Jak sprawdzić, czy wykonawca podoła realizacji inwestycji

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Wymagania stawiane przedsiębiorcom w przetargu muszą mieć uzasadnienie w przepisach. Nie mogą też być oderwane od przedmiotu zamówienia

Art. 22 ust. 3 prawa zamówień publicznych (dalej pzp) nakłada na zamawiającego obowiązek opisania sposobu dokonania oceny spełniania warunków brania udziału w przetargu. Powinien więc sprecyzować swe wymagania dotyczące uprawnień wykonawcy, jego wiedzy i doświadczenia, potencjału ludzkiego, technicznego, ekonomicznego i finansowego.

Towarzyszy temu wynikający z art. 36 ust. 1 pkt 6 pzp obowiązek określania w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (dalej siwz) wykazu oświadczeń lub dokumentów, jakie mają dostarczyć wykonawcy w celu potwierdzenia spełniania tych warunków.

Wymagania te są kluczowe. Dzięki nim wykonawcy, którzy nie mają wystarczającego potencjału, nie mogą ubiegać się o zamówienie. Przynajmniej nie samodzielnie. Mają bowiem możliwość połączenia swoich sił z innym wykonawcą i wspólnego złożenia oferty (art. 23 pzp) oraz skorzystania z potencjału innych podmiotów na zasadach określonych w art. 26 ust. 2b pzp.

Jak pokazują wyniki kontroli, zdarza się jednak, że warunki udziału w postępowaniu lub wymogi dotyczące dokumentów są formułowane w sposób niezgodny z przepisami. Zgodnie z art. 22 ust. 4 pzp opis sposobu dokonania oceny spełniania warunków, o których mowa w art. 22 ust. 1, powinien być związany z przedmiotem zamówienia i proporcjonalny do przedmiotu zamówienia.

Z kolei art. 7 ust. 1 nakazuje zamawiającemu przygotowanie i przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców.

Proporcje muszą być zachowane

Sporo nieprawidłowości, jakie pojawiają się w wynikach kontroli, dotyczy sporządzenia opisu sposobu oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia. Jak czytamy w uchwale Krajowej Izby Odwoławczej (dalej KIO) z 21 grudnia 2009 r. (KIO/KU 50/09) dotyczącej zastrzeżeń do wyniku kontroli przetargu nieograniczonego na budowę obwodnicy:

„postawiony przez zamawiającego wymóg wykazania się wykonaniem robot budowlanych (…) w wysokości nie mniejszej niż 350 mln zł, a więc o wartości ponaddwukrotnie większej niż wartość szacunkowa zamówienia, został uznany za warunek nadmierny, który mógł ograniczyć dostęp do zamówienia potencjalnym wykonawcom, którzy nie wykonali tego rodzaju robot budowlanych o wartości wymaganej przez zamawiającego, jednakże byliby w stanie zrealizować zamówienie”.

Inny tego typu przykład pojawia się w uchwale KIO z 12 listopada 2009 r. (KIO/KD 42/09), dotyczącej zastrzeżeń do wyniku kontroli zamówienia publicznego na nadzór inwestorski: „prezes Urzędu Zamówień Publicznych za nieuzasadnione uznał żądanie posiadania przez wykonawcę ubezpieczenia w kwocie czterdziestokrotnie przekraczającej wartość zamówienia”.

Równość dwóch stosunków

Zdarza się jednak, że UZP inaczej ocenia kwestię proporcjonalności warunku do przedmiotu zamówienia niż skład KIO rozpatrujący zastrzeżenia do wyników kontroli. Tak było w uchwale KIO z 20 maja 2010 r. (KIO/KU 34/10), dotyczącej przetargu nieograniczonego na dostawę 25 trolejbusów niskopodłogowych.

Prezes UZP zarzucił zamawiającemu „naruszenie art. 22 ust. 4 i art. 7 ust. 1 pzp poprzez postawienie warunku dotyczącego doświadczenia, zgodnie z którym wykonawca miał wykazać zrealizowanie dostawy co najmniej 25 sztuk trolejbusów całkowicie niskopodłogowych produkowanych seryjnie”.

Zdaniem prezesa UZP był to warunek zbyt wygórowany, który utrudniał dostęp do zamówienia wszystkim wykonawcom spełniającym podstawowe wymogi potrzebne do prawidłowego wykonania zamówienia. Izba uwzględniła zastrzeżenia zamawiającego do informacji o wyniku kontroli.

Stwierdziła m.in., że art. 22 ust. 4 pzp „nie nakazuje określania warunku mniejszego niż przedmiot zamówienia, lecz proporcjonalnego, a zgodnie ze słownikową definicją proporcja to równość dwóch stosunków (…). Tym samym zarówno z matematycznego, jak i logicznego punktu widzenia trudno twierdzić, że (…) naruszony został przepis art. 22 ust. 4 ustawy pzp”.