Lekarze i pielęgniarki
Lekarz nie powinien pracować więcej niż dobę
Personelowi medycznemu wolno świadczyć pracę w zwiększonym wymiarze czasu. Jednak możliwość przedłużenia czasu pracy lekarza ponad 24 godziny jest dopuszczalna tylko wyjątkowo
Czytelnik zastanawia się, czy kierownik – ordynator kliniki – może w celu zapewnienia bezpieczeństwa dzieci hospitalizowanych i leczonych w tej klinice nakazać lekarzowi kontynuację pracy po 24-godzinnym świadczeniu pracy, tj. po siedmiu godzinach pracy plus 17 godzinach dyżuru lub po 24-godzinnym dyżurze.
Powołuje się przy tym na pismo Departamentu Prawnego Głównego Inspektoratu Pracy w Warszawie skierowanego do dyrektora Departamentu Dialogu Społecznego w Ministerstwie Zdrowia z 30 maja 2008 r.
Zgodnie z tym dokumentem na pytanie, co zrobić w przypadku konieczności pozostania lekarza w pracy po zakończonym dyżurze i podpisania listy obecności, udzielono odpowiedzi, że :„W obecnym brzmieniu ustawa o zakładach opieki zdrowotnej nie przewiduje możliwości nieudzielenia pracownikowi przysługującego mu okresu odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego.
Jednakże w przypadku, gdy po zakończeniu dyżuru medycznego dojdzie do niemożliwej do przewidzenia sytuacji nadzwyczajnej, o której mowa w art. 151 kodeksu pracy, wydaje się, że pracodawca będzie mógł zobowiązać pracownika do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, korzystając z przepisów k.p.”.
Ustawa o ZOZ
Powszechnie obowiązujące zasady ustalania czasu pracy pracowników zostały uregulowane w przepisach kodeksu pracy. Podejmując się jednakże analizy przedstawionego przez czytelnika problemu, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że kwestie czasu pracy pracowników służby zdrowia zostały uregulowanie odrębnie – w przepisach art. 32g – 32ł ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (ustawa o ZOZ).
Umieszczenie regulacji dotyczących czasu pracy szczególnej grupy zawodowej (jaką stanowi personel służby zdrowia) w odrębnej ustawie ma podstawowe znaczenie dla przedstawionego przez czytelnika problemu. Zgodnie bowiem z jedną z zasad porządku prawnego – przepis szczególny wyłącza przepis ogólny – do spraw związanych z czasem pracy pracowników opieki zdrowotnej będą miały w pierwszej kolejności zastosowanie właśnie przepisy ustawy o ZOZ.
Podstawowy wymiar czasu pracy personelu ZOZ został ustalony na poziomie 7 h 35 min na dobę i przeciętnie 37 h 55 min na tydzień w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy (art. 32 g ust.1 ustawy o ZOZ). Modyfikacje dotyczą personelu niemedycznego, pracowników niewidomych oraz narażonych na promieniowanie jonizujące lub zatrudnionych np. w zakładach patomorfologii lub medycyny sądowej (art. 32 ust. 2 – 6 ustawy o ZOZ).
Pracownikowi służby zdrowia przysługuje w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Natomiast pracownikowi pełniącemu dyżur medyczny minimalnie 11-godzinny okres odpoczynku powinien być udzielony bezpośrednio po zakończeniu pełnienia dyżuru medycznego.
Dozwolone dyżury
W przypadku personelu lekarskiego (lekarze i inni pracownicy wykonujący zawód medyczny i posiadający wykształcenie wyższe medyczne) dopuszczono możliwość pełnienia dyżurów (art. 32j – 32ja ustawy), a co za tym idzie – usankcjonowano możliwość świadczenia przez te osoby pracy w zwiększonym wymiarze czasu. Należy jednak uznać, iż wykluczono możliwość przedłużenia czasu pracy lekarza ponad okres 24 godzin.
Teza powyższa znajduje potwierdzenie w treści pisma Ministerstwa Zdrowia z 20 grudnia 2007 r., dotyczącym czasu sprawowania dyżurów medycznych w stanie prawnym, obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.
We wskazanym piśmie wyjaśniono, iż możliwym jest pełnienie przez pracownika dyżuru medycznego w wymiarze do 24 godzin z zastrzeżeniem konieczności udzielenia pracownikowi bezpośrednio po zakończeniu dyżuru 11-godzinnego czasu odpoczynku.
Podobnie stwierdzono, że dopuszczalnym jest zobowiązanie pracownika do pełnienia dyżuru bezpośrednio po zakończeniu pracy w wymiarze 7 godzin 35 minut lub (przy stosowaniu równoważnego systemu czasu pracy) w wymiarze nie dłuższym niż 12 godzin, z tym zastrzeżeniem, że łączny czas pracy nie może wykraczać poza dobę pracowniczą, a więc 24 godziny.















