Przez niejasne przepisy nie wiadomo, jak poprawić rozliczenia

- Po drugiej uchwale NSA w sprawie pakietów medycznych pracodawcy i pracownicy zaczęli zastanawiać się, czy muszą skorygować rozliczenia za okres, gdy zaliczki z tego tytułu nie były przez firmę pobierane. Ministerstwo Finansów w dość enigmatycznej odpowiedzi na pytanie „Rz” wyjaśniło, że podatek i odsetki ma wpłacić zarówno pracodawca, jak i pracownik. Jak to możliwe?

Odpowiada Mariusz Marecki doradca podatkowy, partner w kancelarii Paczuski & Taudul:

Odpowiedź Ministerstwa Finansów jest w dużej części zaskakująca i chyba nieprzemyślana.

Art. 26a § 1 ordynacji podatkowej mówi, że do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik, podatnik nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika podstawy opodatkowania.

Dotyczy to wypłat z tytułu wynagrodzenia za pracę, działalności wykonywanej osobiście lub praw majątkowych.

Nie znajduję żadnego powodu, aby tego przepisu nie stosować w sytuacji, gdy pracodawca nie pobrał zaliczki na podatek dochodowy od ufundowanych pracownikom pakietów medycznych. Warto zauważyć, że Ministerstwo Finansów nie podaje żadnej argumentacji dla swojej wykładni.

Czyli urząd skarbowy nie powinien domagać się zapłaty PIT i odsetek od pracownika, jak sugeruje MF?

Co do kwoty podatku, a właściwie zaliczek i odsetek odpowiedzialność leży przede wszystkim po stronie płatnika. Art. 26a ordynacji podatkowej wprowadzono głównie w celu ograniczenia niewykazywania przychodów ze stosunku pracy i łatwiejszego ściągania niepobranego z tego tytułu podatku. Z przepisu tego wynika bowiem, że jeśli taka sytuacja zostanie ujawniona, to płatnik, a nie podatnik, musi zapłacić zaliczki na podatek dochodowy.

Warto podkreślić, że ten przepis działa na korzyść organów podatkowych, którym dzięki niemu łatwiej jest dochodzić kwot od płatników, ponadto ze względu na tę regulację płatnik nie ma interesu w zaniżaniu kwot dochodu podatnika, bo to on, płatnik,  ryzykuje. I tak miało być, temu ten przepis miał służyć.

W odpowiedzi na nasze pytanie MF twierdzi jednak, że podatek ma wpłacić zarówno pracodawca, jak i podatnik. Każdy z nich ma też zapłacić odsetki za ten sam okres...

Tego nie potrafię zrozumieć. Jest to chyba jakiś „skrót myślowy”. Nie może być przecież tak, że fiskus dwukrotnie otrzyma podatek od tego samego świadczenia. Jest to niezgodne nie tylko z przepisami, ale także z podstawowymi zasadami logiki. Podobnie jest z odsetkami.

Firma, która będzie chciała odprowadzić zaległy podatek od abonamentów medycznych musi zmierzyć się z interpretacją nieprecyzyjnych przepisów oraz wykonać skomplikowane i pracochłonne wyliczenia – mówi Mariusz Marecki, doradca podatkowy, partner w kancelarii Paczuski & Taudul

Fiskus nie może ich pobierać od tej samej kwoty za ten sam okres od dwóch różnych podmiotów. Moim zdaniem byłoby to sprzeczne choćby z konstytucyjną zasadą, że Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Wykładnia przepisów nie może prowadzić do wniosków sprzecznych z konstytucją. Mam nadzieję, że chodzi tu tylko o nie do końca przemyślaną i skrótową wypowiedź.

Podatnik odpowiada oczywiście za swoje zeznanie roczne i podatek z niego wynikający, nie może być jednak tak, że po raz drugi ma zapłacić kwotę pokrytą już „dopłaconymi” przez płatnika zaliczkami czy odsetki za okres, co do którego zobowiązanie leży po stronie płatnika, ze względu na art. 26a. Przepisy dotyczące naliczania odsetek też nie są w tym wypadku dość jasne.

A jak problem ten wygląda od strony płatników?

Można zgodzić się z ogólną sugestią MF, że firmy, które nie pobierały zaliczek i chciałyby, aby ich rozliczenia były zgodne z uchwałą NSA, powinny skorygować swoje rozliczenia. To oznaczałoby konieczność przeliczenia zaliczek za poszczególne miesiące dla każdego pracownika i naliczenie od nich odsetek za zwłokę. Następnie trzeba wpłacić podatek.