Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Biznes

Natura 2000 utrudni inwestycje

Polska na wniosek Brukseli uzupełniła ostatnie dane niezbędne do wyznaczenia cennych przyrodniczo terenów
Fotorzepa, Piotr Wittman Piotr Wittman
Obszary Natura 2000 obejmš w Polsce niemal jednš pištš powierzchni kraju. Ekolodzy chcš uchylenia decyzji dla kilkudziesięciu dużych projektów. Protesty mogš doprowadzić do opóŸnienia inwestycji i problemów z ich finansowaniem. Samorzšdy spieszš się, by z powodu Natury 2000 nie stracić unijnych funduszy
Polska na wniosek Brukseli uzupełniła ostatnie dane niezbędne do wyznaczenia cennych przyrodniczo terenów. Do końca roku majš zostać ostatecznie zaakceptowane przez Komisję Europejskš. Obszary Natura 2000 według obecnych danych zajmš ok. 20 proc. powierzchni kraju. Więcej od Polski majš ich tylko Bułgaria, Hiszpania, Słowacja i Słowenia. Urzędy sš zasypywane wnioskami dotyczšcymi uzgodnień inwestycji na obszarach Natura 2000. W kraju prowadzonych jest ponad pół tysišca takich spraw. Dla około 100 inwestorzy muszš zdobyć w Dyrekcji Ochrony Œrodowiska pozwolenia. – Dodatkowo jest też kilkadziesišt wniosków o stwierdzenie nieważnoœci decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach – mówi Małgorzata Grzebisz-Zakrzewska, specjalista z Generalnej Dyrekcji Ochrony Œrodowiska. [wyimek] 16 proc. kraju podlega specjalnej ochronie tylko ze względu na ptaki[/wyimek]
Do wywołujšcych największe kontrowersje inwestycji na terenach Natura 2000 należš: budowa lotniska dla Białegostoku koło Tykocina, przeprowadzenie linii wysokiego napięcia wzdłuż zachodniej obwodnicy Poznania i budowa zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz. Lotnisko koło Tykocina, które ma kosztować 505 mln zł, już okrzyknięto drugš Rospudš i nawet jeœli GDOŒ wyda dla inwestycji pozytywnš opinię, to i tak ekolodzy nie dadzš za wygranš. Protesty potrafiš zatrzymać inwestycje nawet na dwa lata. Dla samorzšdów takie opóŸnienia oznaczać mogš stratę unijnych funduszy i szansy oddania projektu przed rozpoczęciem mistrzostw Euro 2012. Dlatego po długich procedurach uzyskiwania pozwolenia œrodowiskowego ruszajš w tym roku budowy lotnisk w Modlinie i Œwidniku. Ekolodzy liczš jeszcze, że uda im się zatrzymać budowę mazowieckiego portu lotniczego wyrokiem sšdu. – Ta budowa rusza bez ważnej decyzji œrodowiskowej – podkreœla Marcin Dudek z Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków. – Cokolwiek się robi, trudno nie natrafić na obszary Natura 2000. Przy takich inwestycjach podstawowš zasadš jest zaproponowanie rekompensaty w przyrodzie – wskazuje Ireneusz Ankiersztejn z firmy doradczo-projektowej Hydroprojekt. Rekompensaty polegajš na przystosowaniu dodatkowych terenów dla cennych siedlisk ptaków i roœlin. Dla inwestora oznacza to wydanie dodatkowo kilku milionów złotych, a w przypadku dróg koszty rosnš do kilkudziesięciu milionów. – Czasami inwestycja zostaje zablokowana z powodu protestów i braku dodatkowych funduszy na wiele lat. Tak się stało w przypadku budowy zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz – dodaje Ankiersztejn. Największe problemy szykujš się jednak przy planowanej hydroelektrowni na Wiœle w okolicach Włocławka. Inwestycja ma kosztować 2,8 mld zł i jeœli dojdzie do skutku, będzie jednš z największych zrealizowanych w Europie na terenach Natura 2000. Inwestor – Energa – musi najpierw zbierać informacje m.in. o ptakach przez rok. Eksperci uważajš, że system wydania decyzji œrodowiskowych za bardzo sprzyja protestom. Wskazujš, że większoœć skarg tylko opóŸnia inwestycje. – Około 80 proc. zaskarżonych decyzji œrodowiskowych ulega uchyleniu. Najgorzej, gdy nie uda się to w pierwszej instancji, tylko w ostatniej, wtedy inwestycja jest zablokowana na blisko dwa lata – mówi Piotr Michaluk z dyrekcji Wojewódzkiego Zarzšdu Melioracji i Urzšdzeń Wodnych. Ekolodzy podkreœlajš, że każdy konflikt można rozwišzać, i jako wzorowy przykład współpracy podajš Generalnš Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. – Obszary Natura 2000 nie stanowiš œcisłego rezerwatu, ale też nie wszystkie inwestycje można na nich realizować. Rozumie to GDDKiA, która teraz dokładnie bada inwestycje pod kštem wpływu na Naturę 2000. To prawdopodobnie efekt lekcji Rospudy – przypomina Marta Wiœniewska z WWF. [ramka][srodtytul]Ochrona przyrody nie musi blokować rozwoju infrastruktury[/srodtytul] Celem programu Natura 2000 jest objęcie ochronš około 200 najcenniejszych i zagrożonych wyginięciem siedlisk przyrodniczych i ponad 1000 rzadkich i zagrożonych gatunków. Obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) sš wyznaczane przez kraje członkowskie na podstawie ogólnych przepisów dyrektywy ptasiej. Polska ma 141 takich obszarów, a dodatkowo 364 miejsca majšce szczególne znaczenie dla UE. Zgodę na realizację inwestycji, mimo znaczšcego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000, można uzyskać tylko w wyjštkowych przypadkach. Musi zostać udowodnione, że nie ma dla danego projektu rozwišzań alternatywnych, inwestycja spełnia wymogi nadrzędnego interesu publicznego, a dodatkowo zapewnienia się adekwatnš do strat kompensację przyrodniczš. Kompensacji wymagajš wszystkie inwestycje, jeœli procedura oceny oddziaływania na œrodowisko wykaże znaczšcy negatywny wpływ na siedliska i gatunki chronione. Często kompensacja jest wielokrotnoœciš niszczonego terenu, można także poszerzyć istniejšcy obszar lub uzupełnić sieć Natura 2000 o dodatkowy teren – tak było przy budowie trasy A4. [/ramka]
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL