Trzynastki
Trzynaste pensje w pytaniach i odpowiedziach
Dodatkowa pensja zawsze wchodzi do podstawy świadczeń chorobowych w sferze budżetowej. U prywaciarzy tylko wtedy, gdy jest zmniejszana za czas absencji
Pracownicy podmiotów sfery budżetowej, np. samorządowi, nauczyciele, mają prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie przepisów ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (DzU nr 160, poz. 1080 ze zm.).
Zatrudnieni poza budżetówką mogą dostawać trzynastkę, gdy tak wynika z wewnętrznych przepisów płacowych firmy. Nie jest to bowiem obligatoryjny składnik wynagrodzenia. Jeśli jednak pracodawca prywatny zdecydował się na wypłatę dodatkowej pensji, powinien określić zasady jej przyznawania i wypłaty oraz wysokość.
Takie uregulowania ułatwiają potem proces wliczania (bądź nie) dodatkowej nagrody m.in. do podstawy wymiaru zasiłków czy wynagrodzenia chorobowego.
Kilka zasad
Generalnie przy obliczaniu wysokości należnego pracownikowi wynagrodzenia chorobowego czy zasiłku należy brać pod uwagę miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Dla kogoś, kto pracuje krócej, podstawę wymiaru świadczeń stanowi średnie wynagrodzenie miesięczne za pełne miesiące kalendarzowe pracy.
Przez wynagrodzenie rozumiemy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym chorobowe, po pomniejszeniu o potrącone przez płatnika z dochodu pracownika składki społeczne (zwykle łącznie o 13,71 proc. wynagrodzenia).
Uwaga! Do podstawy zasiłkowej wliczamy tylko te składniki płacowe, które:
- podlegają oskładkowaniu i
- są zmniejszane z tytułu nieobecności pracownika w pracy z powodu np. choroby.
Jeśli wewnętrzne akty płacowe u pracodawcy nie regulują kwestii obniżania danego składnika za okres absencji, przyjmuje się, że taki składnik nie przysługuje za czas choroby i podlega wliczeniu do podstawy zasiłkowej – chyba że pracodawca udowodni, że wypłaca go zatrudnionym za czas niezdolności do pracy. Wówczas należy go pominąć.
W budżetówce nie ma wątpliwości
Na pewno dodatkowe roczne wynagrodzenie jest wliczane do podstawy wymiaru zasiłku, gdy wypłacane jest pracownikom sfery budżetowej.
Po pierwsze, świadczenie to nie jest zwolnione ze składek na ZUS. Po drugie, trzynastka jest pomniejszana za okres pobierania świadczeń chorobowych i innych zasiłków.
Na przykład pracownikom samorządowym wynagrodzenie roczne ustala się w wysokości 8,5 proc. sumy pensji za pracę otrzymaną przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to świadczenie, uwzględniając:
- wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy,
- wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz
- wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy.
Zatem, generalnie do podstawy trzynastki nie wlicza się ani zasiłków (nie są to świadczenia ze stosunku pracy), ani wynagrodzenia chorobowego. To wyłączenie wynika z kolei z rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.).
Wymienia ono świadczenia pracownicze pomijane przy ustalaniu ekwiwalentu urlopowego. Pracownik, który w roku kalendarzowym, za który ma prawo do trzynastki, pobierał zasiłki czy wynagrodzenie chorobowe, otrzyma ją w niepełnej wysokości.
Prywatni przedsiębiorcy wypłacający dodatkową roczną pensję muszą się natomiast kierować swoimi aktami płacowymi i praktyką co do zasad ich przyznawania i zmniejszania za czas niezdolności do pracy. Jeżeli nieobecności chorobowe czy macierzyńskie mają wpływ na prawo i wysokość tych nagród, to trzeba je wliczać do podstawy wymiaru zasiłków.















