Jak obliczyć limit, który uprawnia do preferencji

Rodzice dostaną ulgę na dorosłe dziecko, jeśli jego dochody nie przekroczyły 3089 zł. Według sądu można je pomniejszyć o darowiznę na cel charytatywny

Wynika tak z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (sygnatura akt I SA/Ol 734/11).

Sprawa dotyczyła podatników, którzy w rozliczeniu za 2010 rok skorzystali z ulgi na 22-letniego syna, studenta medycyny. Urząd skarbowy zakwestionował prawo rodziców do odliczenia, gdyż ich syn zarobił 3196,80 zł, przekroczył więc o ponad 100 zł kwotę 3089 zł stanowiącą limit dochodów dziecka uprawniający do ulgi.

Warunki odpisu

Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o PIT rodzice mogą skorzystać z odpisu na dziecko do ukończenia 25. roku życia, jeśli kontynuuje naukę. Nie może ono jednak uzyskać dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (skala podatkowa) lub art. 30b (m. in. z giełdy) przekraczających iloraz kwoty zmniejszającej podatek (556,02) oraz stawki określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej (18 proc.). Chodzi o kwotę 3089 zł (556,02: 18 proc.).

Rodzice odwołali się od tej decyzji, argumentując, że zgodnie z ustawą o PIT pod uwagę należy wziąć „dochód podlegający opodatkowaniu", czyli ustalony po dokonaniu stosownych odpisów. Ich syn może więc odliczyć 117 zł, które przekazał w 2010 r. na cele pożytku publicznego. Po odjęciu tej kwoty jego dochód wyniósł 3079,80 zł, zmieścił się więc w limicie. Zdaniem fiskusa darowizna nie ma znaczenia, gdyż pod uwagę bierze się dochód bez żadnych odliczeń.

WSA w Olsztynie przyznał rację skarżącym. Przypomniał, że zgodnie z art. 26 ustawy o PIT podstawę opodatkowania stanowi dochód po odjęciu m.in. składek na ubezpieczenie społeczne (pkt 2), wydatków na cele rehabilitacyjne (pkt 6), ulgi internetowej (pkt 6a) oraz darowizn (pkt 9).

Sąd przyznał, że art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o PIT odwołuje się do „dochodów podlegających opodatkowaniu", natomiast art. 26 mówi o podstawie obliczenia podatku. Nie można jednak pomijać, że ustawodawca sprecyzował, iż chodzi o „dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b". W konsekwencji sąd uznał, że podatnik ma prawo uwzględnić kwotę powstałą po odliczeniu darowizny.

Rozbieżne wykładnie

Jak zauważa Adrian Artowicz, dyrektor departamentu postępowań podatkowych w firmie ECDDP, tezą wyroku jest, że przez pojęcie dochodów podlegających opodatkowaniu należy w tym przypadku rozumieć dochód po dokonaniu wszystkich przysługujących podatnikom odliczeń.

– Zdaniem sądu jest to pojęcie tożsame z pojęciem podstawy obliczenia podatku – mówi Adrian Artowicz.

Zupełnie inny sposób ustalania limitu dochodów wynika z interpretacji organów podatkowych (np. nr ITPB1/415-669/09/HD) oraz odpowiedzi Ministerstwa Finansów na interpelacje poselskie. Zdaniem resortu dochód należy rozumieć jako różnicę między przychodem a kosztami jego uzyskania, bez żadnych innych odpisów, także bez możliwości odliczenia składek na ubezpieczenia społeczne.

Aleksandra Kozłowska, doradca podatkowy w TPA Horwath

W pełni zgadzam się z wyrokiem WSA w Olsztynie. Sąd słusznie zwrócił uwagę, że przy ustalaniu limitu dochodów należy zastosować zasady wynikające z art. 27 i art. 30b ustawy o PIT. Oznacza to, że podatnik może uwzględnić nie tylko koszty uzyskania przychodów, ale także dokonać innych odliczeń wskazanych w art. 26 ustawy o PIT, czyli odjąć od dochodu składki na ubezpieczenia społeczne, ulgę rehabilitacyjną i internetową oraz darowizny na cele wymienione w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, cele kultu religijnego i krwiodawstwa. Dzięki temu więcej osób może zmieścić się w limicie i skorzystać z ulgi. Sąd podkreślił, że przemawia za tym zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa.