Zdrowe Odżywianie
Warzywa, wino i kapsułki
Odpowiednia dieta i umiarkowany trening to niezastąpiona broń w walce z wolnymi rodnikami. Antyoksydanty zapobiegają zapadaniu na poważne choroby, podnoszą odporność organizmu, usprawniają umysł i opóźniają starzenie
Wolne rodniki to atomy, cząsteczki lub jony z pojedynczym, niesparowanym elektronem na zewnętrznej orbicie. Utleniają każdy związek, który ma z nimi kontakt, dążąc do przyłączenia lub oddania elektronu. Atakują przede wszystkim znajdujące się we krwi białka, DNA i nienasycone kwasy tłuszczowe wchodzące w skład błon komórkowych oraz lipidy – substancje, którym zabierają elektrony.
W organizmie zdrowego człowieka ok. 5 proc. tlenu przekształcane jest w wolne rodniki. Jednak z wiekiem, pod wpływem niezdrowego trybu życia i czynników cywilizacyjnych tych agresywnych cząstek jest coraz więcej. Ich powstawaniu sprzyjają: palenie papierosów, picie alkoholu, nadmierne opalanie się (także w solarium), kontakt z metalami ciężkimi (m.in. ołowiem i kadmem), niedotlenienie, stany zapalne oraz wdychanie powietrza zanieczyszczonego spalinami samochodowymi. Lekarze odradzają nie tylko używki, ale też niektóre metody przyrządzania potraw – smażenie, a szczególnie grillowanie, podczas którego w żywności powstaje benzoapiren, związek silnie uszkadzający DNA. Rujnujące działanie na równowagę tlenową w naszych komórkach mają też długotrwały stres i zażywanie niektórych leków, m.in. antybiotyków. Kiedy wolnych rodników jest tak dużo, że organizm nie nadąża z ich neutralizacją, następuje tzw. stres oksydacyjny.
Zapobiegać temu procesowi mogą antyoksydanty (do dziś zidentyfikowano ich ponad 4 tys.), które dobrowolnie oddają wolnym rodnikom elektrony, unieszkodliwiając je i chroniąc komórki przed uszkodzeniem. Działanie antyoksydantów można zobaczyć na własne oczy – wystarczy skropić przekrojone jabłko sokiem z cytryny (zawierającym witaminę C, jeden z najsilniejszych antyoksydantów), by zatrzymać proces utleniania i ciemnienie miąższu.
Mniej chorób
Przeciwutleniacze produkowane są przez organizm (endogenne) i znajdują się w każdej komórce, mogą też być dostarczane z zewnątrz (egzogenne). Wśród pierwszych najbardziej skuteczne są m.in.: melatonina, estrogen, kwas moczowy i koenzym Q10, najsilniejsze antyoksydanty z drugiej grupy to m.in.: witamina A, witamina C, witamina E, karoten i koenzym Q10. Procesom utleniania w organizmie zapobiegają też pierwiastki: cynk, miedź, selen, mangan i kobalt.
Antyoksydanty zapobiegają spustoszeniom, jakie czynią w każdym organizmie wolne rodniki. Zmniejszają ryzyko zachorowań na nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzycę, choroby stawów i oczu (przede wszystkim zaćmę). Wzmacniają system immunologiczny, zmniejszają zachorowania na infekcje i zakażenia, wreszcie sprawiają, że przebieg wielu chorób jest znacznie łagodniejszy. Osoby, które mają wystarczający poziom przeciwutleniaczy, rzadziej chorują na zapalenie wątroby, opryszczkę, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, hemoroidy, wrzody skóry, alergie i wrzody żołądka. Badacze twierdzą też zgodnie, że dzięki przeciwutleniaczom podnosi się sprawność umysłowa, a maleje prawdopodobieństwo zachorowań na choroby neurologiczne. Osoby, które stosują odpowiednią dietę i preparaty zawierające antyoksydanty znacznie rzadziej zapadają na choroby Parkinsona i Alzheimera. Antyoksydanty decydują też o prawidłowym funkcjonowaniu błony komórkowej, a zatem wpływają także na transport substancji odżywczych z krwi do komórek. Walkę wolnym rodnikom wypowiedziały też firmy kosmetyczne – utlenianie związków w komórkach powoduje szybsze starzenie się organizmu i widocznie przyspiesza objawy starzenia się skóry. Tę zależność naukowcy z zespołów badawczych w USA i Włoszech udowadniali już ponad 20 lat temu. Niektórzy uważają wręcz, że w antyoksydantach kryje się tajemnica długowieczności, najnowsze badania nie potwierdzają jednak pozytywnego wpływu tych związków na przedłużenie życia.
Dieta i spacery
Jak zatem wzbogacać dietę w antyutleniacze? Przede wszystkim należy jeść produkty, które zawierają ich najwięcej, można stosować suplementy diety – preparaty witaminowe, tabletki i kapsułki z koenzymem Q10 i likopenem. – Zwiększając spożycie owoców i warzyw, szczególnie tych o wysokiej wartości ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity – zdolność absorpcji rodników tlenowych), można znacząco podnieść poziom antyoksydantów w krwiobiegu, nawet o 15 – 20 proc. – tłumaczy dr Ronald Priori z amerykańskiego Departamentu Rolnictwa.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
