Zadłużony z tytułu alimentów nie dostanie trzynastki

źródło: Rzeczpospolita

źródło: Rzeczpospolita

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Wynagrodzenie roczne jest w całości ściągane na poczet zaległości na nieopłacone należności na rzecz rodziny. Ale gdy z zarobków pracownika egzekwowany jest np. kredyt bankowy, część trzynastej pensji trzeba mu wypłacić

- Trwa u nas okres wypłat trzynastek. Jeden z pracowników ma zajęcie komornicze na alimenty w wysokości łącznie 3200 zł oraz zajęcie administracyjne z tytułu zaległości podatkowych – zostało jeszcze 2500 zł. Jego wynagrodzenie wynosi 3850 zł brutto (ma prawo do podstawowych kosztów i ulgi w PIT). Za styczeń otrzyma premię regulaminową w wysokości 270 zł. W tym miesiącu otrzyma też trzynastkę za 2011 r. w wysokości 4185,22 zł brutto.

Wszystkie wypłaty będą dokonane 10 lutego. Jak zrobić potrącenia? Co z trzynastką? Mamy jeszcze pracownika zatrudnionego na 3/4 etatu z wynagrodzeniem miesięcznym minimalnym 1125 zł (ma prawo do podwyższonych kosztów uzyskania przychodów i nie złożył PIT-2). On również dostanie trzynastkę – 1413,72 zł brutto. Ma zajęcie niealimentacyjne. Czy nagrodę roczną przekazać w całości komornikom?

Pierwszemu pracownikowi należy potrącić całą trzynastkę, ale tylko na poczet alimentów. Pozostałą część potrąceń (resztę alimentów oraz należność niealimentacyjną) ściągamy z wynagrodzenia za pracę, tj. z płacy zasadniczej i premii. U niepełnoetatowca zaś trzynastka będzie chroniona tak jak wynagrodzenie, gdyż ma on zadłużenie inne niż alimenty. Nie można więc zabrać mu 100 proc. rocznej nagrody.

Kolejność ujęć

Nad wynagrodzeniem pracowniczym stoi parasol ochronny. Zabezpiecza przed swobodnym dokonywaniem ujęć ze strony pracodawcy. Organ egzekucyjny może się więc spodziewać, że nie uzyska niczego na poczet długu, jeśli zarobki pracownika nie wykraczają poza część chronioną.

Pensja jest bowiem podwójnie strzeżona. Raz przez wyznaczoną granicę potrącenia i drugi raz dzięki zastosowaniu kwoty wolnej. Ponadto z wynagrodzenia za pracę mogą być egzekwowane tylko określone należności. Są to tzw. potrącenia ustawowe, niewymagające zgody zatrudnionego. Należą do nich:

• sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

• sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

• zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,

• kary pieniężne przewidziane w art. 108 (porządkowe).

Odliczeń z wynagrodzenia za pracę, po strąceniu składek społecznych, zdrowotnej oraz zaliczki na podatek, dokonuje się w podanej kolejności.

Rozsądkowe granice

Potrącenia mogą być dokonywane w granicach zależnych od rodzaju egzekwowanych świadczeń. Gdy chodzi o:

• alimenty – można zabrać najwyżej 3/5 wynagrodzenia,

• inne należności lub potrącenia zaliczek pieniężnych – potrąceniu podlega nie więcej niż 1/2 pensji.

W razie zbiegu sum na zaspokojenie niealimentacyjnych świadczeń z zaliczkami potrącenia nie mogą łącznie przekraczać 1/2 wynagrodzenia, a wraz z alimentami – 3/5 płacy.

Niezależnie od tych potrąceń kary pieniężne można egzekwować w granicach określonych w  art. 108 k.p. – czyli w razie jednego wykroczenia i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności do wysokości jednodniowego wynagrodzenia, a łącznie kary nie mogą przewyższać 1/10 wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty po dokonaniu potrąceń na podstawie tytułów wykonawczych i zaliczek.

Kwoty wolne

Przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwotę wolną zmniejszamy proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.

Uwaga! Kwota wolna nie obowiązuje przy alimentach. Ograniczeniem jest 60 proc. pensji.