Podstawowe zasady organizacji pracy w placówkach służby zdrowia

A jak administracja szpitala

Ustawa o ZOZ nie mówi wprost, kto należy do pracowników administracyjnych. Szpital, przychodnia itd. powinny to zatem ustalić, wskazując, które stanowiska kwalifikujemy do technicznych, które do gospodarczych i obsługi, a które do administracyjnych. Unikną w ten sposób problemów z prawidłowym określeniem norm czasu pracy dla poszczególnych osób. Dla pracowników działalności podstawowej wynoszą one bowiem 7 godzin 35 minut na dobę oraz przeciętnie 37 godzin 55 minut na tydzień, a dla gospodarczych odpowiednio 8 i 40 godzin.

C jak czas pracy a ewidencja

Pracodawcy muszą prowadzić i przechowywać ewidencję czasu pracy osób pracujących powyżej 48 godzin na tydzień. Mają ją także udostępnić Państwowej Inspekcji Pracy. Ta – ze względu na bezpieczeństwo lub zdrowie pracowników a także po to, aby zapewnić właściwy poziom świadczeń zdrowotnych – może zakazać albo ograniczyć wydłużenie maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy.

D jak dyżur medyczny

Dyżur medyczny to wykonywanie poza normalnymi godzinami pracy czynności zawodowych lekarza lub innego pracownika medycznego w ZOZ przeznaczonym dla osób, których stan zdrowia wymaga udzielania całodobowych świadczeń zdrowotnych. Taką definicję wskazuje art. 18d pkt 4 ustawy o ZOZ. Może go pełnić lekarz lub inny pracownik wykonujący zawód medyczny, czyli osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz mająca fachowe kwalifikacje do ich udzielania w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny. Pracownikami medycznymi są osoby wykonujące czynności związane z medycyną fachowo, stale i w celach zarobkowych, legitymując się jednocześnie kwalifikacjami niezbędnymi do udzielania świadczeń zdrowotnych.

Szpital nie musi zawierać dodatkowej umowy z pracownikiem medycznym na pełnienie dyżurów – uzupełniającej umowę o pracę czy też odrębnej od angażu. Dyżur to obowiązek wynikający z umowy o pracę zatrudnionych w ZOZ udzielającym całodobowych świadczeń zdrowotnych. Polecenie służbowe pełnienia dyżuru nie musi mieć szczególnej formy. W praktyce szpitale sporządzają najczęściej miesięczne grafiki dyżurów.

Od 1 stycznia 2008 r. czas dyżuru lekarskiego wliczamy do czasu pracy pracownika medycznego. Można jednak w tej sytuacji planować godziny nadliczbowe. Przepis pozwala bowiem przewidzieć pracę w ramach dyżuru przekraczającą przeciętnie 37 godzin 55 minut w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym. Czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może jednak przewyższać w okresie rozliczeniowym przeciętnie 48 godzin na tydzień.

>przykład 1

Tygodniowa norma czasu pracy pracownika medycznego wynosi 37 godzin 55 minut, a maksymalny tygodniowy czas pracy z nadgodzinami – 48 godzin. Może on zatem dyżurować maksymalnie przez 10 godzin 5 minut, a w roku tyle, ile wynika z rocznego limitu nadgodzin (150 godzin). Limit ten strony mogą podnieść w przepisach wewnątrzzakładowych do 524 godzin 20 minut (52 tygodnie w roku x 10 godzin 5 minut). Praktycznie jednak jest to niewykonalne, bo zakłada, że lekarz w ciągu roku nie będzie np. chorował czy korzystał z urlopu wypoczynkowego.

D jak dodatki zmianowe i za pomoc doraźną

Przysługują one osobom spełniającym łącznie trzy warunki:

- wykonującym zawód medyczny,

- zatrudnionym w systemie pracy zmianowej,

- świadczącym pracę w ZOZ przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych świadczeń zdrowotnych (art. 32l ustawy o ZOZ).

Pracownikom medycznym zatrudnionym na zmiany przysługuje z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie. Jego wysokość zależy od dnia i pory wykonywania pracy. I tak za każdą godzinę pracy wykonywanej:

- w porze nocnej przysługuje dodatek w wysokości co najmniej 65 proc. stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego,

- w dzień powszedni, niedziele i święta oraz w dni wolne od pracy wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy – minimum 45 proc.