Owsiak ideolog stoi za Owsiakiem społecznikiem?

autor: Krzysztof Wójcik

źródło: Forum

Rok 1988. Konferansjerka w Jarocinie

autor: Kuba Kamiński

źródło: Fotorzepa

Rok 2007. Finał akcji WŚOP przed Pałacem Kultury

+zobacz więcej zdjęć

Zwolennicy twórcy Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy usiłują budować wokół niego otoczkę apolityczności. Tymczasem jest on wyznawcą wyrazistej ideologii

Tekst "Twarze Jurka Owsiaka" ukazał się w dodatku Plus Minus 7 stycznia 2012

Czło­wiek in­sty­tu­cja, któ­ry w cią­gu 19 lat ze­brał 445 mi­lio­nów zło­tych na le­cze­nie dzie­ci. Cha­ry­zma­tycz­ny dzia­łacz na­gra­dza­ny krzy­ża­mi Or­de­ru Od­ro­dze­nia Pol­ski przez pre­zy­den­tów Alek­san­dra Kwa­śniew­skie­go i Bro­ni­sła­wa Ko­mo­row­skie­go. Dla wie­lu Po­la­ków nie­kwe­stio­no­wa­ny au­to­ry­tet, któ­ry zwy­cię­ża w son­da­żach za­ufa­nia, po­ko­nu­jąc na­wet Wła­dy­sła­wa Bar­to­szew­skie­go.

To wszyst­ko praw­da, ale nie ca­ła. Czę­sto, za­chwy­ca­jąc się ko­lej­nym re­kor­dem Wiel­kiej Or­kie­stry Świą­tecz­nej Po­mo­cy, nie za­da­je­my so­bie na­wet py­ta­nia, czy przy­pad­kiem za ple­ca­mi Jur­ka Owsia­ka non­kon­for­mi­sty, al­tru­isty i spo­łecz­ni­ka nie stoi Je­rzy Owsiak, ulu­bie­niec es­ta­bli­sh­men­tu spryt­nie tłu­mią­cy bunt mło­dych i ego­cen­tryk za­pa­trzo­ny wy­łącz­nie w sie­bie, a mo­że wręcz le­wi­co­wy ide­olog nie­chęt­ny Ko­ścio­ło­wi i pie­lę­gnu­ją­cy pe­ere­low­skie sen­ty­men­ty.

Ten sen­ty­ment do cza­sów ko­mu­ni­zmu to waż­ny i nie­przy­pad­ko­wy ele­ment praw­dzi­wej toż­sa­mo­ści twór­cy Wiel­kiej Or­kie­stry Świą­tecz­nej Po­mo­cy. Owsiak, któ­ry za rok skoń­czy 60 lat, ka­rie­rę za­czął ro­bić w cza­sach PRL. Gdy je­go ró­wie­śni­cy pod ko­niec lat 80. sta­ra­li się od­bu­do­wy­wać nie­le­gal­ną „So­li­dar­ność", trzy­dzie­sto­pa­ro­let­ni Ju­rek Owsiak otrzy­mał au­tor­ską au­dy­cję w Roz­gło­śni Har­cer­skiej, pań­stwo­wej sta­cji ra­dio­wej na­da­ją­cej mu­zy­kę roc­ko­wą. Na jej an­te­nie lan­so­wał nie­for­mal­ną gru­pę o na­zwie To­wa­rzy­stwo Przy­ja­ciół Chiń­skich Ręcz­ni­ków.

– Lu­dzie sie­dzie­li po wię­zie­niach za służ­bę za­stęp­czą, a on na fa­lach Roz­gło­śni Har­cer­skiej lan­so­wał te chiń­skie ręcz­ni­ki – ko­men­to­wał ak­cje Owsia­ka Ma­rek Ku­rzy­niec (by­ły opo­zy­cjo­ni­sta, dziś czo­ło­wy pol­ski anar­chi­sta), w wy­wia­dzie dla ma­ga­zy­nu „Lam­pa" w grud­niu 2004 roku. – No więc po­wiem szcze­rze, że jak te­raz tę mor­dę wi­dzę... Ma­ło jest ta­kich osób, któ­re bu­dzą mo­je ne­ga­tyw­ne emo­cje.

W ro­ku­ 1988 r., gdy opo­zy­cja do­ma­ga­ła się od ko­mu­ni­stycz­nych władz zwol­nie­nia więź­niów po­li­tycz­nych, Owsiak pod­czas kon­cer­tu ze­spo­łu Voo Voo na fe­sti­wa­lu w Ja­ro­ci­nie rzu­cił w kie­run­ku mło­dych lu­dzi ha­sło „Uwol­nić sło­nia". Po­wta­rzał je póź­niej wie­lo­krot­nie pod­czas au­dy­cji ra­dio­wych. – Pierw­sze ak­cje Owsia­ka strasz­li­wie nas iry­to­wa­ły. W sy­tu­acji, kie­dy za każ­dą ak­cję ulot­ko­wą gro­ziły co naj­mniej 48-go­dzin­ny areszt i sło­ne ko­le­gium, fa­cet za­ba­wiający się sy­pa­niem ulo­tek w Ja­ro­ci­nie, pod po­błaż­li­wym okiem re­żi­mo­wej kro­ni­ki fil­mo­wej, był dla nas kimś zu­peł­nie nie­po­waż­nym – wspo­mi­na Woj­tek, w dru­giej po­ło­wie lat 80. stu­dent i dzia­łacz NZS.

Je­rzy Owsiak tam­te cza­sy czę­sto wspo­mi­nał z roz­rzew­nie­niem, bez za­że­no­wa­nia opo­wia­da­jąc, że je­go oj­ciec był wy­so­kiej ran­gi mi­li­cjan­tem i człon­kiem PZPR. I nie cho­dzi tyl­ko o sen­ty­ment do cza­sów mło­do­ści (w 1989 ro­ku miał już 36 lat), ale też do świa­ta, w któ­rym roz­po­czę­ła się je­go ka­rie­ra. – Wy­da­je mi się, że by­łem du­żo szczę­śliw­szy za cza­sów PRL, du­żo szczę­śliw­szy. To był czas du­żo mniej skom­pli­ko­wa­ny – mó­wił w lu­tym 2011 ro­ku w wy­wia­dzie dla Wir­tu­al­nej Pol­ski, do­da­jąc, że III RP go de­ner­wu­je, przede wszyst­kim przez „ilość za­ka­zów, któ­ra nas ota­cza".

W świetle jupiterów

Mi­mo tej wiel­kiej ilo­ści za­ka­zów w tym ro­ku w nie­dzie­lę, 8 stycz­nia, fi­nał Wiel­kiej Or­kie­stry Świą­tecz­nej Po­mo­cy od­bę­dzie się już po raz 20. Zbiór­ka ma być prze­zna­czo­na na za­kup urzą­dzeń do ra­to­wa­nia ży­cia wcze­śnia­ków oraz pomp in­su­li­no­wych dla ko­biet cię­żar­nych z cu­krzy­cą. – Nie za­kła­da­my z gó­ry ja­kiejś kon­kret­nej kwo­ty, ja­ką chcie­li­by­śmy ze­brać. Mó­wiąc wprost, chce­my ze­brać jak naj­wię­cej. Ale pra­gnie­my też, aby fi­nał or­kie­stry był dniem po­mo­cy, wza­jem­nej współ­pra­cy, spo­łe­czeń­stwa oby­wa­tel­skie­go – mó­wi „Rz" Krzysz­tof Do­bies, rzecz­nik WOŚP.