Sztuka
Wszystko w Polsce się zapętliło
Wystawa ponad dwudziestu polskich i zagranicznych fotografów w CSW w Warszawie rejestruje zmiany po ustrojowej transformacji - pisze Monika Kuc
Tytuł pokazu „Świat nie przedstawiony" nawiązuje do książki-manifestu z 1974 roku Juliana Kornahausera i Adama Zagajewskiego, przedstawicieli Nowej Fali. Jej autorzy wzywali artystów do zainteresowania otaczającym światem - zdarcia zafałszowań i ujawnienia prawdy o zniewoleniu. Ich bunt i kontestacja odnosiły się do czasów PRL-u. Pokaz w Centrum Sztuki Współczesnej przedstawia, jak informuje podtytuł, „Dokumenty polskiej transformacji po 1989 roku". Dowodzi, że od tego czasu zyskaliśmy wielu twórców „zaangażowanych". Najdobitniej ujawnia to fotografia. Autorami prezentowanych zdjęć są fotograficy różnych generacji. Świetnie znani obok wartych odkrycia. Zestawienie ich prac tworzy pasjonujący obraz przemian. Wielką panoramę politycznych, ekonomicznych i kulturowo-społecznych przeobrażeń. Zobacz galerię zdjęć
Anna Beata Bohdziewicz prezentuje nową wersję „Fotodziennika". Kiedyś układała zdjęcia chronologicznie, teraz je miesza, tłumacząc, że w jej odczuciu „sznurek czasu się rozerwał". Wszystko się zapętliło. Teraźniejszości jakby nie ma, bo wszystko dzieje się za szybko. Zdarzenia współczesne wywołują silne poczucie deja vu. Przeszłość nie do końca minęła, trwa w nas. Przyszłość wydaje się nieprzewidywalna.
Bohdziewicz konfrontuje portrety prezydentów, uchwycone w rożnym czasie: tańczącego Vaclava Havla w polskiej ambasadzie, triumfującego Lecha Wałęsę i Bronisław Komorowskiego. Zderza wydarzenia przeszłe i najnowsze: puste sklepy w upadającym socjalizmie i agresywną reklamę neokapitalizmu, katastrofę smoleńską i manifestacje przeciwko ACTA. Dawne zdjęcia czarno-białe z obecnymi kolorowymi. – Kolor – wyjaśnia - oddaje chaos, który nas otacza. Chris Niedenthal wraca do strajków w Stoczni Gdańskiej.
Tym razem odwołuje się nie do mocno zakodowanego w zbiorowej pamięci protestu z 1980 roku i powstania „Solidarności", ale do strajku z 1988 roku, prowadzącego do rozmów przy Okrągłym Stole. Michał Szlaga odwiedza stocznię już po ustrojowej transformacji, by rejestrować, jak stopniowo ulega erozji i przemienia się w teren nowych inwestycji miasta.
Wiele fotografów przemierza Polskę, by uchwycić zmiany. Tomasz Tomaszewski zrealizował czarno-biały cykl „Rzut beretem" w 2007/2008 w popegeerowskich wsiach. Pokazuje ich mieszkańców przy codziennych zajęciach. Witold Krassowski sportretował Polaków z różnych środowisk: wiejskich, miejskich, biznesowych... Mariusz Forecki wpisał socjologiczne obserwacje w wielkoformatowe kolorowe zdjęcia, naśladujące billboardy i technikę telewizyjnego blue boxu. Pokazał rosnącą w Polsce fascynację muzyką techno i inne zmiany zachodzące pod wpływem zachodniej popkultury .
Andrzej Kramarz i Weronika Łodzińska odwiedzili największą noclegownię dla bezdomnych w Nowej Hucie. Ich wstrząsające fotoopowieści prezentują ludzi, którzy tam trafiają. Należy do nich np. pan Andrzej, kiedyś świetnie prosperujący, który załamał się po śmierci syna, czy pan Franek, baciar z Krowodrzy, kochający pluszowe misie. Wystawa jest pierwszą ekspozycją zapowiadającą nowy program CSW „Postdokument". Ma szanse wywołać dyskusję. Po pierwsze, na temat fotografii dokumentalnej: czy doszła do kresu, czy rozwija się nadal? Po drugie, czy trafnie ocenia nasze czasy? Czy to „święta transformacja" ,według określenia Juliusza Sokołowskiego? Czy „melodia dwóch pieśni", jak uważa Mark Power, którego zaskoczyły w naszym kraju powszechne sprzeczności - rzeczy przerażające i wzruszające, brzydkie i piękne.
Wystawa „Świat nie przedstawiony . Dokumenty polskiej transformacji po 1989", kurator Adam Mazur czynna do 15 kwietnia
Przeczytaj więcej o: Anna Beta Bochdziewicz, Chris Niedenthal, Monika Kuc, Tomasz Tomaszewski, dokument, fotografia, transformacja, wystawa, Świat nie przedstawiony
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
