Kto skontroluje chorego i lekarza

Zarówno pracodawca, jak i ZUS są zainteresowani, aby absencja pracownika rzeczywiście wiązała się z niezdolnością do pracy na jego stanowisku. Jeśli mają wątpliwości, mogą to sprawdzić

Prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli. W pierwszym okresie choroby zasiłek chorobowy wypłaca pracodawca, zaś później ZUS.

Na podstawie art. 92 § 1 pkt 1 kodeksu pracy za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a u pracownika, który ukończył 50. rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – zachowuje on prawo do 80 proc. wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu.

Natomiast zgodnie z art. 92 § 4 k.p. za czas niezdolności do pracy trwającej łącznie dłużej niż 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a u pracownika, który ukończył 50. rok życia, trwającej łącznie dłużej niż 14 dni w ciągu roku kalendarzowego, zatrudnionemu przysługuje zasiłek chorobowy na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Chodzi m.in. o ustawę zasiłkową.

Sprawdzi orzecznik...

Kontrolę wykonują przede wszystkim lekarze orzecznicy ZUS, którzy mogą:

• przeprowadzić badanie lekarskie ubezpieczonego w wyznaczonym miejscu lub w miejscu jego pobytu,

• skierować go na badanie specjalistyczne przez lekarza konsultanta ZUS,

• zażądać od wystawiającego zaświadczenie lekarskie udostępnienia dokumentacji medycznej dotyczącej ubezpieczonego stanowiącej podstawę wydania zaświadczenia lekarskiego lub udzielenia wyjaśnień i informacji w sprawie,

• zlecić wykonanie badań pomocniczych w wyznaczonym terminie.

ZUS wysyła do ubezpieczonego, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wezwanie, w którym określa termin badania przez lekarza orzecznika ZUS albo przez lekarza konsultanta. Wolno mu także domagać się dostarczenia posiadanych wyników badań pomocniczych. Jeśli pracownik uniemożliwia przeprowadzenie badania lub nie dostarczy posiadanych wyników badań we wskazanym terminie, zaświadczenie lekarskie traci ważność od dnia następującego po tej dacie.

Ponadto jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i przeprowadzeniu badania ubezpieczonego lekarz orzecznik ZUS określi wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż orzeczona w zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie traci ważność.

W takim wypadku orzecznik ZUS wystawia zaświadczenie, które jest traktowane na równi z tym stwierdzającym brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku, wydanym w myśl art. 229 § 4 k.p. Zaświadczenie wręcza się w dniu badania ubezpieczonemu, informując go równocześnie o konieczności doręczenia go pracodawcy.

...lub zakład pracy

Z ustawy zasiłkowej wynika, że kontrole przeprowadzają nie tylko lekarze ZUS. Na podstawie art. 68 ust. 1 ustawy zasiłkowej ZUS oraz płatnicy składek, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, mogą kontrolować ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem.

Są także upoważnieni do formalnego badania zaświadczeń lekarskich. Szczegółowe zasady kontroli pracodawcy określa rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (DzU nr 65, poz. 743 ze zm.).

Pracodawca może przeprowadzać kontrolę formalną zwolnień polegającą na sprawdzeniu, czy zaświadczenie lekarskie:

• nie zostało sfałszowane,

• zostało wydane zgodnie z przepisami w sprawie zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich.

Ponadto pracodawca może zbadać prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy z powodu choroby. Polega to na ustaleniu, czy ubezpieczony w okresie orzeczonej niezdolności do pracy: