E-sąd
Informatyka wkracza do sądów
Sukcesy Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa pokazują, że Temida nie ucieknie od całkowitej komputeryzacji
Warszawski sąd z Mokotowa ma w pełni zinformatyzowaną biurowość sądową (same akta spraw nie są zdigitalizowane). Prowadzi on elektroniczne księgi wieczyste dla całej Warszawy, a ponadto ma kilka wydziałów cywilnych, karnych i rodzinnych dla południa stolicy.
To duży sąd: w 2010 r. wpłynęło do niego 270 tys. spraw, w tym 90 tys. cywilnych, karnych i rodzinnych i 180 tys. więczystoksięgowych. Zatrudnia prawie 500 pracowników (86 sędziów, 72 referendarzy, 22 asystentów i 300 urzędników). Na dodatek jest położony w trzech odległych budynkach. Dla jego prezes Agnieszki Domańskiej nie jest to problem, właśnie dzięki systemowi informatycznemu (szerzej w rozmowie).
Wyroki zapadają szybciej
Choć sądowi stale przybywa spraw, tempa ich rozpatrywania inne sądy mogą pozazdrościć. Średni czas oczekiwania na pierwszą rozprawę to trzy miesiące w sprawach cywilnych i rodzinnych. Nieco dłuższy jest w sprawach karnych, ale i tak wynosi poniżej roku. Oczekiwanie na wpis w księdze wieczystej, w zależności od wydziału (niektóre mają wciąż tzw. stare sprawy), wynosi od półtora do dwóch i pół miesiąca. Z informatyką interesant spotyka się już od wejścia do sądu. W holu tablica wyświetla aktualnie prowadzone sprawy: sygnatury, godziny, numery sali. Obok biuro obsługi interesanta (i podawcze), a dalej pokój do przeglądania akt.
System ma też wady
Adwokaci, chyba w większości, nie są zachwyceni informatyzacją sądu.
– Nie mówię o sytuacji, gdy psuje się system, a miałam taki przypadek, i nie można było uzyskać żadnej informacji. Nawet gdy system działa, nie jest to dla mnie żadne ułatwienie. O wiele szybciej przeglądałam akta w sekretariacie, którego pracownicy byli bliżej sprawy, niż w nowej sali przeglądania akt – mówi adwokat Beata Sokołowska.
Adwokat Zbigniew Skarżyński zupełnie przez przypadek zaprezentował słabą stronę techniki: spieszył się, więc szedłem z nim (MD) pod salę 521, gdzie występował jako obrońca z urzędu. Tymczasem elektroniczna wokanda była zupełnie nieczytelna: kolejne sprawy się przesuwały, na dodatek należały do dwóch sędziów. Na szczęście obok była papierowa wokanda, na której czytelnie było napisane, że sprawy zapisane na niej zostały przeniesione do sali 303.
– Widzi pan, papier jest lepszy – skonkludował adwokat.
Nie ma odwrotu od techniki
Gorącym entuzjastą informatyzacji sądów jest natomiast Tomasz Kałużny, prezes SR w Białymstoku, któremu w krótkim czasie udało się znacznie ograniczyć zaległości.
– Jeżeli urzędników sądowych odciążymy od czynności papierowych, to część z nich możemy przesunąć do innej pracy: do obsługi interesantów i adwokatów. Nie ma więc odwrotu, nowości techniczne musimy wdrażać.
– Informatyzacja jest tylko narzędziem i nigdy do końca nie zastąpi kontaktów człowiek – człowiek – wskazuje sędzia Jacek Widło, prezes lubelskiego e-sądu ( jak wiemy, w pełni elektronicznego). Informatyzację łatwiej wprowadzać w sądach rozpatrujących zestandaryzowane sprawy czy z udziałem przedsiębiorców (KRS, księgi wieczyste czy jak w naszym sądzie sprawy upominawcze). W sprawach karnych czy rodzinnych części interesantów (podsądnych) informatyzacja może sprawiać trudności.
Co się udało, a na co wciąż czekamy
Informatyzacja sądów:
wykonana:
- lubelski e-sąd do spraw upominawczych;
- elektroniczna księga wieczysta i przeglądanie przez Internet;
- system dozoru elektronicznego.
plany:
- elektroniczny bankowy tytuł egzekucyjny;
- wszczęcie egzekucji drogą elektroniczną;
- informatyzacja zajęcia rachunku bankowego przez komornika;
- elektroniczna licytacja nieruchomości;
- publiczna baza danych zawodowych pełnomocników;
- nagrywanie rozpraw sądowych.
Rozmowa dla „Rzeczpospolitej": Agnieszka Domańska prezes Sądu Rejonowego Warszawa-Mokotów
Rz: Jak to się stało, że sąd dla Warszawy-Mokotowa jest zinformatyzowany ?
Agnieszka Domańska: Mieliśmy pozytywne doświadczenia związane z działalnością tzw. elektronicznej księgi wieczystej i moja poprzedniczka uznała, że to dobra okazja, by wykorzystać tę nowoczesną technologię i zinformatyzować księgi papierowe w pozostałych wydziałach. W 2005 r. zaczęliśmy te prace. W 2008 r. w jednym wydziale, a w 2009 r. we wszystkich mieliśmy już elektroniczne repertoria.
Wydawaliście pieniądze jakby na zapas ?
Wykorzystywaliśmy wyłącznie środki, które posiadaliśmy, i uzupełnialiśmy swoją bazę danych.
Rozmawiałem w pani sądzie z kilkoma adwokatami i nie są zachwyceni techniką.
W dalszym ciągu mają niezbędny kontakt z pracownikami sekretariatu, którzy zajmują się udostępnianiem danych, udzielaniem informacji.
Proszę nas przekonać, że system informatyczny ułatwia pracę sędziom.
Ułatwia pracę wszystkim. Sędziom dlatego, że mają stały dostęp do informacji o konkretnych sprawach, którymi się zajmują. Przewodniczącym wydziału, bo mogą na bieżąco kontrolować obciążenie pracą, żeby jeden sędzia nie miał zdecydowanie więcej spraw niż inni i żeby sprawność postępowania była zachowana. Przede wszystkim umożliwia doprecyzowanie zakresu czynności pracowników, podział tych czynności.
Czy szybkość rozpatrywania spraw poprawiła się, od kiedy funkcjonuje system?
Poprawiła się zdecydowanie. Sprawy są rozpoznawane sprawniej i właśnie system informatyczny jest jednym z czynników, dzięki którym zmniejszyła się liczba pracowników w sekretariatach, a zwiększyła tych do obsługi sędziów.
Mokotowski sąd jest w trzech miejscach dość odległych od siebie. Pewnie system informatyczny ułatwia pani zarządzanie?
Zdecydowanie usprawnia pracę sądu. Niezależnie od tego, w którym budynku prowadzona jest sprawa, gdzie są akta, mam dostęp do danych zawartych w elektronicznych urządzeniach ewidencyjnych. Gdyby to były księgi papierowe, nie miałabym stale tego dostępu.
rozmawiał Marek Domagalski
Przeczytaj więcej o: SR dla Warszawy-Mokotowa, informatyzacja, sądy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
