Dla Ciebie
Uchwały izb notarialnych sprzeczne z prawem
Sąd Najwyższy uznał za niezgodne z prawem uchwały izb notarialnych, które stanowiły, że wpis na listę aplikantów notarialnych ma jedynie charakter rejestracji
13 maja 2010 r. przed Sądem Najwyższym odbyły się kolejne rozprawy w sprawie trzech skarg ministra sprawiedliwości na uchwały rad izb notarialnych dotyczących egzaminu wstępnego na aplikację notarialną i kandydatów, którzy uzyskali pozytywną ocenę na tym egzaminie oraz 5 skarg w sprawie odmowy wyznaczenia patrona osobom wpisanym na listy aplikantów.
Sąd Najwyższy rozpatrzył także skargę ministra sprawiedliwości na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie dotyczącą organizacji dla aplikantów praktyk w sądach.
Zaskarżone uchwały Rad Izb Notarialnych w Warszawie, Krakowie oraz Szczecinie stanowiły m.in., że wpis na listę aplikantów nie jest równoznaczny z rozpoczęciem odbywania aplikacji i ma jedynie charakter rejestracji.
W uchwałach izby warszawskiej i szczecińskiej samorząd nałożył na aplikantów obowiązek „znalezienia sobie” patrona, uzależniając od tego rozpoczęcie aplikacji. Uchwała Rady Izby Notarialnej w Warszawie zawierała ponadto regulacje stanowiące podstawę do skreślenia z listy aplikantów osoby, która nie usprawiedliwi nieobecności na szkoleniach lub otrzyma z kolokwium ocenę niedostateczną.Sąd Najwyższy uchylił w powyższym zakresie uchwały Rad Izb Notarialnych jako sprzeczne z prawem.
W ustnych motywach, powołując się na wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2010 r., ponownie wskazał, że zaskarżone przez ministra sprawiedliwości uchwały rad izb notarialnych wprowadzają nowe, nieznane przepisom powszechnie obowiązującego prawa, wymogi w zakresie wpisu na listę aplikantów notarialnych i zasad odbywania aplikacji.
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że rady izb notarialnych nie miały podstaw prawnych do nadawania uchwale o wpisie na listę aplikantów notarialnych skutków wyłącznie rejestracyjnych, bowiem naturalną konsekwencją wpisu na listę aplikantów jest uprawnienie aplikanta do rozpoczęcia odbywania szkolenia.
Podkreślono, że interpretacja ministra sprawiedliwości, iż z momentem wpisu na listę aplikantów, osoba zyskuje status aplikanta jest prawidłowa.
Wskazano, że obowiązkiem ustawowym rady samorządu jest zorganizowanie i prowadzenie aplikacji, co wiąże się z obowiązkiem wyznaczenia przez radę patronów, a dla członków samorządu, czyli notariuszy, oznacza obowiązek objęcia patronatu nad wskazanym aplikantem. Podważono zasadność uzyskania zgody notariusza na objęcie patronatu przywołując § 44 Kodeksu etyki zawodowej notariusza.
Sąd Najwyższy uchylił również jako sprzeczne z prawem pięć uchwał Rady Izby Notarialnej w Poznaniu, odmawiających wyznaczenia patrona dla aplikantów notarialnych i przekazał sprawy do ponownego rozpoznania. W ustnych motywach wskazał, że obowiązkiem rady jest wyznaczenie patrona, a w przypadku odmowy wyznaczenia patronem notariusza wskazanego przez aplikanta, rada jest zobowiązana wyznaczyć innego notariusza, który w jej ocenie ma ku temu kwalifikacje.
Postępowanie w sprawie skargi ministra sprawiedliwości na uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie zostało umorzone, wobec uchylenia przez tę Radę przed terminem rozprawy zaskarżonej przez ministra sprawiedliwości uchwały.
Sygnatury spraw rozpatrywanych przez Sąd Najwyższy13 maja 2010 r. przed Sądem Najwyższym rozpoznawanych było kilka skarg:
Sprawa (III ZS 4/10) - skarga ministra sprawiedliwości na uchwałę nr VII/XIII/464/2009 z 25 listopada 2009 r., Rady Izby Notarialnej w Warszawie w sprawie organizacji aplikacji notarialnej dla osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu wstępnego, przeprowadzonego 19 września 2009 r., oraz osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu konkursowego, przeprowadzonego 20 września 2008 r., które nie rozpoczęły aplikacji notarialnej do 31 grudnia 2009 r.
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę w ustępach: 3, 4, 6, 7, 10, 11, 12 i 16 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Radzie Izby Notarialnej w Warszawie; SN utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy w pozostałym zakresie.
Sprawa (III ZS 5/10) - skarga ministra sprawiedliwości na uchwałę Nr 172/2009 Rady Izby Notarialnej w Krakowie z 27 listopada 2009 r., w sprawie organizacji aplikacji notarialnej dla osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu wstępnego na aplikację notarialną, w zakresie jej § 2,3,4 oraz 6.
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę w paragrafie 4 i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Sprawa (III ZS 7/10) - Skarga Ministra Sprawiedliwości na uchwałę Nr 103/2009 Rady Izby Notarialnej w Szczecinie z 2 grudnia 2009 r., w sprawie organizacji aplikacji notarialnej dla osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu konkursowego, przeprowadzonego w 19 września 2009 r., zmienioną uchwałą Nr 5/2010 Rady Izby Notarialnej w Szczecinie z 20 stycznia 2010 r., w sprawie zmiany uchwały nr 103/2009 z 2 grudnia 2009 r., w zakresie jej pkt. 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 13.
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę w punktach: 3, 4, 5, 8, 9, 10 i 13 i przekazał w tym zakresie sprawę Radzie Izby Notarialnej w Szczecinie do ponownego rozpoznania; utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę w pozostałej części.
Ponad to SN rozpoznał 5 skarg w sprawach uchwał Rady Izby Notarialnej w Poznaniu w sprawie wyznaczenia patrona (Sygn. akt III ZS 8/10, III ZS 9/10, III ZS 10/10, III ZS 11/10, III ZS 12/10).
Sprawy te połączono i rozpoznano pod sygnaturą (III ZS 8/10).
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone uchwały i sprawy przekazał Radzie Izby Notarialnej w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
- Zespół Prasowy Sądu Najwyższego















