Występując ze spółki, nie trzeba drugi raz płacić podatku

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Likwidacja spółki bez podwójnej daniny

Obowiązujące od 2011 roku zasady opodatkowania przy likwidacji spółki niebędącej osobą prawną lub wyjściu z niej są bardziej sprawiedliwe niż wcześniej obowiązujące regulacje. Niektóre nowe przepisy budzą jednak wątpliwości

Do końca 2010 r. nie było jasne, jak powinny wyglądać rozliczenia podatku dochodowego przy likwidacji spółki niebędącej osobą prawną oraz wystąpieniu wspólnika z takiej spółki.

Art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o PIT wskazywał jedynie, że wolne od podatku dochodowego są przychody, otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni albo wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni albo wkładów do spółki osobowej.

Jednocześnie przepisy wtedy obowiązujące nie regulowały, w jaki sposób uwzględnić przy obliczaniu podatku fakt, że przychody z działalności gospodarczej są na bieżąco opodatkowywane. W efekcie organy podatkowe nie brały tego pod uwagę. Takie ich postępowanie kwestionowały sądy.

Wyroki wymusiły nowelizację

Z orzecznictwa wynikało, że zwrot przypadającego danemu wspólnikowi majątku spółki nie w każdej sytuacji skutkuje powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu. I tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 października 2004 (FSK 594/04) stwierdził:  „Przyrost majątku spółki dokonywał się sukcesywnie i sukcesywnie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (…)

Wobec tego należy stwierdzić, iż wystąpienie wspólnika ze spółki i wiążący się z tym faktem zwrot przypadającego temu wspólnikowi majątku spółki nie skutkuje powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu, bowiem dochody uzyskane dla spółki w czasie jej trwania podlegały opodatkowaniu w każdym roku podatkowym.

Zobowiązanie występującego ze spółki wspólnika do uiszczenia podatku dochodowego od spłaty udziału w majątku spółki oznaczałoby opodatkowanie już wcześniej opodatkowanego majątku”. Podobne są wnioski z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2009 (III SA/Wa 2247/08) oraz orzeczenia  WSA w Bydgoszczy z 14 lipca 2009 (I SA/Bd 257/09).

Likwidacja

W związku z tym ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie przepisów precyzujących sposób opodatkowania wspólników w przypadku likwidacji spółki niebędącej osobą prawną lub wystąpienia wspólnika z takiej spółki.

Zgodnie z wprowadzonym od 1 stycznia 2011 art. 14 ust. 3 pkt 10 ustawy o PIT do przychodów z działalności gospodarczej nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu likwidacji takiej spółki.

Wartość otrzymanych przez wspólnika takiej spółki innych składników majątku z tytułu jej likwidacji również nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu. Przychód z działalności gospodarczej pojawi się w momencie zbycia tych składników majątku przez wspólnika. Wynika to z art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b ustawy o PIT.

Zgodnie z nim przychodami z działalności gospodarczej są przychody z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, o ile od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki niebędącej osobą prawną, do dnia odpłatnego zbycia składników majątkowych nie upłynęło sześć lat. Gdy sprzedaż nastąpi później, znajdzie zastosowanie art. 14 ust. 3 pkt 12 ustawy o PIT.

Mówi on, że do przychodów nie zalicza się przychodów z odpłatnego zbycia składników majątku otrzymanych w związku z likwidacją spółki niebędącej osobą prawną, jeżeli od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja spółki niebędącej osobą prawną lub nastąpiło wystąpienie wspólnika z takiej spółki, do dnia ich odpłatnego zbycia upłynęło sześć lat i odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.

Jeżeli zbycie składników majątkowych nastąpi przed upływem sześcioletniego okresu, to warto pamiętać o możliwości rozpoznania kosztów uzyskania przychodów.

Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3d ustawy o PIT dochodem z odpłatnego zbycia innych niż środki pieniężne składników majątku otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu jej likwidacji jest różnica między przychodem uzyskanym z ich odpłatnego zbycia a wydatkami poniesionymi na ich nabycie lub wytworzenie, niezaliczonymi w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów przez wspólnika lub spółkę.