Sejm: zmiany w procedurze cywilnej

Do sejmowej komisji nadzwyczajnej wrócił wczoraj projekt zmian w zasadach prowadzenia procesów cywilnych - także dotyczących spraw gospodarczych - i podwyższenia grzywien za utrudnianie działań komorników

Nad projektem dyskutowali w czwartek (18 sierpnia 2011 r.) posłowie na plenarnym posiedzeniu Sejmu. Projekt wrócił do komisji, bo Marek Ast (PiS) złożył w imieniu klubu poprawkę zmierzającą do pozostawienia w dotychczasowej wersji trybu prowadzenia spraw gospodarczych. Reprezentanci PO, SLD i PSL byli za projektem zmian w wersji przedłożonej przez sejmową komisję nadzwyczajną ds. zmian w kodyfikacjach.

Licząca kilkaset punktów nowelizacja procedury cywilnej to wynik wieloletnich prac Komisji Kodyfikacyjnej działającej przy rządzie pod kierunkiem prof. Zbigniewa Radwańskiego. Przepisy dostosowano do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. "To rewolucyjne zmiany" - ocenia poseł Witold Pahl (PO), sprawozdawca komisji.

Projekt likwiduje odrębność zasad postępowania w sprawach gospodarczych i poddanie spraw między przedsiębiorcami regułom ogólnym obowiązującym w procesach cywilnych. "Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą skarżyli się często na to, że w sądzie są traktowani z dużym rygoryzmem,tak jak wielkie firmy mające działy prawne" - mówił Pahl. Nowelizacja ma to zmienić.

"Uznaliśmy, że jednak osobny tryb dla spraw gospodarczych powinien pozostać" - przekonywał poseł Ast, wnosząc poprawkę.

Zmianie ma ulec także formuła prowadzenia rozpraw przez sąd. W myśl projektu, odbywające się na początku procesu cywilnego tzw. przesłuchanie informacyjne stron - w czasie którego sędzia ustala podstawowe fakty sporne w sprawie - będzie normą, a nie wyjątkiem.

Zaproponowano też powrót do zasady, od której odeszła nowelizacja prawa cywilnego sprzed kilku lat, że sędzia więcej poucza strony o ich prawach i obowiązkach i nie zakreśla stronom rygorystycznych terminów na składanie wniosków dowodowych. "Złożoność przepisów prawa wymaga, aby sędzia był nie tylko arbitrem, ale też aktywnym uczestnikiem procesu ustalania prawdy materialnej" - tłumaczy poseł Pahl.

Nowelizacja ma także za zadanie unowocześnić przepisy o udziale organizacji pozarządowych w procesie cywilnym. Taka nazwa dotąd nie była w ogóle używana w kodeksie - mówi on o "organizacji społecznej". Zaproponowano, aby organizacja pozarządowa miała prawo wytoczyć proces na rzecz osoby dochodzącej swoich praw. Musiałaby jednak uzyskać zgodę tej osoby. Pozostaje zasada, że prokurator- działając w obronie praw obywatela - może wytoczyć proces cywilny na rzecz tego obywatela, nie pytając go nawet o zgodę.

Inna część pakietu zmian ma na celu wzmocnienie efektywności obowiązującego systemu egzekucji - m.in. przez znaczące podwyższenie górnej granicy dopuszczalnych grzywien pieniężnych. Projekt zakłada podwyższenie wysokości grzywien nakładanych przez komorników za nieuzasadnioną odmowę wyjaśnień (z 500 zł do 2 tys. zł), za przeszkadzanie czynnościom komornika (z 200 do 1 tys. zł) i za nieudzielenie informacji przez pracodawcę w egzekucji z wynagrodzenia za pracę (z 500 zł do 2tys. zł). Celem tej zmiany jest urealnienie sankcji, by skutecznie zapewniała realizację zadań komornika.

Proponuje się też wprowadzenie reguły, że ogłoszenie o publicznej licytacji nieruchomości, a także statków morskich w egzekucji, zamieszczane będzie na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, co ma zapewnić dostęp do informacji jak najszerszemu gronu osób zainteresowanych zakupem.

Zobacz więcej w serwisie:

Prawnicy, doradcy i biegli » Inne zawody » Komornicy

Prawo dla Ciebie » Wymiar sprawiedliwości » Postępowanie w sądzie » Postępowanie cywilne