Ile swobody dla zamawiającego

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Można wymagać od wykonawcy, aby wykazał się niezbędną wiedzą czy specyficznymi umiejętnościami. Wymagania muszą jednak być adekwatne do przedmiotu zamówienia, choć niekonieczne tożsame

Zagadnienie formułowania przez zamawiających warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonego na podstawie ustawy z 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych, budzi liczne kontrowersje.

Wątpliwości pojawiają się zwłaszcza przy próbie określenia zakresu swobody zamawiającego w formułowaniu warunków udziału w postępowaniu, jak też przy równoczesnym stosowaniu tożsamych kryteriów jako warunków dopuszczenia do udziału w postępowaniu i kryteriów oceny ofert.

Zasada proporcjonalności

Jednym z ograniczeń swobody zamawiającego w doborze warunków dopuszczenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego jest zasada proporcjonalności.

Zgodnie z nią, zamawiający powinien dokonywać opisu sposobu oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w taki sposób, aby ich powiązanie i proporcje w odniesieniu do przedmiotu zamówienia nie uniemożliwiały wzięcia udziału w postępowaniu wykonawcom zdolnym do ich wykonania (wyrok KIO z 6 września 2011 r., KIO 1820/11).

Zamawiający, kierując się zasadą proporcjonalności, powinien formułować warunki dopuszczenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w sposób odpowiadający wielkości, stopniowi skomplikowania oraz przedmiotowi zamówienia. Zamawiający może wymagać wykazania się przez wykonawcę niezbędną wiedzą czy specyficznymi umiejętnościami, lecz muszą być one adekwatne do przedmiotu zamówienia, choć niekonieczne tożsame.

Krajowa Izba Odwoławcza uznała na przykład za niezgodny z zasadą proporcjonalności wymóg zamawiającego posiadania przez wykonawcę doświadczenia w zakresie dostawy co najmniej 30 sztuk autobusów przegubowych (dwuczłonowych), w sytuacji gdy przedmiotem zamówienia była dostawa 30 autobusów przegubowych (dwuczłonowych); (uchwała KIO z 12 sierpnia 2011 r., KIO/KU 63/11).

Katalog warunków

Granice w zakresie ustalania warunków dopuszczenia do udziału w postępowaniu są wyznaczone przez przepisy prawa zamówień publicznych, które statuują warunki pozytywne i negatywne udziału w postępowaniu.

Wśród pierwszych wymienia się warunek posiadania przez wykonawcę uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, wiedzy i doświadczenia oraz dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym, a także osobami zdolnymi do wykonania zamówienia. Konieczne jest również spełnianie określonych wymogów w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej.

Do warunków negatywnych, tj. takich, które nie mogą zaistnieć po stronie wykonawcy, zalicza się, przykładowo, karalność, upadłość czy zaległości w uiszczaniu danin publicznych.

Uwaga! Zamawiający nie może formułować warunków negatywnych dodatkowych, które nie są przewidziane prawem zamówień publicznych.

Wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia publicznego jest zobowiązany wykazać spełnienie warunków udziału w postępowaniu tylko i wyłącznie na żądanie zamawiającego i w zakresie przez niego wskazanym.

Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej zamawiający może doprecyzować w dokumentacji przetargowej warunki pozytywne dopuszczenia do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Swoboda zamawiającego w tym zakresie jest ograniczona z uwagi na wymóg, by warunki, o których mowa powyżej, były możliwe do zweryfikowania.

Potrzebne odpowiednie dokumenty

Wykonawca potwierdza spełnienie warunków dopuszczenia do udziału w postępowaniu, przedkładając odpowiednie dokumenty. Zamawiający ma obowiązek wskazać w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji istotnych warunków zamówienia lub zaproszeniu do składania ofert, jakie dokumenty lub oświadczenia będą wymagane od wykonawców w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu. Musi on też poinformować, jakich dokumentów wymaga dla potwierdzenia spełnienia przez oferowane dostawy, usługi lub roboty budowlane określonych kryteriów.