Zdrowie
Jak szpital uczynić spółką kapitałową
Samorządy, które chcą przekształcić placówkę ochrony zdrowia i przy okazji uzyskać środki z budżetu państwa na spłatę zobowiązań publicznoprawnych, mają czas na złożenie wniosku do wojewody tylko do 20 sierpnia 2011
Ministerstwo Zdrowia w związku z wejściem w życie 1 lipca 2011 ustawy o działalności leczniczej zdecydowało się wygasić program przekształcania szpitali zwany potocznie planem B i na mocy uchwały z 24 maja br. ustaliło zawite terminy na składanie wniosków do poszczególnych urzędów. Terminy są relatywnie krótkie, ale w przypadku determinacji jednostki samorządu terytorialnego istnieje możliwość ich dopełnienia.
Według nowej ustawy każdy szpital samorządowy, którego bilans roczny zamknie się stratą, będzie albo musiał zostać dokapitalizowany przez organ założycielski (samorząd) w ciągu trzech miesięcy kwotą pokrywającą jego zobowiązania, albo będzie musiał zostać przekształcony w spółkę kapitałową.
Obowiązująca ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, która kompleksowo reguluje prawa i obowiązki wszystkich placówek ochrony zdrowia w Polsce, zawiera mało klarowny opis sposobu zarządzania i odpowiedzialności zarządzającego, w przypadku gdy nie jest ono wystarczająco efektywne.
Zdaniem wielu ekspertów powoduje to niegospodarne wykorzystywanie posiadanych zasobów. Dlatego też postanowiono konsekwentnie promować przekształcanie ich w spółki działające na podstawie kodeksu spółek handlowych.
Forma ta pozwala na pełną kontrolę właściciela nad prezesem spółki, który odpowiada materialnie za ewentualnie błędnie podjęte decyzje. Chcąc wprowadzić lepsze zasady zarządzania, zdecydowano o nowelizacji ustawy o zakładach opieki zdrowotnej.
Ustawa została jednak zawetowana przez prezydenta RP, w wyniku czego podjęto uchwałę Rady Ministrów nr 58/2009 z 27 kwietnia 2009 w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pod nazwą „Wsparcie jednostek samorządu terytorialnego w działaniach stabilizujących system ochrony zdrowia”.
Jakie zadłużenie
Zgodnie z oficjalnymi danymi publikowanymi przez Ministerstwo Zdrowia całkowite zadłużenie jednostek ochrony zdrowia, których organami założycielskimi były samorządy, w IV kwartale 2008 wynosiło 7,8 mld zł, z czego na zobowiązania publicznoprawne przypadało 2 mld zł, a pozostała kwota to były zobowiązania cywilnoprawne.
Rada Ministrów w programie określiła przewidywalne wydatki związane z przekształceniami w latach 2009 – 2011 na kwotę 1,306 – 1,381 mld zł. Program obejmuje także samorządy, które wcześniej, tj. przed 2009 r., zdecydowały się na przekształcenie szpitala.
Docelowo program za pomocą zachęt ekonomicznych – polegających na spłaceniu przez budżet państwa publicznoprawnych zobowiązań szpitala – miał doprowadzić do przekształcenia 30 proc. wszystkich jednostek.
Zalety programu
Głównym założeniem programu jest utworzenie przejrzystego nadzoru właścicielskiego (sprawowanego przez radę nadzorczą, komisję rewizyjną, zgromadzenie wspólników, zgromadzenie walne), efektywniejszego sposobu zarządzania i podniesienie dyscypliny finansowej w szpitalach.
Ponadto Rada Ministrów zakłada, że przekształcenie szpitala w spółkę kapitałową pozwoli mu w razie zagrożenia niewypłacalnością skorzystać z przepisów o postępowaniu naprawczym. Będzie on mógł prowadzić przejrzystą gospodarkę finansową, uzyska też możliwość efektywniejszego doboru kadr.
Autorzy programu przeanalizowali i porównali sytuację finansową szpitali przekształconych w latach 1999 – 2008 (było ich 71) z sytuacją działających w dalszym ciągu w formie zakładu opieki zdrowotnej. Uznali, że te pierwsze znacznie poprawiły efektywność zarządzania.
W wyniku tego większość z tych szpitali ma nadwyżkę finansową spowodowaną zmniejszeniem kosztów i lepszym gospodarowaniem otrzymanymi z Narodowego Funduszu Zdrowia pieniędzmi.















