Bolesne zderzenie z fiskusem

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Przed podjęciem pracy u zachodniego sąsiada
• Za pracę w Niemczech nie zawsze polski PIT
• PIT od leasingu pracowniczego do RFN

Niezależnie od tego czy zatrudnimy się w Niemczech dzięki pomocy agencji pośrednictwa czy sami, o tym gdzie zapłacimy podatki, rozstrzygnie rezydencja podatkowa. Wraz ze składkami oddamy prawie 40 proc. pensji

1 maja 2011 kończy się okres ochronny na niemieckim rynku pracy dla pracowników z Europy Środkowo-Wschodniej.

Na tę chwilę czekali zarówno niemieccy przedsiębiorcy, jak i polscy pracownicy. Wyjazd wiąże się z koniecznością pamiętania o zależności legalnego zatrudnienia z opłacaniem podatków i składek na ubezpieczenie społeczne.

Ta bolesna rzeczywistość może nas dotknąć nawet w obu krajach (tj. Polsce i Niemczech). Żeby przybliżyć problem, zajmijmy się scenariuszami zatrudnienia polskiego pracownika i konsekwencjami, jakie ze sobą niosą.

SCENARIUSZ 1. Pośrednictwo agencji pracy i samodzielna emigracja

Dla polskich agencji pracy nadejście końca okresu ochronnego u zachodniego sąsiada wydaje się jedną z najlepszych nowin od dawna. Co czeka pracowników zatrudnionych dzięki pośrednictwu polskiej agencji pośrednictwa pracy? O czym powinni pamiętać?

Polak zatrudniony u zachodniego sąsiada dzięki polskiej (bądź niemieckiej) agencji pośrednictwa pracy (nie jest oddelegowany przez agencję pracy tymczasowej; konsekwencje oddelegowania omówimy w  ostatnim scenariuszu) w praktyce podlegał będzie tym samym regulacjom, jakie dotyczyłyby go, gdyby się zatrudnił na własną rękę.

W takim wypadku kluczowe dla zbadania konsekwencji podatkowych są postanowienia

- umowy między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie 14 maja 2003 (dalej umowa) oraz

- polskiej ustawy z 26 lipca 1991 o podatku dochodowym od  osób fizycznych (DzU z 2010 r. nr 51, poz. 307 ze zm., dalej ustawa o PIT).

Rezydencja ma znaczenie

I tak zgodnie z art. 3 ustawy o  PIT osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania na terytorium RP podlegają opodatkowaniu od całości swoich dochodów niezależnie od miejsca położenia ich źródeł. W myśl ust. 1 tego przepisu miejsce zamieszkania na terytorium Polski dla celów podatkowych wiąże się z dwoma kryteriami:

- posiadaniem na terytorium naszego kraju centrum interesów życiowych (osobistych),

- przebywaniem na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym (pamiętajmy w roku podatkowym, a nie kalendarzowym).

Spełnienie jednego z tych warunków oznacza, że jesteśmy polskimi rezydentami podatkowymi, co obliguje nas do rozliczenia się w Polsce.

Oczywiście mimo to po wyjeździe, zapewne w związku z wykonywaną pracą i osiąganymi dochodami, zostaniemy także niemieckimi rezydentami podatkowymi. Możemy mieć podwójną rezydencję podatkową, jednak opodatkowani od wszystkich swoich dochodów możemy być tylko w jednym kraju.

W takiej sytuacji znaczenie ma art. 4 ust. 2 umowy, zgodnie z którym jeżeli osoba ma dwa miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym kraju, w którym ma stałe miejsce zamieszkania, a jeżeli nie można ustalić, gdzie ma stałe miejsce zamieszkania, to pod uwagę bierze się to państwo, z którym ma ona ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych).

Dla pracy najemnej istotny jest także art. 15 umowy, zgodnie z którym „uposażenia, płace i podobne wynagrodzenia, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z pracy najemnej, podlegają opodatkowaniu tylko w tym państwie, chyba że praca najemna wykonywana jest w drugim umawiającym się państwie.

Jeżeli praca jest tak wykonywana, to otrzymywane za nią wynagrodzenie może być opodatkowane w tym drugim państwie”. Oznacza to, że nasza praca w Niemczech, o ile mamy miejsce zamieszkania (według reguł ustalania rezydencji podatkowej) w tym kraju, powinna co do zasady być opodatkowana tylko w  Niemczech.

A jeśli dla polskiego fiskusa nadal pozostaniemy polskim rezydentem, to musimy zajrzeć do umowy, aby zbadać, jakie reguły dotyczące podwójnego opodatkowania będą miały zastosowanie.