Prawo STARE
Kontrolerzy coraz skuteczniejsi
Wykryliśmy aż 33 tys. pustych faktur obrazujących fikcyjny handel złomem – mówi dyrektor departamentu w MF
Rz: 1 kwietnia 2011 r. zmienił się sposób rozliczania VAT w handlu złomem. Czy nowe zasady spełniły swoje zadanie, jakim było wyeliminowanie nieprawidłowości?
Jan Deliś: W innych krajach UE, w których wprowadzono wcześniej tzw. mechanizm reverse charge, nie ma już praktycznie nadużyć. Zakładamy, że w Polsce efekty będą podobne. Nie mamy jeszcze danych, gdyż pierwsze kontrole obejmujące 2011 r. przeprowadzimy w 2012 r. Przypomnijmy, że według nowych zasad VAT rozlicza podmiot kupujący złom. Do końca marca płacił go sprzedawca złomu. Z obecnych kontroli wynika, że niejednokrotnie nieuczciwe firmy pobierały zapłatę z VAT, którego nie odprowadzały do urzędu skarbowego, a następnie znikały.
Jaka jest skala podobnych nadużyć?
W 2010 r. wszczęto ok. 400 kontroli podmiotów działających w tej branży, z czego 208 zakończyło się wydaniem decyzji. Kontrolerzy zakwestionowali faktury o wartości ponad 1,5 mld zł. Powodem wszczęcia kontroli była analiza branży, która wykazała, że 27 sprawdzanych przez nas firm pobrało z budżetu państwa 500 mln zł w postaci zwrotu VAT, a wpłaciło jedynie 72 mln zł. Wykryliśmy w obrocie 33 tys. tzw. pustych faktur, które nie odzwierciedlają zdarzeń gospodarczych.
W procesie nadużyć kluczowymi elementami są słup, który wystawia puste faktury, i bufor, czyli firma je legalizująca. Zdarza się, że w roli słupa występują przestępcy, którzy z więzienia wystawiają faktury za pośrednictwem swoich pełnomocników. W rzeczywistości nic nie sprzedają, nie mają zarejestrowanej działalności ani żadnego majątku. Są tylko elementem szerszej gry prowadzonej często przez zorganizowane grupy przestępcze. Rekordzista wystawił fałszywe faktury na 52 mln zł.
Izba Gospodarcza Metali Nieżelaznych i Recyklingu opublikowała niedawno list otwarty do premiera, w którym skarży się na „szkodliwe praktyki organów podatkowych, które pogrążają branżę recyklingową w zapaści". Uczciwi nabywcy, którzy dochowali należytej staranności, żeby zweryfikować dostawców, nie chcą ponosić odpowiedzialności za ich nadużycia.
Branża obrotu złomem należy do szczególnie ryzykownych. Szacuje się, że w niektórych podmiotach 10 – 20 proc. faktur wprowadzanych do obrotu to faktury puste, nieodzwierciedlające rzeczywistej sprzedaży. Firmy zajmujące się skupem złomu powinny tym bardziej wnikliwie sprawdzać dostawców i prowadzić interesy tylko z zaufanymi podmiotami. Zapewniam, że służby skarbowe skupiają się na walce z podatnikami, którzy działają nieuczciwie.
Czy znane są już priorytety działań służb skarbowych na 2012 r.?
Będą podobne jak we wcześniejszych latach. Koncentrujemy się na wykrywaniu oszustw w VAT zarówno w obrocie krajowym, jak i wewnątrzwspólnotowym. Możemy się pochwalić, że systematycznie rośnie wykrywalność tzw. przestępstw karuzelowych, polegających na wielokrotnym odliczaniu podatku od tego samego towaru przez fikcyjny obrót między firmami z państw UE. Możemy skutecznie z nimi walczyć dzięki zacieśniającej się wymianie informacji między państwami Unii Eurpejskiej, które mają z tym wspólny problem. Jeśli chodzi o obrót krajowy, będziemy uważnie sprawdzać te branże, w których dochodzi o obrotu półproduktami, ale nie wprowadzono do nich mechanizmu reverse charge. Duże ryzyko nadużyć istnieje obecnie w recyklingu szkła. Ważny obszar stanowi także podatek akcyzowy, szczególnie w obrocie paliwami płynnymi. Będziemy też badać niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą, w tym prowadzoną przez Internet. Od lat do naszych priorytetów należy również wykrywanie przychodów z nieujawnionych źródeł.
Czy wprowadzona z początkiem 2011 r. możliwość przesyłania faktur drogą elektroniczną otwiera pole do nadużyć, czego się wcześniej obawiano?
Nie. To duże ułatwienie nie tylko dla przedsiębiorców, ale i dla nas. Mamy coraz lepsze narzędzia pozwalające wykrywać nieprawidłowości. Dzięki nowoczesnym programom analitycznym kontrola danej firmy trwa tylko jeden dzień.















