Postępowanie podatkowe
Podatnik nie odpowiada za błędy listonosza
Adresat nie odebrał listu z decyzją urzędu skarbowego. Nie złożył więc odwołania i decyzja stała się ostateczna. Jest to częsta sytuacja. Zamiast załamywać ręce, lepiej udać się do urzędu skarbowego i przejrzeć akta sprawy
Warto bowiem sprawdzić, czy Poczta Polska wypełniła wszystkie formalne warunki doręczenia listu z urzędu skarbowego. Jeżeli nie, to są spore szanse na wykazanie, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji.
Typowym sposobem próby ratowania sytuacji po nieodebraniu w terminie listu z urzędu skarbowego z decyzją jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Ale takie przywrócenie jest możliwe tylko w szczególnych sytuacjach, np. gdy przyczyną nieodebrania listu był pobyt w szpitalu.
Z analizy orzeczeń sądów administracyjnych wynika, że całkiem sporo podatników powołuje się na błędy Poczty Polskiej popełnione przy doręczeniu korespondencji np. z urzędu kontroli skarbowej. Wykorzystują rygorystyczne zasady tzw. zastępczego doręczenia pism urzędowych.
Zastępcze doręczenie
W razie niemożności doręczenia przez Pocztę Polską listu w sposób wskazany w art. 148 lub w art. 149 op, poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce. W przypadku niepodjęcia przez podatnika przesyłki, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego terminu.
Nieodebrany list trafia wtedy do akt sprawy. Wcześniej listonosz zawiadamia nieobecnego adresata dwukrotnie o pozostawieniu listu wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia. Listonosz zawiadomienie umieszcza w skrzynce pocztowej.
Gdy nie jest to możliwe, zostawia je na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Po spełnieniu tych warunków list z urzędu skarbowego traktowany jest jako doręczony.
Rygory nakłada art. 150 ordynacji podatkowej (dalej op) oraz interpretacja tego przepisu stosowana przez sądy administracyjne.
Formalności muszą być dochowane
Ustawodawca, wprowadzając fikcję doręczenia dla nieodebranego listu poleconego z urzędu skarbowego nałożył na organy podatkowe odpowiedzialność za wadliwe poinformowanie podatnika o tym, gdzie czeka na niego list i w jakich terminach. Nawet jeśli błąd popełni poczta, to odpowiada za to organ podatkowy. Z orzecznictwa wynika, że list uważa się za doręczony, jeśli awizo:
• zawiera informację o przyczynie złożenia pisma urzędowego w placówce pocztowej (przyczyny niemożności doręczenia w trybie art. 148 lub art. 149 op),
• zawiera informacje o ostatecznym terminie odbioru przesyłki oraz o miejscu odbioru,
• zostało umieszczone w miejscach wskazanych w art. 150 § 2 op (skrzynka na listy, a gdy nie jest to możliwe, np. na drzwiach mieszkania, biura, przy wejściu na posesję adresata).
Skuteczne doręczenie listu z urzędu skarbowego uzależnione jest więc od spełnienia dwóch przesłanek: złożenia pisma na czas określony w placówce pocztowej i pozostawienia odpowiednich zawiadomień dla odbiorcy listu przez listonosza. Potwierdzające to dokumenty sporządzone przez upoważnionego pracownika Poczty Polskiej muszą znaleźć się w aktach sprawy.
Tak wynika z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2006 r. (I FSK 565/05).
Czytamy w nim, że „dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 op konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać”.
Brak pewności co do miejsca pozostawienia zawiadomienia o złożeniu awizowanej przesyłki w urzędzie pocztowym skutkuje uznaniem za niedoręczone decyzji podatkowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2005 r., III SA/Wa 1094/04).
Czy podpis jest niezbędny
Sam zakres dokumentacji, która musi się znaleźć w aktach sprawy, budzi wątpliwości. WSA w Warszawie w wyroku z 4 grudnia 2009 r. (III SA/Wa 1469/09) stwierdził, że dla uznania, że decyzje organu I instancji zostały skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 op, niezbędne jest wykazanie, że urząd pocztowy zawiadomił podatnika w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Okoliczności te powinny wynikać ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i być potwierdzone podpisem doręczyciela.
Przeczytaj więcej o: doręczenie decyzji przez organ podatkowy, doręczenie zastępcze
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
