Zaginionych i porwanych łatwiej będzie znaleźć

Szef MSW Jacek Cichocki zapowiedział zmiany legislacyjne ułatwiające poszukiwania zaginionych. Minister wziął w czwartek udział w konferencji nt. porwań rodzicielskich, zorganizowanej przez Fundację "Itaka".

W spotkaniu uczestniczyli działacze "Itaki", prawnicy, przedstawiciele instytucji państwowych i rodzice dotknięci tym problemem. Cichocki zadeklarował "pomoc i zaangażowanie na poziomie rządowym". Przypomniał, że w środę zespół prokuratorów, policjantów i funkcjonariuszy ABW wypracował rekomendacje na podstawie wniosków z porwań i zaginięć w ostatnich 10 latach.

"Prosto stąd jadę na coroczną odprawę komendantów policji, będę chciał wskazać na działania policji w sferze poszukiwań zaginionych i porwanych jako jeden z priorytetów" - powiedział Cichocki. Dodał, że chce, by policja jak najszybciej uwzględniła rekomendacje zespołu. Jedno z zaleceń dotyczy stworzenia w policji centrum do spraw uprowadzeń i zaginięć, by - jak powiedział minister - "zintegrować to, co teraz jest rozproszone".

Zapowiedział też działania na rzecz zmiany ustawy o policji, tak by można było np. próbki DNA zaginionych pobierać z ich rzeczy lub od osób najbliższych.

"Zaginięcie może dotknąć każdego, powody są różne - depresja, wypadek, ucieczka z domu. Porwania rodzicielskie łamią prawa dzieci i drugiego rodzica" - powiedziała Zuzanna Ziajko kierująca w "Itace" zespołem poszukiwań i identyfikacji. Dodała, że problem bywa bagatelizowany z powodu przekonania, że skoro porwania dokonał rodzic - osoba mająca władzę rodzicielską - nie należy się wtrącać.

Działacze fundacji poszukującej zaginionych wskazali też, że zdarza się, iż policja odmawia przyjęcia zgłoszenia. Cichocki przyznał, że obok funkcjonariuszy pracujących z zaangażowaniem, zdarzają się i tacy, którzy chcą uniknąć zgłoszenia zaginięcia.

"Jeśli jest sprzeczność między dobrem dziecka a dobrem dorosłego, dziecka dobro jest ważniejsze" - powiedział rzecznik praw dziecka Marek Michalak, który w ubiegłym roku podjął 60 interwencji zagranicznych i 200 krajowych.

Ziajko podała definicję porwania rodzicielskiego, jako działania, gdy jeden z rodziców bez zgody i wiedzy drugiego wywozi dziecko na stałe, pozbawiając drugiego rodzica kontaktu z dzieckiem. Podkreśliła, że ta sytuacja łamie prawa rodziców i dzieci.

Wyliczała też przyczyny: chęć zemsty na byłym partnerze - dziecko staje się jej narzędziem, nieumiejętność porozumienia w kwestii władzy rodzicielskiej, ucieczka przed przemocą fizyczną lub psychiczną.

"Porwanie dziecka jest formą przemocy wobec dziecka, dziecko nie może się kontaktować z drugim rodzicem, przyjaciółmi i kolegami, mówi mu się, że drugi rodzic go nie kocha albo że nie żyje, dziecko zmuszane do używania nowego imienia i nazwiska" - mówiła Ziajko.

Zastrzegła, że "Itaka" unika oceniania, czy rodzic, który porwał dziecko, to ten zły. "Naszym obowiązkiem jest przywrócenie respektowania prawa dziecka do kontaktu z obojgiem rodziców" - podkreśliła.

Dotychczas "Itace" zgłoszono 131 porwań rodzicielskich. Udało się odnaleźć 79 dzieci, w toku są 22 sprawy; sytuacji, gdzie wciąż nie wiadomo, gdzie jest dziecko, jest 30.

Zdaniem Cichockiego można założyć, że rodzicielskich uprowadzeń "jest co najmniej dwa razy więcej", ale nie wszystkie są zgłaszane. Szef MSW podkreślił, że organy ścigania zajmują się problemem dopiero po zgłoszeniu, a organizacje pozarządowe próbują go rozwiązać na inne sposoby.

Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych "Itaka" działa od 1999 r. Jej pracownicy i wolontariusze pomagają bezpłatnie przez 24 godziny na dobę poszukującym zaginionych, a także tym, którzy chcieliby wrócić, lecz nie wiedzą jak sobie w tej sytuacji poradzić.