Księga kresów wschodnich
Miasto księcia Czarodzieja
Pamiętający carskie czasy budynek stacji kolejowej w Orszy, z jasną elewacją i klasycystycznymi kolumnami u wejścia, przypomina starą wenecką willę wznoszącą się jak na wyspie na szerokim peronie między krzyżującymi się torami
Orsza‚ dziś stutysięczne miasto i wielki węzeł kolejowy na szlaku Mińsk – Moskwa‚ to rozstaje dróg u progu Bramy Smoleńskiej‚ gdzie przez wieki rozstrzygały się nie tylko losy kresów Rzeczypospolitej, ale i całej wschodniej Europy. Podczas wojen Polski i Litwy z Moskwą w XVI w. stoczono tu trzy bitwy. W 1812 r. Rosjanie walczyli w tych okolicach z napoleońską Wielką Armią, a podczas II wojny światowej z Niemcami. Okazały wojenny pomnik z wyrzutnią katiusz przypomina‚ że to właśnie tutaj po raz pierwszy użyto tej broni. Bitwę w 1514 r. upamiętnia niewielki obelisk – granitowa tablica w kształcie tarczy herbowej wmurowana w polodowcowy głaz – nad szeroko rozlanym Dnieprem w pobliżu wsi Haćkowszczyzna‚ w miejscu przeprawy przez rzekę chorągwi hetmana Ostrogskiego.
