Opinie
Zamówienia publiczne: moc wiążąca wyjaśnień
Wykonawca nie poniesie negatywnych skutków z powodu niezastosowania się do wyjaśnień zamawiającego, jeżeli te nie były połączone ze zmianą specyfikacji istotnych warunków zamówienia – pisze radczyni prawna z Kancelarii Wardyński i Wspólnicy
Jeżeli treść specyfikacji istotnych warunków zamówienia (siwz) budzi wątpliwości, wykonawcy mogą się zwrócić do zamawiającego o wyjaśnienie treści siwz (art. 38 ustawy – Prawo zamówień publicznych). Pytania zadane przez wykonawców mogą powodować konieczność zmiany treści siwz oraz ogłoszenia o zamówieniu. Jeżeli w wyniku zmiany treści siwz dokonanej przez zamawiającego – nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu – jest niezbędny dodatkowy czas na wprowadzenie zmian w ofertach, zamawiający przedłuża termin składania ofert.
W sprawie rozpoznanej przez Krajową Izbę Odwoławczą (wyrok z 12 kwietnia 2011 r., KIO 683/11) jeden z wykonawców zauważył, że opis przedmiotu zamówienia w siwz nie obejmuje wszystkich elementów. Zadał więc pytanie zamawiającemu. Ten zaś przyznał, że opis przedmiotu zamówienia jest niekompletny i powinien obejmować jeszcze wykonanie dodatkowego elementu, na którego brak zwrócił uwagę wykonawca. Zamawiający ograniczył się wyłącznie do udzielenia i opublikowania swoich wyjaśnień, nie wprowadził jednak do siwz stosownych zmian.
Na etapie oceny ofert pojawił się problem. Okazało się bowiem, że część wykonawców złożyła oferty zgodnie z treścią siwz, nie uwzględniając treści wyjaśnień zamawiającego, a część ujęła w kalkulacji cenowej również dodatkowy element, którego wykonanie wynikało z wyjaśnień zamawiającego do siwz. W omawianym przetargu 100 proc. kryterium oceny ofert stanowiła cena. Oferta najkorzystniejsza nie obejmowała wykonania dodatkowego elementu, który miał być objęty przedmiotem zamówienia zgodnie z wyjaśnieniami zamawiającego: wykonawca skalkulował cenę oferty wyłącznie na podstawie treści siwz. Z tego powodu zamawiający odrzucił jego ofertę, uznając, że jest ona niezgodna z siwz.
Wykonawca wniósł odwołanie do KIO, która orzekła, że odrzucenie oferty było niezgodne z prawem. W wyroku z 12 kwietnia 2011 r. wskazała, że art. 38 ustawy rozróżnia wyjaśnienia do siwz od zmiany siwz. Skoro zatem zamawiający nie wprowadził zmian do treści siwz, ale poprzestał na wyjaśnieniach, to nie miał potem prawa obarczać wykonawcy negatywnymi skutkami nieujęcia w kalkulacji ceny ofertowej elementu, którego konieczność wykonania wynikała wyłącznie z treści wyjaśnień.
W świetle dotychczasowego orzecznictwa KIO, a także zasad zamówień publicznych, trudno się zgodzić ze stanowiskiem KIO wyrażonym w tym orzeczeniu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami zamawiający jest zobowiązany dokonać zmiany siwz, jeżeli tylko spostrzegł, że nie oddają one w pełni jego intencji, oczekiwań i potrzeb. Jednocześnie treść wyjaśnień udzielonych przez zamawiającego miała wpływ na podjęcie przez wykonawców decyzji o wzięciu udziału w postępowaniu oraz na zawartość ich ofert. Jak wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 18 grudnia 2002 r. (V Ca 1311/02), wyjaśnienia do siwz stanowią rodzaj wykładni autentycznej wiążącej zamawiającego i uczestników przetargu. Taką wykładnię prezentowała do tej pory również KIO, wskazując, że:
- zmiany siwz, w tym w postaci wyjaśnień, wiążą i zamawiającego, i wykonawców, a wykonawca nie może ponosić negatywnych konsekwencji wobec zastosowania się do wyjaśnień zamawiającego (wyrok KIO z 10 maja 2010 r., KIO/UZP 687/10); przekazując wyjaśnienia do siwz, zamawiający nie musi wyraźnie stwierdzić, że w powyższym zakresie dokonuje ich zmiany, ponieważ wszystkie odpowiedzi i wyjaśnienia do siwz są wiążące dla wykonawców i stanowią ze swojej istoty uzupełnienie treści siwz, które wykonawcy muszą brać pod uwagę, sporządzając ofertę (wyrok KIO z 12 maja 2010 r., KIO/UZP 729/10);
- udzielając wyjaśnień, zamawiający nie musi za każdym razem pisać, że w danym zakresie modyfikuje postanowienia specyfikacji, gdyż i bez takich formuł wykonawcy i zamawiający muszą się stosować do wyjaśnień (wyrok KIO z 2 czerwca 2010 r., KIO/UZP 917/10);
- zamawiający jest związany treścią odpowiedzi, jakich udziela (wyrok KIO z 17 listopada 2010 r., KIO/ UZP 2401/10).















