Czechy
Czesi chcą zrozumieć Cyganów
Historia i kultura Romów ma być obowiązkowa w szkołach. Można się też będzie uczyć ich języka
W Czechach, kraju, w którym zdecydowana większość obywateli deklaruje, że nie chciałaby mieć Cygana za sąsiada, nowe propozycje Ministerstwa Edukacji zapowiadają prawdziwą rewolucję. Cele są dwa – zachęcić cygańskie rodziny do posyłania dzieci do szkół oraz wreszcie zintegrować niechętne sobie społeczności. Już widać, że nie będzie łatwo.
– Nie zgodzę się na żadne specjalne lekcje o kulturze Romów. Jest ona traktowana tak samo jak kultura wietnamska, rosyjska, polska czy chińska. I niech tak pozostanie – mówi „Rz” Dalibor Sedlaček, dyrektor gimnazjum we Vsetinie, gdzie mieszka bardzo dużo Cyganów. Kilka lat lat temu miasto zasłynęło z eksmisji 36 cygańskich rodzin, które nie uiszczały opłat, i ulokowania ich w blaszanych kontenerach.
– Mieszkańcy by tego nie zaakceptowali. Mają złe doświadczenia z edukacją Romów – dodaje Sedlaček. Dziś w jego szkole nie ma ani jednego cygańskiego ucznia. – Nasza szkoła jest prestiżową i wymagającą placówką. Do tej pory nie mieliśmy żadnego romskiego ucznia, który sprostałby naszym wymaganiom – mówi.
Plan ministerstwa nie przewiduje „specjalnych” lekcji. Jak podały „Lidove Noviny”, romską kulturę i historię rząd chce włączyć do obowiązkowego programu nauczania w szkołach podstawowych i średnich, ale w ramach zwykłych lekcji, na przykład historii. – Chcemy w szkołach zwiększyć wiedzę o romskim języku i kulturze – przyznała Klara Laurencikova, szefowa jednego z departamentów ministerstwa. Dzięki temu czeskie dzieci mają lepiej zrozumieć Cyganów. I przestać myśleć o nich stereotypami.
Na koszt państwa
– Te zmiany to konieczność. Każdy kolejny dzień bez nich może doprowadzić do nowych przypadków dyskryminacji i incydentów z udziałem ekstremistów. Musimy wreszcie temu zapobiec – mówi „Rz” Milan Pospišil, sekretarz czeskiej Rady ds. Mniejszości Etnicznych.
Kilka dni temu media poinformowały o kolejnym ataku na cygańską rodzinę. Do jej domu w Ostrawie ktoś wrzucił koktajl Mołotowa. 14-letnia dziewczynka zdążyła polać go wodą i nikomu nic się nie stało. Jednak w ubiegłym roku podobny incydent omal nie zakończył się śmiercią dwuletniego dziecka.
Czechom nie podoba się, że Cyganie nie pracują, że żyją na koszt podatników. Obwiniają ich o przestępstwa. – Wszystko dostają od państwa. Wszystko mają za darmo. Sami nic nie robią i jeszcze najgłośniej krzyczą, że są dyskryminowani – mówi „Rz” Tomas Vandas, lider neonazistowskiej Partii Robotniczej, którą w lutym rozwiązał sąd. Jej akcje skierowane przeciwko Cyganom nieraz kończyły się interwencją policji.
– Sytuacja jest bardzo zła, efekty – w postaci zmiany podejścia do romskiej mniejszości – nie będą natychmiastowe. Ale medal ma dwie strony. Romowie też muszą się postarać. Zmiana podejścia to zadanie dla całego społeczeństwa, nie tylko dla tych, którzy stanowią większość – mówi Pospišil.
Nie mają motywacji
Dziś romskie dzieci zamiast do normalnych szkół często posyłane są do placówek dla umysłowo chorych. Dlatego środowiska cygańskie z zadowoleniem przyjmują czeskie propozycje.
– To bardzo dobra inicjatywa i krok do przodu. O to, by romska kultura była nauczana w szkołach, prosimy wszystkie państwa członkowskie Rady Europy. Brak wiedzy tworzy stereotypy. A według nich jesteśmy postrzegani – mówi „Rz” Robert Rustem z cygańskiej organizacji European Roma and Travellers Forum.
Jeden ze stereotypów to ten, że romskie rodziny nie posyłają dzieci do szkół.
– Ostro się temu sprzeciwiam. Takiego założenia nie ma w romskiej kulturze. Większość rodzin żyje w bardzo trudnych warunkach i ciężko im związać koniec z końcem. Poza tym romskie dzieci są niechętnie widziane w szkołach zarówno przez uczniów, jak i nauczycieli. A to powoduje, że mają bardzo małą motywację do nauki. Trudno je też zachęcić obietnicą lepszej przyszłości, bo jako Romowie nie znajdą potem dobrej pracy– dodaje Rustem.
Czesi twierdzą, że jest coraz lepiej.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
