Samorządowe priorytety ministra Boniego

Po 20 latach funkcjonowania gmin, konieczna jest debata systemowa nad kondycją ustrojową jednostek samorządu terytorialnego

22 lutego, na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego minister administracji i cyfryzacji Michał Boni przedstawił listę samorządowych priorytetów. Spraw, które wymagają pilnego załatwienia, najlepiej jeszcze w obecnej kadencji.

Na liście znalazły się oczywiście sprawy związane z finansami jednostek samorządu terytorialnego. - O tych sprawach dyskutujemy jednak cały czas - mówił minister.

W pierwszej kolejności

Już w marcu rząd i samorządy mają dyskutować nad zmianami w systemie oświaty, a w szczególności zaś w Karcie nauczyciela. Tutaj lista zgłaszanych przez samorządy postulatów jest długa, jednak najważniejsze jest wprowadzenie w oświacie standardów -mówił Mariusz Poznański, przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP.

W kolejnych miesiącach głównymi tematami wspólnych prac rządu i samorządu mają być: pomoc społeczna, zarządzanie drogami publicznymi i inforamtyzacja. Kolejne tematy do dyskusji to rozwój obszarów metropolitalnych oraz dyskusja systemowa nad kondycja ustrojową JST.

Zwłaszcza ten ostatni temat może budzić niepokój wśród samorządowców. Dlatego minister Boni uspokajał, że w dyskusji tej nie chodzi o likwidację któregoś ze szczebli samorządu terytorialnego. - Trzeba zadać pytanie o racjonalność podziału terytorialnego państwa poprzez ocenę skuteczności  działania na poszczególnych poziomach i łączenia jednostek przy wykonywaniu niektórych zadań - wyjaśnił Michał Boni.

Z tym tematem nierozerwalnie wiąże się konieczność rozwiązania problemu obszarów metropolitalnych. - Trzeba je rozwijać, ale w ramach rozwoju zrównoważonego, który nie odbywa się kosztem pozostałych obszarów kraju. Dlatego planujemy przygotować zielona księgę dyskusji metropolitalnej, w której zgromadzone zostaną również uwagi samorządów, zarówno te, które forsują potrzebę rozwijania obszarów metropolitalnych jak i obaw z tym procesem związanych - mówił minister.

Kolejnym ważnym problemem, bez którego realizacja przyjętej przez rząd strategii sprawnego państwa jest niemożliwa to informatyzacja. Minister zapowiedział przeprowadzenie audytu usług publicznych załatwianych przez Internet oraz zmiany w systemie e-puap. Przy kolejnych odsłonach tej platformy konieczna jest współpraca z samorządem, ale nie na poziomie dyskusji ideowych, bo informatyzacja jest konieczna, ale dotycząca konkretnych rozwiązań technicznych. - W Polsce do 2015 r. powstanie ok. 27 tys. km nowych sieci światłowodowych, czy samorządy są przygotowane do wykorzystania możliwości jakie one dają? - pytał minister.

Jak zwiększyć dochody

Niejako na deser Michał Boni pozostawił zagadnienia finansowe. Mówił o konieczności uelastycznienia, zwiększenia swobody finansowej JST, również po stronie dokonywania wydatków. Nie może się to jednak odbywać bez wprowadzenia mechanizmów pozwalających na oszczędności - mówił minister.

Zdaniem samorządów dyskusja nad finansami publicznymi powinna się odbyć jak najszybciej. I nie chodziło im bynajmniej o dyskusje nad regułą wydatkową. -Należy powstrzymać dalsze ograniczanie dochodów gmin - mówił Mariusz Poznanski, przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP. - W Sejmie procedowane są ustawy ograniczające wpłaty na janosikowe, które rząd rekomenduje do dalszych prac, nie zająknąwszy się nawet o konsekwencjach finansowych dla małych gmin. - Planowane są również zmiany ograniczające gminne dochody z podatku rolnego. - Brak jest natomiast projektów mówiących o tym w jaki sposób dochody JST zwiększyć - podkreślał.

O potrzebie zmian w ustawie o dochodach JST mówił również Marek Sowa ze Związku Województw Polskich. - Dochody województw to przede wszystkim udział w podatku CIT. - Jak on jest wrażliwy na wahania koniunktury gospodarczej, widać w ostatnich latach. Dlatego potrzebna jest większa dywersyfikacja dochodów samorządów wojewódzkich - wyjaśniał Marek Sowa. Zwrócił również uwagę na konieczność wprowadzenia rekompensaty niekwalifikowanego VAT. Podatek ten obciążając wkład własny,obniża możliwości inwestycyjne samorządów - wyjaśniał Marek Sowa."