Dla Ciebie
Krakowski notariat złamał przepisy
Notariusz może być wyznaczony na patrona aplikanta, nawet jeśli się na to nie zgadza
Wynika to z orzeczenia Sądu Najwyższego (III ZS 19/10) z 20 stycznia 2011 r., który uznał, że uchwała rady izby notarialnej w Krakowie naruszyła prawo.
W maju 2010 r. rada uchwaliła, że wyznaczenie notariusza na patrona aplikanta, który nie jest stale zatrudniony w kancelarii, jest możliwe po wyrażeniu na to zgody przez tego notariusza. Chodziło o tzw. aplikację pozaetatową, która przewiduje, że aplikant szkoli się praktycznie pod okiem rejenta jeden dzień w tygodniu. Uchwała zawierała też wymogi co do kwalifikacji, jakie powinien mieć kandydat na patrona (m.in. niekaralność, opłacanie składek).
Zaskarżył ją do SN, uznając za bezprawną, minister sprawiedliwości, który nadzoruje działalność samorządu notarialnego. Zdaniem ministra naruszała m.in. przepisy zobowiązujące rady izb notarialnych do organizacji i prowadzenia aplikacji, ale również art. 17 konstytucji będący podstawą działania samorządów prawniczych. Minister twierdził, że nie wolno uzależniać wyznaczenia notariusza na patrona od jego zgody, ponieważ decyzja rady o nałożeniu obowiązku sprawowania patronatu powinna go obowiązywać bez konieczności jej zaakceptowania. Według ministra rada izby notarialnej nie miała też prawa określać warunków dla kandydata na patrona.
Pełnomocnik ministra Dorota Bartoszek-Osuchowska podczas rozprawy przed SN przypomniała, że w maju 2010 r. SN uchylił niezgodną z prawem uchwałę rady izby notarialnej w Krakowie, która stanowiła, że to aplikant musi sam sobie znaleźć patrona. Kilka dni wcześniej rada tejże izby podjęła zaś, nie czekając na orzeczenie w sprawie pierwszej, kolejną uchwałę wprowadzającą zgodę notariusza na patronat.
– Zasmucające, że mimo orzeczeń SN, który konsekwentnie wskazywał, iż szkolenie aplikantów jest publicznoprawnym obowiązkiem notariuszy, nadal 112 osób, które dostały się na aplikację w 2009 i 2010 r., nie może się szkolić, bo nie ma patronów – mówiła przedstawicielka resortu.
– W izbie krakowskiej to są tylko dwie osoby – replikował pełnomocnik rady Marcin Smaga. – Skoro adwokat i radca muszą wyrazić zgodę na patronat, dlaczego notariusz miałby być traktowany inaczej? Nie ma powodu, by ktoś, kto nie lubi szkolić innych, musiał to robić – argumentował prawnik notariuszy.
SN orzekł jednak, że uzależnienie objęcia patronatu od zgody notariusza naruszało prawo. Odwołał się do utrwalonego już orzecznictwa przesądzającego, że zgodnie z prawem o notariacie rady izb notarialnych mają obowiązek organizować i prowadzić aplikację. Sędzia Halina Kiryło podkreśliła, że jest to publicznoprawny obowiązek samorządu, którego notariusz jest członkiem; odmowa umożliwienia aplikantowi praktycznego szkolenia narusza publiczne zaufanie do tego zawodu oraz art. 17 konstytucji. Sąd nie zgodził się natomiast z argumentacją MS w sprawie kryteriów wymaganych od kandydatów na patronów, przyznając rację samorządowi.
Skomentuj ten artykuł
Czytaj także:
- Uchwały izb notarialnych sprzeczne z prawem,
- Notariat skarży przepisy o aplikacji,
- Sąd Najwyższy kolejny raz uchylił uchwały samorządu notarialnego
Przeczytaj więcej o: Sąd Najwyższy, aplikacja, notariat, notariusze, zawody prawnicze
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
