Zdrowe życie
Rośnie liczba chorych
Cukrzyca i choroby układu krążenia to jedne z najczęstszych przyczyn śmierci w krajach wysokorozwiniętych. Obecnie na całym świecie jest ponad 250 milionów diabetyków. Szacuje się, że w Polsce choruje 2,6 miliona osób, z których ponad 750 tys. nic o tym nie wie
Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem cukru we krwi spowodowanym brakiem wytwarzania insuliny lub brakiem jej działania. Według Międzynarodowej Federacji ds. Cukrzycy IDF (International Diabetic Federation) w ciągu 15 lat (1985 – 2000) liczba cukrzyków na świecie wzrosła pięciokrotnie. Dane Światowej Organizacji Zdrowia WHO (World Health Organization) mówią, że do 2020 roku liczba osób chorujących na cukrzycę wyniesie
300 mln, a według IDF aż 438 mln. Najwięcej osób choruje w Ameryce Północnej – aż 7,9 proc. dorosłych, w Europie 7,8 proc. IDF prognozuje, że w 2025 r. liczba zachorowań na cukrzycę w Polsce wzrośnie nawet do 11 proc. Trzeba wiedzieć, że cukrzyca i jej powikłania należą do pięciu najczęstszych przyczyn śmierci w krajach rozwiniętych. Umiera na nią i na jej powikłania więcej osób niż na AIDS. – Pacjenci, którzy dowiadują się o chorobie, słysząc, że jest przewlekła, czyli nieuleczalna, często tracą nadzieję na normalne życie. Bywa, że niechętnie współpracują z lekarzem, co czyni leczenie uciążliwym. A cukrzyca wcale nie pozbawia szans na normalne funkcjonowanie, pod warunkiem że pacjent będzie słuchał zaleceń lekarza i dbał o siebie – mówi dr Danuta Nałęcz, diabetolog z centrum medycznego Enel-Med.
Winne geny i styl życia
W grupie ryzyka są osoby z rodzin obciążonych cukrzycą, cierpiące na nadciśnienie tętnicze, otyłość brzuszną, a także ci, u których stwierdzono podwyższony cholesterol. W wielu przypadkach nieznane są czynniki wywołujące chorobę, przez co nie zawsze da jej się zapobiegać. Tak się dzieje w przypadku cukrzycy typu 1. – Nieco większe możliwości zapobiegania mamy w cukrzycy typu 2. Wiemy, że głównymi czynnikami są geny, wiek i otyłość. Na pierwsze dwa z tych czynników nie mamy wpływu. Z nadwagą możemy walczyć. Spora część społeczeństwa nie zdaje sobie sprawy z tego, że dodatkowe kilogramy mogą być przyczyną groźnych chorób – dodaje.
Według dr Jareda Reisa z National Heart, Lung and Blood Institute w Bethesda na cukrzycę typu 2 najczęściej chorują te osoby, które najmniej czasu i wysiłku przeznaczają na utrzymanie odpowiedniej masy ciała, przestrzeganie właściwej diety i ćwiczenia, a na dodatek palą papierosy i nie ograniczają picia alkoholu. – Aby sprawdzić, czy choroba już się nie rozwija, warto wykonać badanie poziomu glukozy we krwi na czczo przynajmniej raz w roku (powinny to robić przede wszystkim osoby z grup ryzyka). W ten sposób zmniejszy się liczba osób z nierozpoznaną cukrzycą. Badać powinny się także kobiety, zanim jeszcze zaplanują ciążę, osoby z nadwagą; ci, u których w rodzinie występowała cukrzyca, a także kobiety, które urodziły dziecko ważące więcej niż 4 kilogramy – mówi dr Nałęcz.
Cztery typy
Według podziału Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukrzycę dzieli się na cztery typy. Cukrzyca typu 1 (insulinozależna) spowodowana jest zniszczeniem komórek beta zlokalizowanych w trzustce i wydzielających insulinę. Chorują na nią przeważnie ludzie młodzi, często szczupli, a objawy są u nich bardzo nasilone. Do utrzymania życia i zdrowia konieczne jest przyjmowanie insuliny.
Typ 2 spowodowany jest tzw. insulinoopornością, czyli zmniejszoną wrażliwością tkanek organizmu na insulinę. Chorzy to głównie osoby powyżej 40. roku życia, często z otyłością i nadciśnieniem tętniczym. Na ten typ zapada ponad 90 proc. chorych. – Z cukrzycą insulinoniezależną, czyli typu 2, mamy do czynienia wówczas, gdy trzustka produkuje jeszcze insulinę, lecz w ilościach niewystarczających w stosunku do potrzeb organizmu. Przyczyną tego stanu jest najczęściej zmniejszenie produkcji insuliny przez komórki beta trzustki, pojawiające się wraz z wiekiem, przy jednocześnie zwiększającej się insulinooporności tkanek. Trzustka w tym wypadku traci pełną zdolność do reagowania na podwyższony poziom glukozy po posiłku.
Na pojawienie się cukrzycy typu 2 ma wpływ wiele czynników, m.in. nadmierna masa ciała, zły sposób odżywiania, ale przede wszystkim mała aktywność fizyczna – mówi lekarka.















