Stawka godzinowa to nie zawsze zmienny składnik płacy

źródło: Rzeczpospolita

Kiedy i jak uwzględniamy stawkę godzinową

źródło: Rzeczpospolita

Mariusz Pigulski

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Jak policzyć ekwiwalent urlopowy za 2012 r.
• Ekwiwalent za urlop licz inaczej dla niepełnosprawnego
• Zmiana etatu to problem z ekwiwalentem
• Jak liczyć pensję wakacyjną
• Więcej za wypoczynek niż za pracę
• Za zwłokę w wypłacie należą się odsetki
• Trzeba mieć powód, żeby różnie wynagradzać za jednakową pracę
• Jak naliczyć ekwiwalent za urlop przy sporadycznej pracy po godzinach

Przy kalkulowaniu wysokości wynagrodzenia czy ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy uznajemy, że pensja za godzinę pracy nie jest stałym elementem zarobków. Inaczej jest, gdy naliczamy zasiłek chorobowy

Najczęściej należne pracownikowi wynagrodzenie wynika z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną. Od przyjętego systemu wynagradzania zależy sposób wyliczania należności pracowniczych wypłacanych nie tylko za wykonywanie obowiązków służbowych, ale również za okresy nieobecności.

Decydując się na opłacanie zatrudnionych osób godzinówką, trzeba pamiętać, że czasem wyliczona na jej podstawie pensja za pracę będzie uznawana za stałe, a niekiedy za zmienne świadczenie.

Przy stałej pensji godziny też są ważne

Nawet jeśli pracownik otrzymuje wynagradzenie określone w stałej wysokości, to czasem powstaje konieczność ustalenia stawki za godzinę. Przykładem jest ustalanie dodatku za jedną godzinę nadliczbową ze składników określonych w stawce miesięcznej w stałej wysokości.

Wynagrodzenie miesięczne trzeba wtedy w pierwszej kolejności podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu. Skalkulowana w ten sposób wartość godzinowa będzie tym niższa, im wyższy będzie nominalny wymiar czasu pracy.

Wykonanie wskazanego obliczenia jest zbyteczne w przypadku opłacania zatrudnionego stawką godzinową. Wartość godzinówki służącej obliczeniu pieniężnej rekompensaty za nadgodziny jest wtedy dla zatrudnionego taka sama w każdym miesiącu.

Przykład

Panowie Piotr i Robert pracują w spółce z o.o. na pełny etat w podstawowym systemie czasu pracy. Pierwszy otrzymuje co miesiąc stałą pensję zasadniczą w wysokości 3360 zł brutto, a drugi jest wynagradzany stawką godzinową w kwocie 20 zł na godz. 10 lutego 2012 r. (piątek) obaj przepracowali trzy godziny nadliczbowe, za co otrzymali:

• pan Piotr 90 zł według wyliczenia:

3360 zł : 168 godz. nominalnych w lutym = 20 zł

20 zł x 3 nadgodziny x 150 proc. (z racji dodatku 50 proc.)

• pan Robert 90 zł według wyliczenia:

20 zł x 3 nadgodziny x 150 proc.

Za tę samą liczbę godzin nadliczbowych w marcu 2012 r. pan Robert otrzymałby taką samą kwotę (90 zł), a pan Piotr już tylko 85,91 zł, co wynika z następujących obliczeń:

3360 zł : 176 godz. nominalnych w marcu = 19,09 zł

19,09 zł x 3 nadgodziny x 150 proc. = 85,91 zł.

Kiedy element zmienny

W zdecydowanej większości świadczeń pracowniczych godzinówka uwzględniana jest jako składnik o charakterze zmiennym. Takie postrzeganie godzinowej płacy wynika z faktu, iż w zależności od liczby roboczogodzin w danym miesiącu różne jest wynagrodzenie za pracę wykonaną w ramach kodeksowych norm czasu pracy (czyli za pracę niewykraczającą ponad te normy).

W konsekwencji skalkulowana w oparciu o godzinówkę pensja zmienia się wraz ze zmianą wypracowanych godzin. Zatem całkowicie uzasadnione jest uznanie stawki godzinowej za zmienny składnik.

Stawkę godzinową musimy traktować jako zmienną płacę licząc np. wynagrodzenie za nadgodziny, pensję za urlop wypoczynkowy oraz świadczenia obliczane według reguł obowiązujących przy ustalaniu kwoty pieniężnego ekwiwalentu urlopowego.

Nadmieńmy, że przy obliczaniu ekwiwalentu urlopowego w sytuacji, gdy pracownik nie przepracował wszystkich dni w okresie, z którego kalkulowana jest jego podstawa, należy dokonać tzw. dopełnienia polegającego na:

• podzieleniu faktycznie uzyskanego przez pracownika wynagrodzenia przez liczbę dni pracy, za które przysługiwało, oraz

• pomnożeniu otrzymanego wyniku przez liczbę dni, które pracownik przepracowałby (w ciągu trzech lub 12 miesięcy) w ramach normalnego czasu pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy.

Przykład

Z pełnoetatowym pracownikiem zatrudnionym w podstawowym systemie czasu pracy (praca po 8 godzin od poniedziałku do piątku) 10 lutego 2012 r. rozwiązano umowę o pracę. W związku z ustaniem zatrudnienia pracodawca musiał mu wypłacić ekwiwalent pieniężny za 32 godziny niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Zwolniony pracownik wynagradzany był według stawki godzinowej w wysokości 25 zł za godz. Jego łączne wynagrodzenie obejmujące zmienne premie regulaminowe za okres trzech miesięcy poprzedzających luty br. wyniosło:

• za 11/2011 – 4180 zł za 18 dni pracy,

• za 12/2011 – 4600 zł za 20 dni pracy,

• za 01/2012 – 4500 zł za 20 dni pracy.

Kalkulowanie należnego mu ekwiwalentu pieniężnego za urlop należy rozpocząć od uzupełnienia wynagrodzenia zmiennego:

(4180 zł + 4600 zł + 4500 zł) : (18 dni + 20 dni + 20 dni) = 228,97 zł

228,97 zł x 62 dni nominalnie do przepracowania od listopada 2011 r. do stycznia 2012 r. = 14 196,14 zł

Następnie trzeba wyznaczyć średnią podstawę ekwiwalentu:

14 196,14 zł : 3 miesiące = 4732,05 zł

Stawka za godzinę niewykorzystanego urlopu wyniesie:

4732,05 zł : 21 (współczynnik ekwiwalentowy) = 225,34 zł

225,34 zł : 8 godzin = 28,17 zł

Należny ekwiwalent:

28,17 zł x 32 godziny niewykorzystanego urlopu = 901,44 zł.