa Unii .
– Najłatwiej jest powiedzieć, że dojrzały pracownik powinien przejść na emeryturę, ale my chcemy zachęcić firmy, by z korzyścią dla siebie nauczyły się wykorzystać doświadczenie i wiedzę starszych pracowników, np. zatrudniając ich jako mentorów – podkreślała Anna Świebocka, dyrektor Departamentu Rozwoju Kapitału Ludzkiego w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. PARP w tym roku rozpoczyna dwa projekty doradczo-szkoleniowe wspierające zarządzanie wiekiem w firmach i aktywizację zawodową osób 45 plus.
– To często skutek powszechnych stereotypów, choćby tego, że pracownicy w wieku przedemerytalnym częściej chodzą na zwolnienia. A ze statystyk wynika, że dojrzałe osoby nie są grupą, która najczęściej korzysta ze zwolnień lekarskich – przypominała Anna Świebocka, dodając, że właśnie dlatego PARP kieruje swoje działania przede wszystkim do menedżerów i szefów HR. Chce im pomóc w tworzeniu strategii zarządzania wiekiem. – Teraz rozpoczynamy projekty adresowane przede wszystkim do firm małych i średnich. Chcemy im pokazać, że są narzędzia, które pomogą wykorzystać możliwości dojrzałego pracownika – wyjaśniała Anna Świebocka.
Pomocne regulacje
Beata Kapcewicz, dyrektor zarządzająca serwisu doradczego Architekci Kariery, zwracała uwagę, że w polityce zarządzania w polskich firmach są dwa obszary, które zdecydowanie kuleją. Jeden to mądre rozstanie z pracownikiem odchodzącym z firmy, a drugi to zarządzanie karierą, gdy wraz z wiekiem naturalnie zmieniają się predyspozycje, motywacje i potrzeby ludzi.
Jak jednak zaznaczył Jerzy Nocuń, dyrektor Działu Kadr i Płac Cemex Polska (gdzie program zarządzania wiekiem formalnie działa od dwóch lat), wiele przedsiębiorstw wprowadza w naturalny sposób zarządzanie wiekiem, nawet jeśli nie ma sformalizowanych programów.
– W firmach, gdzie są zaawansowane technologicznie procesy, wiedza nabyta przez lata praktyki to podstawa. Nie można postawić na stanowisku człowieka bez doświadczenia, nawet po najlepszych studiach – podkreślał Jerzy Nocuń, dodając, że przydałyby się regulacje wspierające aktywizację pracowników przechodzących na emeryturę.
Przeczytaj więcej o: PARP, Solidarność pokoleń, debata, dojrzali pracownicy, dyskryminacja, pracownicy 45 plus, rynek, zatrudnienie
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
