ZFŚS
Czas na wpłatę pierwszej raty odpisów na fundusz socjalny
Jeśli pracodawca prowadzi zfśs i dotychczas nie wpłacił na jego rachunek żadnych pieniędzy, ma na to dwa tygodnie. 31 maja najpóźniej powinny one podwyższyć stan konta. O jaką kwotę? Tę trzeba prawidłowo wyliczyć
O założeniu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (dalej zfśs lub fundusz) decyduje stan zatrudnienia na 1 stycznia danego roku kalendarzowego.
Tego dnia firma powinna mieć co najmniej 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, aby taki obowiązek ją dotyczył. A co, jeśli pracodawca zatrudni pracownika od 2 stycznia ze względu na dzień wolny przypadający w Nowy Rok?
Taka osoba nie zwiększy stanu zatrudnienia, obligującego do utworzenia zfśs, bo ustawa z 4 marca 1994 o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (DzU nr 70, poz. 335 ze zm., dalej ustawa o zfśs) wyraźnie wskazuje na pierwszy dzień roku i nie ma od tej reguły żadnych odstępstw, nawet ze względu na święto.
Zmiany, jakie później, w ciągu roku, nastąpią w stanie zatrudnienia, nie mają już wpływu na obowiązek tworzenia funduszu. Kształtują jednak wysokość odpisów u pracodawców, którzy go mają.
Pracodawcy prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych tworzą zfśs, bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników. Pozostali pracodawcy, mający 1 stycznia mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą go utworzyć do wysokości i na zasadach określonych w ustawie o zfśs lub wypłacać świadczenia urlopowe tym, którzy skorzystają z 14 kolejnych kalendarzowych dni urlopu wypoczynkowego.
Pracodawcy zatrudniający 1 stycznia 20 lub więcej pracowników w przeliczeniu na pełne etaty mają możliwość obniżenia ustawowych odpisów, a nawet całkowitego odstąpienia od tworzenia zfśs. Oczywiście rezygnacja z niego musi się odbyć po dopełnieniu określonych procedur. Można uniknąć obowiązków socjalnych np. w razie kłopotów finansowych, uniemożliwiających dokonywanie odpisów w normalnej wysokości.
Ale dziś skupiamy się na przedsiębiorstwach dysponujących funduszem, które muszą odpowiednio naliczyć odpis na cały rok. Środki z tego tytułu możemy albo wpłacić na wyodrębniony rachunek bankowy jednorazowo w całości, albo rozłożyć sumę na dwie raty. Wówczas pierwszą część w wysokości 75 proc. przelewamy w terminie do końca maja, a pozostałe 25 proc. do końca września.
WARTOŚĆ PRZEKAZYWANEJ KWOTY ZALEŻY OD STANU ZATRUDNIENIA FIRMY
Podstawą naliczania odpisów socjalnych jest przeciętna planowana w danym roku kalendarzowym liczba pracowników, którą w końcu roku korygujemy do tej faktycznej
Zanim jednak zaczniemy określać tę liczbę, najpierw ustalimy tę, od której zależy, czy pracodawca w ogóle musi tworzyć fundusz czy nie.
Na 1 stycznia
Określając liczbę podwładnych na 1 stycznia, zliczamy tylko pracowników w rozumieniu kodeksu pracy. Chodzi zatem o osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę.
Nie ma tu natomiast znaczenia, czy umowa jest zawarta na czas określony, nieokreślony, próbny, na zastępstwo, w pełnym wymiarze czasu pracy czy na jego część. W przypadku niepełnoetatowców konieczne jest przeliczenie ich na pełny wymiar.
W liczbie zatrudnionych znajdą się także pracownicy przebywający na urlopach macierzyńskich, wychowawczych, bezpłatnych, ponieważ stosunek pracy z tymi osobami trwa.
Pomijamy natomiast osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak zlecenie, dzieło, kontrakt menedżerski, umowa agencyjna, ponieważ te osoby nie są pracownikami w rozumieniu kodeksu pracy, a także osoby wykonujące pracę nakładczą.
Przykład 1
Na 1 stycznia 2011 spółka X zatrudniała
- na umowy o pracę 27 osób, w tym 18 osób pełnoetatowych (1 na urlopie wychowawczym, 2 na macierzyńskim), 2 osoby na 1/2 etatu, 2 na 1/4, 1 na 3/4, 2 na 1/8 i 2 na 1/3,
- 3 zleceniobiorców,
- 1 chałupnika,
- 1 wykonawcę dzieła.
Najpierw należy przeliczyć niepełne etaty. Najlepiej zrobić to mnożąc liczbę osób na danej części etatu przez jej ułamek dziesiętny:
2 x 0,5 etatu = 1 etat
2 x 0,25 etatu = 0,5 etatu
1 x 0,75 etatu = 0,75 etatu
2 x 0,125 etatu = 0,25 etatu
2 x 0,33 etatu = 0,66 etatu
Razem 3,16 etatu.
Po zsumowaniu 18 pełnych i 3,16 niepełnych etatów otrzymujemy 21,16 etatu. Zatem spółka miała obowiązek utworzyć zfśs w 2011 r.















