Czy i kiedy należy się trzynastka

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• ABC "trzynastek" za 2011 r.
• Trzynaste pensje w pytaniach i odpowiedziach
• Minimalny staż uprawniający do trzynastki
• Jak liczyć trzynastkę dla aplikanta na etacie w gminie?

• Ze swojej inicjatywy zakład wysłał pracownicę na studia, które jej też sfinansował. Na ostatnim roku studiów kobieta korzystała z urlopu szkoleniowego. Czy wynagrodzenie za taki urlop odlicza się z trzynastki?

Opowiada Renata Majewska właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac :

Zatrudnionemu podnoszącemu kwalifikacje zawodowe na studiach z inicjatywy pracodawcy przysługuje na ostatnim roku studiów 21 dni roboczych odpłatnego urlopu szkoleniowego na przygotowanie pracy dyplomowej oraz przygotowanie się i przystąpienie do egzaminu dyplomowego.

Za czas urlopu szkoleniowego zachowuje on prawo do wynagrodzenia liczonego jak za urlop szkoleniowy, ale zmienne składniki płacy za okresy nie dłuższe niż miesiąc przyjmujemy w wysokości należnej w miesiącu wystąpienia urlopu szkoleniowego.

Niemniej urlop szkoleniowy stanowi rodzaj usprawiedliwionej nieobecności w pracy i dlatego nie uwzględniamy go w minimalnym, sześciomiesięcznym okresie zatrudnienia w danym roku kalendarzowym u jednego pracodawcy sfery budżetowej uprawniającym do dodatkowego wynagrodzenia rocznego (zwanego popularnie trzynastką).

Staż zapewniający nabycie tego świadczenia mierzymy bowiem wyłącznie czasem faktycznie przepracowanym (por. uchwały Sądu Najwyższego z 25 lipca 2003 r., III PZP 7/03, z 13 grudnia 2005 r., II PZP 9/05 oraz z 7 lipca 2011 r., III PZP3/11). W konkretnych okolicznościach urlop szkoleniowy może zatem odebrać podwładnemu prawo do 13. pensji.

Wynagrodzenie za urlop szkoleniowy nie wchodzi również do podstawy wymiaru 13. pensji. W niej ujmujemy bowiem tylko składniki kwalifikowane do ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, z którego to wprost została wykluczona pensja za inne niż urlop wypoczynkowy usprawiedliwione nieobecności w pracy. W konsekwencji wynagrodzenie za urlop szkoleniowy nie wpływa również na zwiększenie wysokości dodatkowego wynagrodzenia rocznego.

• Pracownik ochrony był zatrudniony w jednej jednostce sfery budżetowej od 1 lipca 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. Przez lipiec 2011 r. miał miesięczną umowę o pracę na okres próbny, a potem dwa kolejne angaże okresowe na trzy miesiące. Ma drugą grupę niepełnosprawności. Czy przysługuje mu trzynastka? Jeśli tak, to czy musi składać o nią podanie czy należy mu się ona automatycznie?

Prawdopodobnie temu zatrudnionemu należy się dodatkowe wynagrodzenie roczne. Przysługuje ono każdej osobie, która u jednego pracodawcy sfery budżetowej przepracowała faktycznie minimum sześć miesięcy w roku kalendarzowym (180 dni). Nie ma przy tym znaczenia, ile umów o pracę podpisała w roku kalendarzowym z tą samą jednostką sfery budżetowej. Bez znaczenia jest też w tym wypadku posiadany przez tego zatrudnionego stopień niepełnosprawności.

Z pytania wynika, że podwładny w 2011 r. pracował w jednym podmiocie sektora finansów publicznych sześć miesięcy. Jeśli więc nie odnotował w tym okresie nieobecności odliczanych ze stażu na poczet trzynastki, nabył prawo do tego świadczenia. Pracodawca powinien mu je wypłacić do końca marca 2012 r. Zatrudniony nie składa podania o przyznanie 13. pensji. Jest to należność powszechnie obowiązująca w sferze budżetowej i zakład uiszcza ją automatycznie wszystkim pracownikom, którzy spełnili ku temu warunki.

• Państwowa jednostka budżetowa wypłaciła właśnie trzynastkę pracownikowi, którego pensja została zajęta na poczet alimentów.

Czy dodatkowe wynagrodzenie roczne podlega potrąceniom?

Tak, 13. pensja podlega potrąceniom z tytułu alimentów do pełnej kwoty netto. Przekazujemy ją zatem w pełnej kwocie netto organowi egzekucyjnemu bądź wskazanemu przez niego wierzycielowi w miesiącu, kiedy planowaliśmy ją wypłacić pracownikowi.

Podstawa prawna:

art. 103¹ § 2 i art. 103² § 1 pkt 4 kodeksu pracy

§ 5 rozporządzenia Ministerstwa Pracy i Polityki społecznej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.)

art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080 ze zm.)

§ 6 pkt 4 rozporządzenia MPiPS z 8 stycznia 1997 w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.)

art. 2 ust. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080 ze zm.)

art. 87 § 5 kodeksu pracy