Ile można dorobić, aby nie stracić

autor: Tomasz Wawer

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Jak dostać więcej pieniędzy z ZUS

W niektórych przypadkach osiąganie na emeryturze zarobków powyżej limitów skutkuje zawieszeniem lub zmniejszeniem świadczenia przez ZUS

Osoby, które nabyły prawo do emerytury, mogą dorabiać do swoich świadczeń. Jednak tylko wtedy, gdy ukończyły powszechny wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Nie ma znaczenia wysokość ich zarobków oraz rodzaj działalności, z której zostały uzyskane. Od miesiąca osiągnięcia tego wieku mogą uzyskiwać nieograniczony przychód bez żadnych konsekwencji dla wypłaty przyznanego świadczenia.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy kontynuują zatrudnienie w ramach stosunku pracy nawiązanego jeszcze przed przejściem na to świadczenie. Tak jak wszystkim emerytom ZUS zawiesza je wtedy bez względu na wysokość uzyskiwanych zarobków.

Możliwe zawieszenie lub zmniejszenie

Osoby, które nie ukończyły powszechnego wieku emerytalnego, mogą uzyskiwać nieograniczone zarobki tylko z działalności niepodlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, np. z umowy o dzieło zawartej z innym podmiotem niż własny pracodawca i niewykonywanej na jego rzecz, z tytułu praw autorskich czy też honorariów za działalność twórczą lub artystyczną. Gorzej, gdy pełnią służbę (np. w policji, służbie celnej, służbie więziennej) lub wykonują działalność objętą obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. A do takiej zalicza się np. zatrudnienie w ramach etatu, wykonywanie umowy-zlecenia czy prowadzenie działalności gospodarczej. Aby pobierać świadczenie w pełnej wysokości, przychód, który uzyskują z takiej działalności, nie może przekroczyć określonych progów zarobkowych.

Pierwszy limit to 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy ostatnio ogłoszonego przez prezesa GUS, a drugi – 130 proc. tego wynagrodzenia. Nie przekraczając pierwszego progu zarobkowego, mogą liczyć na wypłatę emerytury w pełnej wysokości. Jeśli uzyskują zarobki pomiędzy 70 a 130 proc. przeciętnej płacy, ZUS zmniejsza ich emeryturę o kwotę przekroczenia niższego limitu, ale nie więcej niż o maksymalną kwotę zmniejszenia ustaloną dla emerytury w danym okresie (od 1 marca 2011 r. do 29 lutego 2012 r. kwota ta wynosi 503,82 zł). Na żadną wypłatę nie mogą natomiast liczyć ci emeryci, których przychód przekracza 130 proc. przeciętnej płacy. W takim przypadku ich emerytura podlega zawieszeniu.

Progi zarobkowe zmieniają się raz na kwartał, tj. od 1 marca, od 1 czerwca, od 1 września oraz od 1 grudnia każdego roku kalendarzowego. Obecnie (od 1 grudnia 2011 r. do 29 lutego 2012 r.) niższy limit wynosi 2391,20 zł, a wyższy próg zarobkowy – 4440,80 zł.

130 proc. gdy o tyle przychody przekroczą przeciętną płacę, emerytura jest zawieszona

ZUS musi wiedzieć

Osoby uprawnione do emerytury podejmujące działalność zarobkową muszą powiadomić o tym właściwą jednostkę ZUS wypłacającą świadczenie. Najlepiej, gdy dostarczą wypełniony formularz ZUS Rw-73 „Oświadczenie emeryta – rencisty o zamiarze osiągania lub nieosiągania przychodu". Nie muszą jednak tego robić, jeśli deklarację osiągania przychodu złożyły przy ubieganiu się o świadczenie.

Na podstawie złożonego oświadczenia ZUS decyduje albo o dalszej wypłacie emerytury w dotychczasowej kwocie, albo o konieczności jej zawieszenia lub zmniejszenia. Jeśli po dostarczeniu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych informacji o przychodzie następuje zmiana jego wysokości, która wpływa na dalszą wypłatę świadczenia, osoba uprawniona powinna zgłosić taką zmianę do właściwej jednostki ZUS.