Sądy powszechne
Minister sprawdzi nadzór prezesów
Czynności nadzorcze nie mogą zakłócać pracy sądu, a osoby upoważnione do ich przeprowadzenia muszą wykonywać je osobiście
Jest już gotowy projekt nowego rozporządzenia w sprawie nadzoru administracyjnego nad działalnością sądów powszechnych. Zacznie ono obowiązywać 28 marca.
To jeden z ważniejszych dla środowiska aktów wykonawczych do znowelizowanego prawa o ustroju sądów powszechnych, które zacznie obowiązywać już w marcu. Sprawa jest delikatna, bo dotyczy nadzoru, czyli w pewnym sensie kontroli administracyjnej nad działalności sądu.
W nowych przepisach wyróżnia się nadzór wewnętrzny i zewnętrzny. Za pierwszy odpowiadać mają głównie prezesi sądów. Za drugi – minister sprawiedliwości z pomocą sędziów delegowanych do ministerstwa. Zadaniem prezesów sądów apelacyjnych jest koordynacja czynności nadzorczych wykonywanych przez prezesów sądów działających na obszarze apelacji, tak aby ich zadania się nie krzyżowały, lecz uzupełniały.
Wkrótce inaczej też wyglądać będzie wizytacja w sądzie. Treść zawiadomienia o jej przeprowadzeniu musi być bardzo precyzyjna. Chodzi nie tylko o wymienienie wizytowanego sądu czy wydziału, ale i zakres oraz termin wizytacji. Z informacji musi też wynikać, kto zajmie się wizytacją (dane sędziego lub sędziów wizytatorów) i jakie dokumenty przygotować ma poddana kontroli jednostka. Każda wizytacja skończy się protokołem, który najpierw pozna prezes wizytowanego sądu, a potem orzekający w nim sędziowie i referendarze. Każdy z nich ma prawo zgłosić do niego uwagi. Sprawa jest ważna, ponieważ wyniki wizytacji mogą ujawnić np. konieczność podwyższenia kwalifikacji lub umiejętności konkretnego sędziego czy referendarza.
Każdy sędzia będzie mógł odwołać się od oceny wystawionej mu po wizytacji
W rozporządzeniu doprecyzowano też zasady kontroli zewnętrznej, za którą odpowiada minister sprawiedliwości. W jej ramach analizuje informacje roczne o działalności sądów, ustala ogólne kierunki wewnętrznego nadzoru oraz kontroluje wykonywanie obowiązków nadzorczych przez prezesów sądów apelacyjnych i wydaje odpowiednie zarządzenia. Obok takiej kontroli wolno mu też przeprowadzać kontrole doraźne – zarządzenie przeprowadzenia lustracji sądu, wydziału albo działalności nadzorczej prezesa.
W projekcie wyraźnie zapisano, że czynności nadzorcze nie mogą zakłócać pracy sądu, a upoważnieni muszą je wykonywać osobiście. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku przedstawiania informacji o toku postępowania w indywidualnych sprawach.
Przeciwko nowym przepisom protestuje środowisko sędziowskie.
– Uważamy, że nowela usp wzmacnia nadzór ministra nad sądami i daje mu do ręki nowe narzędzie: ocenę okresową sędziów i plan ich indywidualnego rozwoju – uważa sędzia Bartłomiej Przymusiński ze Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustita.
Jak podkreśla, z jednej strony nowela stanowi, że to prezesi sądów apelacyjnych sprawują nadzór nad działalnością administracyjną sądów, z drugiej – negatywna ocena ministra oznacza, że prezes rażąco naruszył swoje zadanie i może zostać odwołany z funkcji przed upływem kadencji.
W uzasadnieniu projektu rozporządzenia resort twierdzi, że jest zupełnie inaczej, bo minister sprawiedliwości nie będzie sam sprawował nadzoru nad działalnością sądów, tylko sprawdzi, jak radzą sobie z nim prezesi sądów apelacyjnych.
Przeczytaj więcej o: minister, nadzór, nadzór administracyjny, prezesi sądów, sądy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
