Wyrok ETS z 4 października 2011 r. w sprawach połączonych C-403/08 i C-429/08 Football Association Premier League i in./QC Leisure i in. Karen Murphy/Media Protection Services Ltd - komunikat prasowy

System licencji na retransmisję spotkań piłkarskich, który przyznaje nadawcom wyłączność terytorialną w poszczególnych państwach członkowskich i który zakazuje telewidzom oglądania tych programów przy użyciu karty do dekodera w innych państwach członkowskich, jest sprzeczny z prawem Unii - orzekł Europejski Trybunał Sprawiedliwości

Wyświetlanie w lokalu gastronomicznym programów przedstawiających spotkania piłkarskie zawierających objęte ochroną utwory wymaga zezwolenia autora tych utworów

Football Association Premier League („FAPL”) administruje Premier League – głównymi mistrzostwami zawodowej piłki nożnej w Anglii – i prowadzi sprzedaż praw do transmisji telewizyjnej spotkań tych mistrzostw. Udziela ona nadawcom w otwartym postępowaniu przetargowym wyłącznego prawa do transmisji na żywo meczów Premier League na bazie terytorialnej. Jako że baza terytorialna odpowiada zwykle jednemu państwu członkowskiemu, telewidzowie mogą oglądać jedynie mecze transmitowane przez nadawców mających siedzibę w państwie członkowskim, w którym zamieszkują.

W celu ochrony tej wyłączności terytorialnej i uniemożliwienia publiczności odbierania transmisji poza danym państwem członkowskim, każdy nadawca zobowiązuje się w umowie licencyjnej zawartej z FAPL do kodowania swego sygnału satelitarnego i transmitowania go w tak zakodowanej formie w drodze satelitarnej jedynie do abonentów na przydzielonym mu terytorium. W konsekwencji umowa licencyjna zabrania nadawcom dostarczania kart do dekoderów osobom pragnącym oglądać ich programy poza państwem członkowskim, na które udzielono licencji.

Spory leżące u podstaw niniejszych spraw dotyczą prób obejścia tej wyłączności. W celu uzyskania dostępu do spotkań Premier League, niektóre lokale gastronomiczne zaczęły bowiem używać w Zjednoczonym Królestwie zagranicznych kart do dekoderów dostarczonych przez greckiego nadawcę abonentom zamieszkującym w Grecji. Lokale te zakupują karty i dekoder u dystrybutora po cenach korzystniejszych niż ceny, jakich żąda Sky – podmiot praw do retransmisji w Zjednoczonym Królestwie.

Uznawszy, że tego rodzaju działania naruszają wyłączność praw do transmisji telewizyjnej oraz wartość tych praw, FAPL postanowiła położyć temu kres na drodze sądowej. Pierwsza sprawa (C-403/08) dotyczy powództwa cywilnego FAPL przeciwko lokalom gastronomicznym, które wyświetlały spotkania Premier League używając greckich kart do dekoderów i przeciwko dostawcom takich kart do dekoderów do lokali gastronomicznych. Źródło drugiej sprawy (C-429/08) stanowi postępowanie karne przeciwko Karen Murphy – właścicielce pubu, w którym przy użyciu greckiej karty do dekodera wyświetlane były mecze Premier League. W tych dwóch sprawach High Court (Zjednoczone Królestwo) skierował do Trybunału Sprawiedliwości wiele pytań prejudycjalnych dotyczących wykładni prawa Unii.

W wydanym w dniu dzisiejszym wyroku Trybunał stwierdził, że ustawodawstwo krajowe, które zabrania przywozu, sprzedaży lub używania zagranicznych kart do dekoderów jest sprzeczne ze swobodą świadczenia usług i nie może być uzasadnione ani w świetle celu ochrony praw własności intelektualnej ani celem wspierania obecności publiczności na stadionach piłkarskich.

Co się tyczy możliwości uzasadnienia tego ograniczenia w świetle celu ochrony praw własności intelektualnej Trybunał zaznaczył, że FAPL nie wolno powoływać się na prawa autorskie do spotkań Premier League ponieważ spotkań sportowych nie można uważać za własną twórczość intelektualną autora i w konsekwencji za „utwory” w rozumieniu prawa autorskiego Unii.

Ponadto, nawet gdyby prawo krajowe przyznawało spotkaniom piłkarskim porównywalną ochronę – co zasadniczo byłoby zgodne z prawem Unii – zakaz używania zagranicznych kart do dekoderów wykraczałby poza to, co jest konieczne, aby zapewnić zainteresowanym podmiotom praw stosowne wynagrodzenie.