Polska
Hobbyści ruszają na szlaki
Gotyckie zamki, cysterskie klasztory, stare fabryki, drewniane kościoły, latarnie morskie, a nawet miejsca związane ze sławnymi ludźmi – każdy turysta znajdzie coś dla siebie. Podczas wakacji można zaliczyć od razu cały komplet atrakcji w jednym regionie
Do stuletniej lokomotywowni w Wolsztynie pielgrzymują miłośnicy kolei żelaznych nawet z Kanady i Australii. To jedyne miejsce w Europie, w którym wciąż codziennie można oglądać parowozy pod parą i skąd kursują, do Poznania, ostatnie na świecie rozkładowe pociągi parowe.
Miłośnicy dawnych pociągów mogą też u nas zwiedzić – na kolejowym szlaku tematycznym – skansen kolei żelaznych w Chabówce czy wybrać się w podróż jedną z kilkunastu wciąż czynnych zabytkowych kolejek wąskotorowych.
Zaliczanie latarni
Trudy i koszty nie odstraszają od najdalszych nawet podróży także turystów, których ambicją jest zwiedzenie możliwie największej liczby obiektów z Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO, a nawet „kolekcjonerów” latarni morskich. Wśród osób pokonujących pięćsetkilometrowy Szlak Latarni Morskich nad Bałtykiem trafiają się rekordziści, którzy widzieli już prawie tysiąc takich budowli na świecie. Turyści, których celem jest zwiedzanie, głównie lub jedynie, miejsc związanych z ich pasją, np. gotyckiej architektury czy starych fabryk, to grupa ruchliwa, niestrudzona i coraz liczniejsza. Z myślą o nich powstają wciąż nowe szlaki tematyczne. Tym bardziej że także zwykli turyści, którzy interesują się historią, architekturą czy przyrodą poznawanych regionów, coraz chętniej na nie wyruszają.
Wśród wytyczonych w Polsce szlaków tematycznych są i takie, których przebycie to pomysł na długie wakacje. Należy do nich np. polski odcinek europejskiego Szlaku Cysterskiego pozwalający na zwiedzenie ponad 40 średniowiecznych klasztorów zakonników słynących z gospodarności, uchodzących dziś za pionierów integracji europejskiej. W Małopolsce szlak łączy jedno z najstarszych na naszych ziemiach opactw w Jędrzejowie z najlepiej zachowanym w Polsce kompleksem klasztornym zakonu w Sulejowie oraz monumentalnym klasztorem w Wąchocku, z najpiękniejszym kapitularzem romańskim w kraju. Na Śląsku szczególnie godny uwagi jest kompleks klasztorny w Rudach Wielkich, otoczony angielskim parkiem, w którym rosną egzotyczne drzewa i krzewy z całego świata. Spośród kilkunastu klasztorów na Pomorzu największą sławą cieszą się zakonne budowle w Gdańsku-Oliwie, z jedną z największych bazylik cysterskich na świecie, słynącą ze wspaniałych rokokowych organów.
Drewniane chaty i ceglane zamki
Najdłuższym i jednym z najciekawszych naszych szlaków tematycznych jest Szlak Architektury Drewnianej. Liczy on aż 3760 km i biegnie przez trzy województwa (podkarpackie, śląskie i małopolskie). W samej tylko Małopolsce łączy 237 szlacheckich dworków, kościołów, cerkwi, karczm, chałup, młynów, leśniczówek i kapliczek. Najcenniejsze zabytki tego szlaku to bajkowej urody, pochodzące z XV – XVI w., drewniane kościółki w Binarowej, Bliznem, Haczowie, Dębnie, Lipnicy Murowanej i Sękowej. W Krynicy oraz w Iwoniczu-Zdroju zachowały się stylowe zabytki architektury uzdrowiskowej, w Zakopanem zabytkowe dworki i wille, takie jak Harenda czy Pod Jedlami, a na polanie Podkólne pod Jurgowem – 56 starych pasterskich szałasów.
Miłośnicy architektury mają też do wyboru np. szlaki: Zamków Piastowskich, Zamków Gotyckich, Zamków Krzyżackich, Romański i Renesansu. Do starych warowni i gotyckich kościołów podobne są, jak one wrośnięte od wieków w polski krajobraz, dawne huty i kuźnie. Ruiny wielkiego pieca w leżącej na Świętokrzyskim Szlaku Zabytków Techniki (220 km), wybudowanej za czasów Staszica, hucie żelaza w Samsonowie przypominają pozostałości romańskiej baszty, a budowle XIX-wiecznej huty w Chlewiskach koło Szydłowca – średniowieczne opactwo.
Kanał też zabytek
Na podzielonym na pięć tras (przebycie każdej z nich zajmuje jeden dzień) Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego można zwiedzić ponad 30 obiektów. W tym m.in. kopalnię srebra w Tarnowskich Górach ze słynną Sztolnią Czarnego Pstrąga, którą przebywa się łodziami, zabytkowe kopalnie węgla: Królowa Luiza i Guido w Zabrzu, oraz niezwykłe pod względem architektonicznym i urbanistycznym ponadstuletnie osiedla górnicze Giszowiec i Nikiszowiec w Katowicach.















